Mô hình PPP++ do Tập đoàn Đèo Cả nghiên cứu và hoàn thiện đang được giới chuyên gia đánh giá là giải pháp đột phá về tư duy quản trị và tối ưu hóa nguồn lực toàn xã hội, góp phần hiện thực hóa chiến lược phát triển hạ tầng Việt Nam trong giai đoạn mới. Với mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm giai đoạn 2026-2030, nhu cầu nguồn lực tài chính toàn xã hội ước khoảng 38,5 triệu tỷ đồng, trong khi ngân sách nhà nước chỉ đáp ứng khoảng 8,5 triệu tỷ đồng, để lại khoảng 30 triệu tỷ đồng phải huy động từ xã hội.
Yêu cầu cấp thiết đòi hỏi phương thức đột phá
Phát biểu tại Hội nghị toàn quốc ngày 13/4/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh Nhà nước cần chuyển từ vai trò phân bổ trực tiếp sang kiến tạo, dẫn dắt và kích hoạt nguồn lực xã hội. Trong bối cảnh đó, PPP truyền thống đã góp phần triển khai nhiều dự án giao thông trọng điểm, nhưng quy mô dự án ngày càng lớn, đòi hỏi vốn, công nghệ và năng lực quản trị cao hơn, đặt ra yêu cầu về một phương thức huy động và tổ chức nguồn lực ở tầm cao hơn.
PPP++: Cộng nguồn lực, chia rủi ro
PPP++ được hình thành từ yêu cầu thực tiễn, với cơ cấu vốn gồm P1 (vốn Nhà nước), P2 (vốn chủ sở hữu nhà đầu tư) và P3 (vốn huy động hợp pháp từ tín dụng, trái phiếu, nhà đầu tư đồng hành). Tuy nhiên, sức mạnh cốt lõi nằm ở triết lý “cộng nguồn lực - chia rủi ro”, trong đó nguồn lực là tổng hòa của vốn, kinh nghiệm quản trị, năng lực tổ chức, nhân lực, công nghệ và hệ sinh thái đối tác. Doanh nghiệp dẫn dắt đóng vai trò “tổng công trình sư”, điều phối tổng thể, bảo đảm thống nhất mục tiêu, tiến độ, chất lượng và hiệu quả đầu tư.
Đánh giá từ chuyên gia và thực tiễn triển khai
Tiến sĩ Lê Xuân Nghĩa, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính, tiền tệ quốc gia, nhận định điểm vượt trội của PPP++ là định vị rõ đầu mối chịu trách nhiệm xuyên suốt vòng đời dự án, kiểm soát đồng bộ tiến độ, chi phí và chất lượng, khắc phục tình trạng phân tán trách nhiệm. Ông Nguyễn Bá Khương, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn 568, cho rằng giá trị lớn nhất của PPP++ là kết nối thế mạnh khác nhau trong cùng cơ chế quản trị, tạo niềm tin giữa doanh nghiệp, Nhà nước và tổ chức tín dụng. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Chủng, Chủ tịch VARSI, chỉ ra rằng để triển khai hiệu quả, nhà đầu tư phải có nguồn lực tài chính, uy tín, năng lực tổ chức và cơ chế chia sẻ lợi ích, hài hòa rủi ro.
Ứng dụng tại các dự án cao tốc khó khăn
Hiện mô hình PPP++ đang được Đèo Cả triển khai tại hai dự án cao tốc: Hữu Nghị - Chi Lăng (Lạng Sơn) và Đồng Đăng (Lạng Sơn) - Trà Lĩnh (Cao Bằng), nhận được đánh giá cao từ các cơ quan nhà nước. Từ năm 2024, Thứ trưởng Xây dựng Nguyễn Xuân Sang đã hoan nghênh sáng kiến và cho biết Bộ sẽ báo cáo Chính phủ khuyến khích, nghiên cứu nhân rộng mô hình tại các dự án PPP ở địa bàn khó khăn khác.
