Theo Báo cáo kết quả sơ bộ Tổng điều tra kinh tế năm 2026 do Cục Thống kê công bố ngày 14/7/2026, đến hết ngày 31/12/2025, cả nước có hơn 1,22 triệu doanh nghiệp được thu thập thông tin, trong đó hơn 859.000 doanh nghiệp đang hoạt động có kết quả sản xuất, kinh doanh, tăng 2,4% so với năm 2024 và tăng 25,5% so với năm 2020.
Cơ cấu doanh nghiệp: tư nhân chiếm ưu thế, FDI tăng mạnh
Trong số doanh nghiệp đang hoạt động, có hơn 827.000 doanh nghiệp ngoài nhà nước, gần 30.000 doanh nghiệp có vốn FDI và 1.770 doanh nghiệp nhà nước. Khu vực ngoài nhà nước chiếm tỷ lệ cao nhất, tăng 2,1% so với năm 2024 và 25,4% so với năm 2020, khẳng định vai trò chủ đạo về số lượng và khả năng chống chịu trước biến động kinh doanh.
Khu vực FDI dẫn đầu về tốc độ tăng trưởng số lượng doanh nghiệp với mức tăng 11,1% so với năm 2024 và 33,9% so với năm 2020, phản ánh sức hút của môi trường đầu tư Việt Nam và sự dịch chuyển chuỗi cung ứng. Trong khi đó, khu vực doanh nghiệp nhà nước chỉ tăng nhẹ 0,3% về số lượng so với năm 2024 nhưng giảm 9,8% so với năm 2020, phù hợp với quá trình sắp xếp, cơ cấu lại.
Chuyển dịch theo ngành và vùng miền
Ông Nguyễn Thanh Dương, Phó Cục trưởng Thống kê, nhận định: “Những số liệu trên cho thấy quy mô và cơ cấu doanh nghiệp Việt Nam tiếp tục chuyển dịch theo hướng phù hợp với chủ trương tái cơ cấu nền kinh tế và phát triển kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng của tăng trưởng.”
Cụ thể, doanh nghiệp dịch vụ chiếm tỷ trọng lớn nhất với 71,3% tổng số doanh nghiệp, tăng 5,8% so với năm 2024 và 31,3% so với năm 2020. Khu vực công nghiệp-xây dựng chiếm 28%, giảm so với năm 2024 nhưng vẫn tăng so với năm 2020. Nông, lâm nghiệp và thủy sản chỉ chiếm 0,7%.
Vùng Trung du và miền núi phía Bắc nổi lên như một cực tăng trưởng mới với tốc độ tăng số lượng doanh nghiệp 8,7% so với năm 2024 và 44,4% so với năm 2020, cho thấy xu hướng mở rộng sang các địa bàn có dư địa phát triển.
Điều tra lần đầu về tổ hợp tác
Tổng điều tra kinh tế năm 2026 lần đầu tiên bổ sung điều tra các tổ hợp tác, giúp hoàn thiện bức tranh về kinh tế tập thể. Kết quả sơ bộ cho thấy khu vực doanh nghiệp chỉ chiếm 13,7% tổng số đơn vị điều tra nhưng đóng vai trò trung tâm của quá trình tăng trưởng.
Động lực từ Nghị quyết 68 và cải cách môi trường kinh doanh
Ông Bùi Anh Tuấn, Cục trưởng Phát triển Doanh nghiệp tư nhân và Kinh tế tập thể, cho biết Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân đã tạo xung lực mới. Từ tháng 5/2025 đến nay, trung bình mỗi tháng có hơn 18.000 doanh nghiệp mới gia nhập thị trường, cao gấp 1,6 lần giai đoạn 2021-2025.
Sáu tháng đầu năm 2026, cả nước có thêm khoảng 170.000 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và quay lại hoạt động, nhưng cũng có 150.000 doanh nghiệp tạm dừng hoặc giải thể. Để đạt mục tiêu 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030, ông Bùi Anh Tuấn nhấn mạnh: “8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp của Nghị quyết số 68-NQ/TW cần được cụ thể hóa thành những cải cách để doanh nghiệp có thể cảm nhận và thật sự được thụ hưởng.”
Bà Nguyễn Minh Thảo, Trưởng Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế-tài chính, nhấn mạnh: “Điều doanh nghiệp mong muốn nhất là được hoạt động trong môi trường kinh doanh ổn định, minh bạch, thông thoáng, giảm gánh nặng thủ tục và chi phí tuân thủ.” Bà kêu gọi các bộ, ngành, địa phương quyết liệt cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh gắn với chuyển đổi số và hoàn thiện hành lang pháp lý khuyến khích đầu tư vào khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
