Quỹ đất nông nghiệp toàn cầu đang thu hẹp, gây cạnh tranh gay gắt về không gian canh tác, nguồn nước và nguyên liệu thô. Đồng thời, lực lượng lao động nông nghiệp suy giảm do di cư đô thị và già hóa dân số, với độ tuổi trung bình của nông dân toàn cầu vượt quá 55. Trí tuệ nhân tạo (AI) và tự động hóa được kỳ vọng giải quyết bài toán thiếu nhân lực. Thị hiếu tiêu dùng chuyển dịch sang thực phẩm giàu protein và bền vững cũng định hình lại nhu cầu cây trồng đến năm 2050.
Tiềm năng 200 triệu ha đất nông nghiệp tại châu Phi cận Sahara
Báo cáo mới nhất của tổ chức nghiên cứu thị trường và phân tích rủi ro kinh tế vĩ mô (BMI) chỉ ra rằng châu Phi cận Sahara có thể mở rộng thêm khoảng 200 triệu ha đất nông nghiệp. Tuy nhiên, năng suất canh tác tại khu vực này hiện rất thấp, với sản lượng lúa gạo và ngũ cốc thấp hơn nhiều so với trung bình thế giới. Diện tích đất chưa được sử dụng hiệu quả ở cận Sahara ngày càng trở thành yếu tố quan trọng cho nguồn cung toàn cầu.
Những rào cản tăng trưởng nông nghiệp
Các yếu tố cản trở tăng trưởng nông nghiệp bao gồm tỷ lệ bao phủ tưới tiêu thấp, ít sử dụng phân bón và phụ thuộc vào nước mưa. Biến đổi khí hậu tác động nặng nề tới sản xuất. Hệ thống nông nghiệp phải gánh vác đồng thời các mục tiêu về an ninh lương thực, khử carbon và an ninh năng lượng.
Theo các chuyên gia, cải thiện phương pháp canh tác và đầu tư hạ tầng có thể mang lại lợi ích sản lượng đáng kể. Bảo đảm quyền sử dụng đất, mở rộng tiếp cận tài chính, xây dựng cơ sở hạ tầng hậu cần và thủy lợi, tăng cường khuôn khổ thể chế là những yếu tố then chốt.
Triển vọng dài hạn và giải pháp công nghệ
Tầm quan trọng lâu dài của vùng cận Sahara đối với nguồn cung nông nghiệp toàn cầu đã được khẳng định, nhưng việc tăng sản lượng khu vực này cần nhiều thập niên để giải quyết. Sở hữu diện tích đất canh tác rộng lớn, dân số trẻ, đa dạng sinh học phong phú và tiềm năng nông nghiệp to lớn, nhưng khu vực cận Sahara tiếp tục đối mặt mất an ninh lương thực, năng suất thấp, hạ tầng yếu kém và thách thức khí hậu. Chính phủ các nước trong khu vực được kêu gọi đầu tư mạnh mẽ vào AI, đổi mới khoa học và nghiên cứu nông nghiệp để khai phá tiềm năng, góp phần tăng cường an ninh lương thực toàn cầu.
THANH VÂN
