Tốt nghiệp cử nhân luật tại TP.HCM, thay vì ở lại thành phố tìm việc, anh Nguyễn Hữu Nhơn (34 tuổi) quyết định trở về quê (xã Trà Tân, tỉnh Lâm Đồng) để khởi nghiệp từ những ao hồ bị bỏ hoang. Sau gần 8 năm, mô hình nuôi ốc bươu đen của anh phát triển thành hệ thống hơn 20 trang trại trên cả nước, tạo sinh kế cho hàng trăm hộ dân.
Khởi nghiệp từ những ao hồ bỏ hoang
Anh Nguyễn Hữu Nhơn kể năm 2018, khi thấy nhiều ao hồ tại địa phương bị bỏ không, anh nhận định đây là điều kiện thuận lợi để phát triển mô hình nuôi ốc bươu đen. "Cầm trong tay số vốn khoảng 100 triệu đồng, tôi bắt đầu cải tạo ao, tìm mua con giống và học kỹ thuật chăm sóc", anh Nhơn nói. Theo anh, ốc bươu đen phù hợp với điều kiện tự nhiên của địa phương, nguồn thức ăn chủ yếu là rau, bèo và các loại lá cây nên chi phí đầu tư không lớn, trong khi đầu ra khá ổn định.
Tuy nhiên, những ngày đầu khởi nghiệp không hề thuận lợi. Nhiều lứa ốc chết hàng loạt do nguồn nước chưa ổn định và kỹ thuật chăm sóc còn hạn chế, khiến anh Nhơn thiệt hại hàng chục triệu đồng. "Có lúc tôi cũng nản, nhưng nghĩ nếu bỏ cuộc thì toàn bộ công sức và số vốn đã đầu tư sẽ mất hết. Tôi tiếp tục tìm hiểu tài liệu, học hỏi từ các mô hình nuôi hiệu quả để hoàn thiện quy trình kỹ thuật", anh Nhơn nhớ lại.
Sau nhiều lần điều chỉnh, mô hình dần đi vào ổn định. "Không dừng lại ở diện tích ao của gia đình, tôi mạnh dạn thuê thêm ao hồ của người dân để mở rộng quy mô sản xuất", anh Nhơn kể.
Hệ thống 20 trang trại, doanh thu 200 triệu đồng/ngày
Đến nay, hệ thống của anh Nhơn đã phát triển thành 20 trang trại nuôi ốc bươu đen tại nhiều địa phương trên cả nước; mỗi trang trại có quy mô gần 3 ha với sản lượng ốc thương phẩm bình quân 200 kg/ngày. Hiện nay, mỗi kg ốc có giá bình quân 50.000 đồng, đem lại doanh thu từ ốc thương phẩm của 20 trang trại là 200 triệu đồng/ngày; lãi bình quân 60%. Ngoài doanh thu từ ốc thương phẩm, trang trại còn có nguồn thu từ con giống, chế biến sản phẩm OCOP và mô hình trải nghiệm nông nghiệp.
Theo anh Nhơn, nuôi ốc bươu đen không đơn giản có ao sẵn là nuôi được. Yếu tố quyết định thành công là chất lượng con giống, nguồn nước sạch và ổn định, mật độ thả hợp lý, quản lý thức ăn, phòng ngừa dịch bệnh và đặc biệt là kinh nghiệm theo dõi môi trường nước. Chỉ cần chất lượng nước thay đổi hoặc quản lý không đúng kỹ thuật, ốc có thể chậm lớn hoặc chết hàng loạt. Chính vì vậy, người nuôi cần được trang bị kiến thức về kỹ thuật và có quy trình chăm sóc bài bản trước khi đầu tư.
Giúp nhiều hộ thu nhập từ 40 - 70 triệu đồng/tháng
Không chỉ phát triển kinh tế cho gia đình, anh Nhơn còn chuyển giao kỹ thuật, cung cấp con giống và hỗ trợ bao tiêu sản phẩm cho nhiều hộ dân. Hiện hơn 1.000 hộ nông dân đã được anh Nhơn hướng dẫn kỹ thuật nuôi ốc bươu đen, trong đó khoảng 300 hộ xây dựng được mô hình hiệu quả và có nguồn thu nhập ổn định. "Nhiều hộ nuôi quy mô nhỏ vẫn có thể đạt thu nhập khoảng 20 triệu đồng mỗi tháng", anh Nhơn nói.
Gia đình ông Nguyễn Tân (58 tuổi, ngụ xã Trà Tân, tỉnh Lâm Đồng) là một trong những hộ chuyển đổi thành công. Ông Tân cho biết hơn 1 ha ruộng trũng của gia đình trước đây chủ yếu trồng sen, hiệu quả kinh tế thấp. Sau khi được anh Nhơn hướng dẫn kỹ thuật nuôi ốc bươu đen theo hướng hữu cơ và hỗ trợ bao tiêu sản phẩm, toàn bộ diện tích được chuyển sang nuôi ốc. "Hiện mỗi tháng gia đình có thu nhập khoảng 40 - 70 triệu đồng từ mô hình này", ông Tân nói.
Chế biến sản phẩm giá trị gia tăng, xuất khẩu sang Hàn Quốc
Chưa dừng lại ở việc bán ốc thương phẩm, anh Nhơn tiếp tục nghiên cứu các sản phẩm chế biến nhằm nâng cao giá trị. "Trong đó, chả ốc bươu đen dược liệu được chế biến từ thịt ốc kết hợp với nấm Đông trùng hạ thảo, nước cốt nấm linh chi và tinh dầu sả chanh, có giá bán từ 220.000 - 360.000 đồng/kg. Mô hình còn phát triển sản phẩm ốc dược liệu được nuôi bằng nguồn thức ăn từ nấm Đông trùng hạ thảo và cây bạc hà, với giá bán từ 250.000 - 350.000 đồng/kg", anh Nhơn chia sẻ. Hai sản phẩm hiện đã được xuất khẩu sang thị trường Hàn Quốc, góp phần nâng cao giá trị nông sản và mở rộng đầu ra cho ốc bươu đen.
Anh Trần Ngọc Tâm, Bí thư Đoàn xã Trà Tân, cho biết mô hình nuôi ốc bươu đen của anh Nguyễn Hữu Nhơn là mô hình thanh niên khởi nghiệp tiêu biểu của địa phương. Không chỉ khai thác hiệu quả diện tích ao hồ bỏ hoang, mô hình còn tạo việc làm cho lao động nông thôn và góp phần hỗ trợ nhiều hộ dân phát triển kinh tế.
Với những đóng góp trong phát triển kinh tế nông nghiệp và đổi mới sáng tạo, anh Nguyễn Hữu Nhơn đã được trao Giải thưởng Lương Định Của năm 2022; giải nhất cuộc thi Ý tưởng, dự án khởi nghiệp tỉnh Bình Thuận năm 2023 và danh hiệu Thanh niên tiên tiến làm theo lời Bác toàn quốc năm 2023. Mới đây, dự án phát triển các sản phẩm giá trị gia tăng từ ốc bươu đen của anh tiếp tục đoạt giải nhì cuộc thi Đổi mới sáng tạo do Sở KH-CN tỉnh Lâm Đồng tổ chức.
