Vào một buổi tối tại phố Colour ở Stavanger, các quán bar chật kín khách, người dân ngồi tràn ra bàn ngoài trời, thưởng thức bia và rượu Fernet Branca. Một cốc bia có giá khoảng 11 bảng Anh (tương đương 386.000 đồng), nhưng nhiều người trẻ vẫn thoải mái chi trả. Bí mật nằm ở nghề nghiệp của họ: phần lớn là công nhân giàn khoan ngoài khơi.
Công việc trên giàn khoan và thu nhập khủng
Ole, 21 tuổi, vóc dáng cao lớn, đang gọi đồ uống cho nhóm bạn tại quán Cirkus. Anh cười đáp bằng tiếng Anh lưu loát: "Tôi là công nhân giàn khoan ngoài khơi". Những người như Ole làm việc trên các giàn khoan ở Biển Bắc và Biển Barents, với lịch trình 12 giờ mỗi ngày trong 2 tuần, sau đó được nghỉ 4 tuần. Toàn bộ chi phí ăn ở do công ty chi trả. Ngay cả lao động mới vào nghề cũng có thể kiếm khoảng 70.000 bảng Anh (2,46 tỷ đồng) mỗi năm, tức hơn 200 triệu đồng mỗi tháng. Mức thu nhập này được xem là rất cao so với nhiều quốc gia châu Âu.
Chính sách năng lượng ổn định giúp Na Uy giàu mạnh
Na Uy duy trì chính sách thăm dò và khai thác dầu khí trong nhiều thập kỷ, bất chấp phản đối từ các tổ chức môi trường. Nhờ đó, quốc gia chỉ có 5,6 triệu dân nằm trong nhóm có GDP bình quân đầu người cao nhất châu Âu, chỉ sau Liechtenstein, Ireland và Luxembourg. Stavanger – trung tâm ngành dầu khí của Na Uy – trở thành một trong những thành phố giàu có nhất nước. Phần lớn khí đốt Na Uy được xuất khẩu sang Anh và các nước châu Âu.
Các ý kiến phản đối mở rộng khai thác từng mạnh mẽ nhưng suy giảm kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine và cắt nguồn cung khí đốt sang châu Âu. Hiện hơn 80% nghị sĩ Na Uy ủng hộ tiếp tục khai thác, tương đồng với quan điểm của phần lớn người dân. Việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz gần đây càng củng cố lập luận rằng châu Âu cần nguồn cung năng lượng ổn định từ Na Uy.
Quan điểm của chính quyền địa phương
Thị trưởng Stavanger, Tormod Losnedal, nhấn mạnh: “Thế giới không còn ổn định nữa. Chúng tôi cần tiếp tục cung cấp khí đốt cho châu Âu vì họ cần Na Uy”. Nhiều người chỉ trích Na Uy hưởng lợi từ xung đột khi đẩy giá dầu vượt 100 USD/thùng, nhưng phần lớn người dân Stavanger cho rằng họ đang góp phần bảo đảm an ninh năng lượng cho châu Âu.
Đầu tư từ nguồn thu dầu khí
Nguồn thu từ dầu khí giúp Na Uy đầu tư mạnh vào giáo dục và y tế. Nước này sở hữu trường học và bệnh viện hiện đại, hệ thống nhà trẻ được trợ cấp, tỷ lệ thất nghiệp thấp. Đặc biệt, Quỹ đầu tư quốc gia được thành lập từ những năm 1990 hiện quản lý hơn 2.000 tỷ USD, thuộc nhóm quỹ tài sản quốc gia lớn nhất thế giới. Riêng năm nay, quỹ dự kiến đóng góp khoảng 579 tỷ kroner, tương đương gần 25% ngân sách quốc gia.
Ông Frode Alfheim, Chủ tịch nghiệp đoàn năng lượng Forbundet Styrke, cho biết ngành dầu khí hiện tạo việc làm cho khoảng 250.000 lao động, bao gồm công nhân giàn khoan, đóng tàu, kỹ sư và các dịch vụ hỗ trợ. Theo ông, tiếp tục khai thác dầu khí là điều hoàn toàn hợp lý.
