Trung Quốc đang đẩy mạnh khoan thăm dò các mỏ đá phiến siêu sâu tại lưu vực Tứ Xuyên, phát hiện mỏ khí chứa 10 nghìn tỷ mét khối ở độ sâu 5.000 mét. Hoạt động này nhằm nâng cao sản lượng khí đốt nội địa và giảm phụ thuộc vào nguồn năng lượng nhập khẩu.
Sản lượng khí đá phiến hiện chỉ chiếm khoảng 10% tổng sản lượng khí đốt tự nhiên của Trung Quốc, chưa đạt mục tiêu kỳ vọng. Các tập đoàn năng lượng đang chuyển hướng sang các tầng đá phiến sâu hơn và cổ xưa hơn, với lưu vực Tứ Xuyên là tâm điểm.
Phát hiện tại dự án Ziyang Dongfeng
Tập đoàn dầu khí quốc doanh Sinopec ghi nhận trữ lượng khí đốt đã được chứng minh đạt 236 tỷ mét khối tại dự án Ziyang Dongfeng ở độ sâu khoảng 4.500 mét. PetroChina cũng có phát hiện tương tự tại một giếng khoan liền kề ở khu vực Ziyang từ năm 2023. Cả hai tập đoàn đều tập trung khai thác tầng địa chất Cambri Qiongzhusi, nằm giữa Thành Đô và Trùng Khánh.
Sau khi khoan hơn 100 giếng, các doanh nghiệp đang đẩy nhanh tiến độ phát triển với nguồn vốn đầu tư hàng tỷ đô la. Dự kiến, việc phát triển thương mại quy mô lớn sẽ diễn ra trong hai đến ba năm tới.
Mục tiêu sản lượng và thách thức
Kể từ năm 2022, các công ty đã bắt đầu khai thác các tầng đá phiến siêu sâu ở lưu vực Tứ Xuyên, có thể giúp tăng tổng sản lượng khí đá phiến của Trung Quốc lên hơn 1/3 vào năm 2035. Sản lượng khí đá phiến từng tăng vọt lên 20 tỷ mét khối vào năm 2020 từ các mỏ có độ sâu dưới 3.500 mét, nhưng tốc độ tăng trưởng đã giảm xuống còn khoảng 4% mỗi năm do sự cạn kiệt của các mỏ cũ.
Bắc Kinh đặt mục tiêu sản lượng khí đá phiến đạt 80-100 tỷ mét khối vào năm 2030, trong khi hiện nay khu vực Tứ Xuyên sản xuất khoảng 27 tỷ mét khối mỗi năm.
Dự báo từ các chuyên gia
Các nhà phân tích cho rằng phát triển sâu hơn có thể giúp sản lượng khí đá phiến của Trung Quốc đạt khoảng 40 tỷ mét khối vào năm 2035, tương đương 13% tổng sản lượng khí đốt dự kiến. Chuyên gia từ Wood Mackenzie đưa ra dự báo khả quan hơn với mức 62 tỷ mét khối vào năm 2035, chiếm 18% tổng sản lượng khí đốt quốc gia, nhờ tiềm năng ở các tầng địa chất nông hơn trước đây.
Thách thức kỹ thuật và chi phí
Khai thác ở độ sâu 5.000 mét đặt ra nhiều thách thức về kỹ thuật và chi phí. Các kỹ sư phải đối mặt với áp suất và nhiệt độ cao, cấu trúc địa chất phức tạp, rủi ro rò rỉ khí. Chi phí hòa vốn cho mỏ siêu sâu ước tính từ 5 đến 5,50 đô la Mỹ trên mỗi triệu đơn vị nhiệt Anh (mmBtu), cao hơn so với mức 4 đô la ở mỏ nông hơn. Chi phí cho một giếng khoan tại mỏ Qiongzhusi dao động từ 90 triệu đến 100 triệu nhân dân tệ (khoảng 13,31-14,79 triệu đô la Mỹ), cao hơn 45% so với giếng nông hơn.
Tuy nhiên, các nhà điều hành cho rằng khai thác khí đá phiến sâu là cần thiết do hạn chế tài nguyên. Nếu đạt hiệu quả qua cải tiến công nghệ và quản lý chi phí, hoạt động này có thể khả thi về mặt thương mại. So với giá LNG giao ngay châu Á, chủ động nguồn cung trong nước giúp Trung Quốc giảm áp lực nhập khẩu và cải thiện vị thế đàm phán với Nga, Turkmenistan.
Chiến lược năng lượng tổng thể
Trung Quốc là nước nhập khẩu dầu lớn nhất và một trong ba nước nhập khẩu khí đốt hàng đầu thế giới. Phát triển mỏ khí đá phiến siêu sâu không chỉ bù đắp sự sụt giảm ở mỏ nông mà còn là phần trong chiến lược năng lượng. Sau khi Shell và BP rút lui, trọng trách phát triển thuộc về các tập đoàn nhà nước. Ngoài Trung Quốc, mỏ khí đá phiến có độ sâu tương tự duy nhất là Western Haynesville ở Texas, Mỹ, sâu khoảng 5.200 mét. Kinh nghiệm từ các dự án siêu sâu này sẽ định hình khả năng tự chủ năng lượng của Trung Quốc trong tương lai, song song với phát triển năng lượng tái tạo.
