Từ vùng đất phèn nhiễm nhôm khắc nghiệt, nơi tôm cá khó sống, Công ty CP gỗ MDF VRG Kiên Giang đã biến những cây tràm Úc và keo lai thành ván gỗ công nghiệp phục vụ nội thất. Hành trình hơn một thập kỷ không chỉ tạo ra nguồn nguyên liệu bền vững mà còn phủ xanh đất trống, mang lại sinh kế cho người dân địa phương.
Chiến lược phát triển rừng trên đất phèn
Nguyên liệu sản xuất ván gỗ của MDF VRG Kiên Giang được chọn lọc từ bạch đàn, tràm nước và keo lai, đảm bảo hợp pháp, có kiểm soát và thân thiện môi trường. Năm 2013, Hội đồng Thành viên Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam phê duyệt dự án nhà máy chế biến gỗ MDF Kiên Giang với tổng mức đầu tư hơn 1.360 tỉ đồng. Ngày 7.2.2014, nhà máy được khởi công tại Khu công nghiệp Thạnh Lộc (nay thuộc xã Thạnh Lộc, tỉnh An Giang) và hoàn thành năm 2016.
Ngay từ đầu, công ty xác định chủ động nguồn nguyên liệu là yếu tố quyết định phát triển bền vững. Năm 2014, UBND tỉnh Kiên Giang (cũ) giao công ty tiếp nhận, quản lý và bảo vệ hơn 3.900 ha đất lâm nghiệp, gồm gần 2.530 ha tại khu vực rừng Hòn Đất (xã Hòn Đất và Bình Sơn) và hơn 1.370 ha tại rừng phòng hộ An Minh (xã Vân Khánh, An Giang). Trên diện tích này, công ty đã triển khai giai đoạn 1 dự án trồng rừng nguyên liệu với giống tràm Úc chu kỳ sinh trưởng ngắn, năng suất sinh khối đạt khoảng 120 tấn/ha.
Nỗ lực cải tạo vùng đất khó
Từ năm 2021, công ty trồng thử nghiệm keo lai và đạt kết quả khả quan. Từ năm 2026, diện tích keo lai dự kiến mở rộng lên khoảng 1/3 tổng diện tích rừng. Công ty cũng nghiên cứu thêm bạch đàn cấy mô và tràm bông vàng. Những cánh rừng này không chỉ phục vụ kinh tế mà còn bảo vệ môi trường, chống xói mòn, điều hòa không khí. Đặc biệt, phần lớn nguyên liệu được trồng trên đất nhiễm phèn nhôm – nơi nước rút để lại màu xám xanh, tôm cá sinh trưởng chậm.
Theo báo cáo của MDF VRG Kiên Giang, rừng trồng góp phần chủ động nguồn cung và phát triển bền vững chuỗi giá trị ngành gỗ. Với chu kỳ khai thác bình quân 5 năm, mỗi năm công ty dự kiến khai thác khoảng 580 ha rừng, đạt năng suất bình quân 145 m³/ha/chu kỳ, tương đương khoảng 84.100 m³ gỗ nguyên liệu, chiếm sản lượng đáng kể cho nhà máy trong tương lai.
Bảo vệ rừng – bảo vệ nguồn sống
Để giữ rừng xanh tốt, hàng chục cán bộ, công nhân viên đã đổ nhiều mồ hôi. Dọc các kênh gần lâm phần, tháp canh cao hàng chục mét được dựng giữa rừng. Hàng ngày, nhân viên tuần tra, sử dụng flycam theo dõi biến động, phát hiện nguy cơ cháy. Ở vùng đất phương Nam mùa nắng kéo dài, công tác bảo vệ rừng luôn là thách thức lớn. Ông Huỳnh Xuân Phong, Phó tổng giám đốc công ty, cho biết: “Thời điểm xuống giống lý tưởng nhất là vào khoảng tháng 6, tháng 7 khi bắt đầu có mưa. Tuy nhiên năm nay, dự báo có ảnh hưởng của hiện tượng El Nino gây ra hạn hán nên kế hoạch trồng rừng phải dời sang tháng 8, tháng 9 để đảm bảo tỷ lệ sống và sự phát triển ổn định cho cây con.”
Từ cây rừng đến sản phẩm nội thất
Ông Nguyễn Ngọc Thịnh, Chủ tịch HĐQT công ty, nhấn mạnh: sự thành lập công ty năm 2016 đã tạo bước ngoặt lớn cho sinh kế người dân vùng sông nước. Những cây tràm nước trước đây chỉ dùng làm củi đun hoặc vứt bỏ, nay trở thành hàng hóa làm nguyên liệu sản xuất gỗ MDF. Theo ông Huỳnh Xuân Phong, nhà máy đã khuyến khích người dân tận dụng đất trống trong vườn để trồng rừng, nhờ có đầu ra ổn định. Hoạt động thu mua không chỉ phủ xanh đất trống mà còn tạo việc làm, tăng thu nhập.
Mỗi ngày, hàng trăm vỏ lãi, tàu chở gỗ tràm, keo từ các xã Hòn Đất, Bình Sơn, Vân Khánh, Thạnh Lộc tấp nập về nhà máy. Những thân cây 5-7 năm tuổi được đưa vào khu phân loại, sơ chế, băm dăm, nghiền sợi, trộn keo và phụ gia, sấy, ép, cắt, làm nguội, chà nhám, phân loại và đóng gói. Chỉ trong thời gian ngắn, cây rừng từ đất phèn đã trở thành những tấm ván MDF, HDF, HMR phẳng phiu, được vận chuyển đến các công ty nội thất để làm sàn nhà, cửa, giường tủ.
Hơn 10 năm qua, MDF VRG Kiên Giang đã tạo nên hành trình ấn tượng: phủ xanh vùng đất khắc nghiệt, xây dựng nền tảng phát triển xanh và bền vững cho một nhà máy gỗ công nghiệp hiện đại bậc nhất miền Tây.
