Để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân 8% trong giai đoạn 2026-2030, Việt Nam cần huy động khoảng 38,5 triệu tỷ đồng vốn đầu tư toàn xã hội. Con số này được đưa ra tại Hội nghị toàn quốc về phát triển thị trường vốn do Thủ tướng Chính phủ chủ trì vào ngày 28/2. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, nguồn vốn từ ngân hàng chỉ có thể đáp ứng một phần nhỏ nhu cầu này, đòi hỏi phải phát triển mạnh mẽ các kênh huy động vốn khác như thị trường chứng khoán và trái phiếu doanh nghiệp.
Nhu cầu vốn khổng lồ và áp lực lên hệ thống ngân hàng
Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Thị Hồng cho biết, tổng vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2021-2025 ước đạt 16,5 triệu tỷ đồng, tương đương 33% GDP. Với mục tiêu tăng trưởng cao hơn, nhu cầu vốn cho giai đoạn 2026-2030 sẽ tăng lên 38,5 triệu tỷ đồng. Tuy nhiên, vốn tín dụng ngân hàng chỉ chiếm khoảng 50% tổng vốn đầu tư, tương đương 19 triệu tỷ đồng, phần còn lại phải huy động từ các kênh khác.
"Nếu chỉ dựa vào vốn ngân hàng, chúng ta sẽ không thể đáp ứng được nhu cầu đầu tư cho tăng trưởng. Cần phải đa dạng hóa các kênh huy động vốn, đặc biệt là thị trường chứng khoán và trái phiếu doanh nghiệp," Thống đốc Nguyễn Thị Hồng nhấn mạnh.
Giải pháp từ thị trường vốn
Để giải quyết bài toán vốn, Chính phủ đang tập trung phát triển thị trường vốn, bao gồm thị trường chứng khoán và trái phiếu doanh nghiệp. Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng, quy mô thị trường chứng khoán Việt Nam hiện đạt khoảng 7,5 triệu tỷ đồng, tương đương 62% GDP, nhưng còn khiêm tốn so với tiềm năng. Mục tiêu đến năm 2030 là nâng quy mô thị trường chứng khoán lên 100% GDP và thị trường trái phiếu doanh nghiệp đạt 25% GDP.
"Chúng ta cần cải cách mạnh mẽ thể chế, nâng cao chất lượng hàng hóa trên thị trường chứng khoán, thu hút nhà đầu tư nước ngoài và phát triển các sản phẩm tài chính mới," Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng nói.
Vai trò của đầu tư công và tư nhân
Bên cạnh việc huy động vốn qua thị trường, đầu tư công và đầu tư tư nhân cũng đóng vai trò quan trọng. Theo kế hoạch, vốn đầu tư công giai đoạn 2026-2030 dự kiến khoảng 3,5 triệu tỷ đồng, chiếm 9% tổng vốn đầu tư. Trong khi đó, khu vực tư nhân dự kiến đóng góp khoảng 55-60% tổng vốn, tương đương 21-23 triệu tỷ đồng.
Ông Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, cho rằng: "Để huy động được nguồn vốn tư nhân khổng lồ, cần cải thiện môi trường đầu tư, giảm chi phí kinh doanh và tạo niềm tin cho nhà đầu tư. Đặc biệt, cần đẩy mạnh cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước và phát triển thị trường vốn cổ phần tư nhân."
Thách thức và cơ hội
Việc huy động 38,5 triệu tỷ đồng là một thách thức lớn, nhưng cũng mở ra cơ hội để tái cấu trúc nền kinh tế. Theo các chuyên gia, nếu thành công, Việt Nam có thể duy trì tốc độ tăng trưởng cao, tạo việc làm và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Tuy nhiên, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tiền tệ, tài khóa và các chính sách khác để đảm bảo dòng vốn được phân bổ hiệu quả.
"Chúng ta không thể chỉ trông vào vốn ngân hàng. Cần phải phát triển đồng bộ các thị trường vốn, từ chứng khoán, trái phiếu đến các quỹ đầu tư. Đây là con đường tất yếu để Việt Nam bứt phá trong giai đoạn tới," Thống đốc Nguyễn Thị Hồng kết luận.
