Hơn 1,2 triệu tài khoản margin chạm ngưỡng call margin
Cơ quan Giám sát Tài chính Hàn Quốc (FSS) cho biết hơn 1,2 triệu tài khoản giao dịch ký quỹ của nhà đầu tư cá nhân đã chạm ngưỡng bị gọi ký quỹ. Chỉ trong thời gian ngắn, các công ty chứng khoán đã thanh lý bắt buộc từ 320.000 đến 360.000 tài khoản. Tính trên quy mô dân số, cứ 30 người trưởng thành thì có 1 người đối mặt rủi ro trắng tay. Tổng thiệt hại từ đòn bẩy ước tính lên tới 2,15 nghìn tỷ won (tương đương 1,45 tỷ USD).
Nguyên nhân: ETF đòn bẩy đơn lẻ và cơn sốt AI
Hai cổ phiếu chip nhớ Samsung Electronics và SK Hynix chiếm 55-60% trọng số chỉ số KOSPI. Khi cơn sốt AI bùng nổ, nhà đầu tư nhỏ lẻ Hàn Quốc đổ xô vào hai mã này. Theo Financial Times, bước ngoặt xảy ra cuối tháng 5 khi cơ quan quản lý cấp phép cho hàng loạt quỹ ETF đòn bẩy đơn lẻ. Các sản phẩm này cho phép lợi nhuận và thua lỗ tăng gấp đôi so với biến động hàng ngày của cổ phiếu gốc.
“Đây là một sai lầm chính sách nghiêm trọng”, Namuh Rhee, Chủ tịch Diễn đàn Quản trị Doanh nghiệp Hàn Quốc, nhận định trên Financial Times. “Chip nhớ là ngành có tính chu kỳ cực cao với nhu cầu không thể đoán trước. Cho phép nhà đầu tư cá nhân dùng đòn bẩy gấp đôi trong lĩnh vực này chẳng khác nào biến thị trường thành một sòng bạc”.
KOSPI lao dốc 25%, khối ngoại bán ròng gần 13 tỷ USD
Khi hoài nghi về tính bền vững chi tiêu AI xuất hiện, khối ngoại tháo chạy, bán ròng gần 13 tỷ USD cổ phiếu Hàn Quốc. Chỉ số KOSPI lao dốc 25% từ đỉnh. Do tính chất ETF đòn bẩy, khi cổ phiếu cơ sở giảm 20-24%, các quỹ này bốc hơi 45-48% giá trị. Để cân bằng danh mục, các quỹ buộc phải bán tháo lượng cổ phiếu khổng lồ, tạo vòng xoáy chết chóc.
Rủi ro bong bóng AI toàn cầu
Câu chuyện Seoul là phần nổi của tảng băng chìm: rủi ro bong bóng từ cơn sốt AI đang tiến tới giới hạn. Dòng vốn đổ vào hạ tầng AI đẩy định giá doanh nghiệp bán dẫn lên mức không tưởng. Giới phân tích đặt câu hỏi: bao giờ các khoản đầu tư nghìn tỷ USD vào trung tâm dữ liệu mang lại dòng tiền thực tế? Trong khi các công ty phần cứng báo cáo doanh thu kỷ lục nhờ bán chip cho Big Tech (Microsoft, Google, Meta), mảng ứng dụng phần mềm AI chưa tạo ra nguồn thu tương xứng.
Lịch sử ngành chip nhớ luôn bị ám ảnh bởi tính chu kỳ. Các hãng như SK Hynix, Samsung công bố siêu dự án hơn 2.000 tỷ USD đến năm 2040. Rủi ro nguồn cung khổng lồ đi vào hoạt động đúng lúc Big Tech giảm tốc mua sắm. Công ty chứng khoán Bernstein dự báo doanh số SK Hynix có thể sụt giảm 45% vào năm 2028 khi thị trường hạ nhiệt.
Phản ứng chính sách và bài học đắt giá
Chính phủ Hàn Quốc khẩn cấp dừng cấp phép ETF đòn bẩy đơn lẻ mới và tăng gấp ba lần mức tiền gửi tối thiểu. Tuy nhiên, theo bà Rebecca Sin, chuyên gia phân tích ETF tại Bloomberg Intelligence, biện pháp này có thể làm chậm tốc độ ra mắt sản phẩm mới nhưng chưa giải quyết nguyên nhân cốt lõi là nhu cầu mạnh mẽ của nhà đầu tư đối với chủ đề AI. Bà nhận định: “Diễn biến thị trường gần đây cho thấy nhiều nhà đầu tư vẫn tiếp tục tập trung vào tiềm năng tăng giá của các cổ phiếu AI, ngay cả khi phải đối mặt với những đợt sụt giảm và biến động mạnh. Tâm lý sẵn sàng bắt đáy sau các đợt giảm sâu cho thấy niềm tin của họ vào chủ đề đầu tư này vẫn rất vững chắc”.
Cú sốc call margin của 1,2 triệu tài khoản tại Hàn Quốc là minh chứng cho thấy việc sử dụng đòn bẩy tài chính để đầu cơ vào công nghệ cách mạng nhưng chưa rõ mô hình kinh tế là cực kỳ nguy hiểm. Công nghệ AI có thể định hình tương lai, nhưng con đường đi đến đó luôn rải đầy xác của những nhà đầu tư cá nhân thiếu kiên nhẫn và lạm dụng nợ vay.
