Theo công ty nghiên cứu Kasikorn Research, Việt Nam đã nổi lên như một trong những trung tâm sản xuất chất bán dẫn hàng đầu Đông Nam Á sau khi thu hút hơn 2,5 tỷ USD đầu tư vào lĩnh vực đóng gói và kiểm định chip tiên tiến trong khoảng 3-4 năm qua, cao gấp khoảng 10 lần mức 200 triệu USD của Thái Lan. Dòng vốn này đã giúp Việt Nam chuyển dịch từ lắp ráp thiết bị điện tử sang các khâu có giá trị gia tăng cao hơn trong chuỗi sản xuất bán dẫn.
Xuất khẩu vượt trội
Nghiên cứu cũng cho thấy giá trị xuất khẩu chất bán dẫn của Việt Nam trong năm 2025 hơn gấp đôi Thái Lan. Giá xuất khẩu bình quân đạt 0,94 USD/chip, cao hơn khoảng 40% so với mức 0,67 USD/chip của Thái Lan, phản ánh xu hướng chuyển dịch sang các sản phẩm có giá trị cao hơn. Trong cơ cấu xuất khẩu của Việt Nam, bộ vi xử lý và bộ điều khiển chiếm 87%, tiếp theo là các mạch tích hợp (IC) khác với 9% và chip nhớ chiếm 4%. Trong khi đó, 70% kim ngạch xuất khẩu chất bán dẫn của Thái Lan là các mạch tích hợp khác, chủ yếu phục vụ ngành ôtô và quản lý nguồn điện. Bộ vi xử lý và bộ điều khiển chỉ chiếm 24%, chip nhớ 5% và chip khuếch đại 1%.
Đầu tư tập trung vào đóng gói và kiểm định
Theo Kasikorn Research, Việt Nam vẫn đang ở giai đoạn đầu trong quá trình nâng cấp vị thế trong chuỗi giá trị bán dẫn. Phần lớn khoản đầu tư hiện tập trung vào đóng gói và kiểm định chip tiên tiến, trong khi lĩnh vực thiết kế chip không sở hữu nhà máy sản xuất mới bắt đầu hình thành. Việt Nam vẫn chưa thu hút được các dự án chế tạo wafer quy mô lớn do lĩnh vực này đòi hỏi nguồn vốn đầu tư rất lớn, công nghệ cao và lực lượng lao động có trình độ chuyên môn sâu.
Khuyến nghị cho Thái Lan
Kasikorn Research cho rằng Thái Lan nên tập trung củng cố lợi thế ở các lĩnh vực như chip cho ngành ôtô, chip quản lý nguồn điện và thiết kế chip, thay vì cạnh tranh trực tiếp với Việt Nam. Tổ chức này cũng khuyến nghị chính phủ Thái Lan cần triển khai chiến lược chủ động để thu hút các tập đoàn bán dẫn hàng đầu thế giới, xây dựng chính sách ưu đãi đầu tư phù hợp, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, tăng cường hợp tác giữa doanh nghiệp, trường đại học và khu vực công, đồng thời thành lập trung tâm thiết kế chip quốc gia nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn của ngành bán dẫn Thái Lan.
