TPHCM đang triển khai nhiều chính sách hỗ trợ hấp dẫn dành cho các hộ kinh doanh có nhu cầu chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp, nhằm thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo trong bối cảnh nền kinh tế số phát triển mạnh mẽ.
Thông tin này được chia sẻ tại tọa đàm "Từ hộ kinh doanh đến doanh nghiệp đổi mới sáng tạo trong nền kinh tế số" do Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TPHCM phối hợp với VCCI TPHCM và UBND phường Vũng Tàu tổ chức ngày 29/5. Gần 100 hộ kinh doanh và doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn thành phố đã tham dự sự kiện này.
Xu thế chuyển đổi tất yếu
Theo ThS Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển TPHCM, sau sáp nhập, TPHCM đã trở thành siêu đô thị và đầu tàu kinh tế lớn nhất cả nước. GRDP bình quân đầu người của thành phố đạt 8.944 USD, cao gấp 1,74 lần mức trung bình quốc gia. Thành phố đóng góp 36,7% ngân sách nhà nước, chiếm 23,1% kim ngạch xuất nhập khẩu và 17,4% tổng vốn đầu tư xã hội cả nước.
Giai đoạn 2026-2030, TPHCM đặt mục tiêu tăng trưởng trên 10%, tập trung phát triển kinh tế số, kinh tế xanh và xây dựng thành phố thành trung tâm đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ hàng đầu quốc gia. Trong bối cảnh đó, việc chuyển đổi từ hộ kinh doanh sang doanh nghiệp đổi mới sáng tạo trở thành xu hướng tất yếu để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.
Theo Báo cáo Chỉ số hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo toàn cầu 2026 của StartupBlink, TPHCM đã tăng 12 bậc lên vị trí 98 thế giới, lần đầu lọt vào Top 100 toàn cầu. Thành phố cũng xếp thứ 5 Đông Nam Á về hệ sinh thái chung và thứ 2 khu vực về mức độ trưởng thành khởi nghiệp. Hệ sinh thái này hiện được định giá 7,4 tỷ USD, thu hút hơn 260 triệu USD vốn đầu tư mạo hiểm và quy tụ gần 50% startup cả nước.
Nhiều chính sách ưu đãi hấp dẫn
Bà Lê Thị Bé Ba, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo TPHCM, cho biết thành phố xác định tài chính và thị trường là hai nhu cầu cấp thiết nhất của các startup và doanh nghiệp mới chuyển đổi. Do đó, nhiều chính sách hỗ trợ thực chất và đột phá đang được triển khai.
Cụ thể, thông qua Nghị quyết số 98/2023/QH15 của Quốc hội về cơ chế đặc thù cho TPHCM, thành phố đã triển khai các chính sách hỗ trợ như: hỗ trợ tài chính không hoàn lại, miễn giảm thuế, kích hoạt cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho các mô hình kinh doanh mới; đồng thời áp dụng chính sách đãi ngộ đặc biệt nhằm thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao cho hoạt động khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Tính đến cuối năm 2025, TPHCM đã giải ngân khoảng 23 tỷ đồng vốn hỗ trợ không hoàn lại cho hơn 150 dự án khởi nghiệp đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết số 20/2023/NQ-HĐND của HĐND Thành phố. Trong thời gian tới, các chính sách này sẽ được nghiên cứu mở rộng triển khai trên địa bàn Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ) và Bình Dương (cũ).
Theo VCCI Chi nhánh TPHCM, cả nước hiện có khoảng 5 triệu hộ kinh doanh. Nếu chỉ 20% trong số này phát triển thành doanh nghiệp, sẽ góp phần rất lớn vào việc hoàn thành mục tiêu chiến lược quốc gia. Điều này cho thấy hộ kinh doanh là lực lượng tiềm năng, là nền tảng quan trọng cho sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân trong tương lai.
Nhà nước đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ thiết thực thông qua Nghị quyết số 68-NQ/TW, Nghị quyết số 198/2025/QH15 của Quốc hội và Luật Thuế Thu nhập doanh nghiệp năm 2025. Các doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ kinh doanh sẽ được hưởng nhiều ưu đãi nổi bật, như: miễn lệ phí môn bài từ ngày 1/1, miễn 100% thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm đầu đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa thành lập mới; hỗ trợ phát triển nền tảng số, phần mềm dùng chung, đào tạo quản trị, kế toán, thuế, nhân sự và pháp lý; hỗ trợ chuyển đổi số, đổi mới công nghệ, tiếp cận vốn và mở rộng thị trường.
Đặc biệt, các doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo còn được hưởng nhiều chính sách ưu đãi sâu hơn về thuế và đầu tư.
Mới nhất, ngày 25/5, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng đã ký ban hành Quyết định số 926/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình hỗ trợ kinh doanh bền vững giai đoạn 2026-2030. Chương trình hướng đến mục tiêu hỗ trợ khoảng 25.000 doanh nghiệp, hộ kinh doanh và hợp tác xã trên cả nước phát triển mô hình kinh doanh bền vững, đồng thời xây dựng ít nhất 20 mô hình điển hình để lan tỏa tinh thần phát triển bền vững trong cộng đồng doanh nghiệp.
Chương trình không chỉ tập trung vào tăng trưởng kinh tế mà còn nhấn mạnh sự cân bằng giữa hiệu quả kinh doanh với trách nhiệm xã hội, bảo vệ môi trường, thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững SDGs và cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 của Việt Nam.
Các chuyên gia cho rằng quá trình chuyển đổi từ hộ kinh doanh sang doanh nghiệp không chỉ đơn thuần là thay đổi mô hình pháp lý, mà là hành trình nâng cấp tư duy quản trị, nâng cao năng lực cạnh tranh và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, tiếp cận các đối tác lớn, mở rộng hoạt động xuất khẩu và phát triển dài hạn trong môi trường kinh tế số.
