UBND TP.HCM vừa ban hành Chương trình phát triển nông nghiệp đô thị giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, trong đó nêu rõ diện tích đất nông nghiệp sẽ giảm gần 60.000 ha trong 5 năm tới để nhường chỗ cho phát triển đô thị và hạ tầng.
Diện tích đất nông nghiệp giảm mạnh
Theo chương trình, từ nay đến năm 2030, đất nông nghiệp của TP.HCM giảm khoảng 59.932 ha, bình quân gần 12.000 ha/năm. Sau sáp nhập, thành phố có khoảng 451.000 ha đất nông nghiệp, gấp gần 4 lần trước đây. Đến năm 2025, đất nông nghiệp chiếm hơn 66% diện tích tự nhiên, nhưng đến năm 2030 chỉ còn hơn 391.000 ha, phân bố trên 3 vùng sinh thái ngọt, lợ và mặn.
Áp lực đô thị hóa và đất bỏ hoang
Giai đoạn 2020 - 2025, TP.HCM đã giảm gần 7.800 ha đất nông nghiệp, trung bình hơn 1.557 ha/năm do chuyển sang đất phi nông nghiệp. Tốc độ thu hẹp được dự báo nhanh hơn giai đoạn tới. Bên cạnh đó, đất nông nghiệp bị chia cắt, manh mún, nhiều khu vực bỏ hoang. Diện tích đất chưa sử dụng tăng từ 2.277 ha năm 2020 lên 9.473 ha năm 2025, gây lãng phí tài nguyên.
Chuyển hướng sang nông nghiệp đô thị công nghệ cao
TP.HCM không giữ nguyên diện tích đất nông nghiệp mà tập trung nâng cao giá trị trên mỗi héc ta. Thành phố chuyển đổi các khu vực kém hiệu quả sang mô hình nông nghiệp đô thị giá trị gia tăng cao. Đến năm 2030, thành phố còn khoảng 50.100 ha đất trồng cây hằng năm, mở rộng diện tích rau công nghệ cao lên 2.300 ha, rau hữu cơ, VietGAP khoảng 1.500 ha, phát triển vùng hoa - cây cảnh 2.500 ha, trong đó gần 1.800 ha ứng dụng công nghệ cao.
Ứng dụng IoT, AI và chuyển đổi số
Nông nghiệp đô thị TP.HCM hướng đến công nghệ cao, hữu cơ, tuần hoàn và chuyển đổi số. Các mô hình sản xuất ứng dụng IoT, AI, dữ liệu lớn, tự động hóa, tận dụng không gian trong và ven đô để sản xuất thực phẩm tươi sống, tạo cảnh quan xanh, cải thiện môi trường. Theo UBND TP.HCM, đây là định hướng phù hợp với quỹ đất ngày càng thu hẹp nhưng vẫn đảm bảo hiệu quả sản xuất và phát triển bền vững.
