Trước yêu cầu đưa đất nước vào giai đoạn tăng trưởng nhanh và bền vững, đầu tư công tiếp tục được xác định là vốn mồi dẫn dắt, tạo sức lan tỏa đến nhiều lĩnh vực. Sáu tháng đầu năm, giải ngân vốn đầu tư công cả nước đạt hơn 356 nghìn tỷ đồng, bằng 35,5% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, theo Bộ Tài chính.
Hà Nội dẫn đầu về giải ngân đầu tư công
Trong nhóm địa phương dẫn đầu, Hà Nội giải ngân 51,8% vốn kế hoạch, đạt hơn 62 nghìn tỷ đồng, đứng thứ 3 cả nước về tỷ lệ và số 1 về giá trị tuyệt đối. Ông Nguyễn Ngọc Tú, Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội, cho biết thành phố xác định giải ngân vốn đầu tư công là nhiệm vụ chính trị trọng tâm. Ngay từ đầu năm, Hà Nội ban hành chỉ thị, giao chỉ tiêu KPI cho từng sở, ngành, chủ đầu tư, tăng cường kiểm tra giám sát tiến độ dự án. Khó khăn lớn nhất là giải phóng mặt bằng, thành phố yêu cầu các dự án vướng mắc lập kế hoạch chi tiết theo tuần, gắn kết quả với đánh giá cán bộ và trách nhiệm người đứng đầu, điều chuyển vốn nếu chậm tiến độ liên tiếp hai tháng. Lãnh đạo thành phố thường xuyên kiểm tra hiện trường các dự án trọng điểm, xây dựng đường găng tiến độ và điều chỉnh vốn từ dự án chậm sang dự án có khả năng giải ngân cao. Dự kiến quý III, Hà Nội hoàn thành hệ thống dữ liệu số hóa các dự án đầu tư công để quản lý tiến độ, giải ngân theo thời gian thực hằng ngày.
An Giang đối mặt với vướng mắc từ dự án APEC
Tại An Giang, tổng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 hơn 28,6 nghìn tỷ đồng, sáu tháng đầu năm giải ngân hơn 8.600 tỷ đồng, đạt hơn 32% kế hoạch. Riêng dự án hạ tầng phục vụ Tuần lễ cấp cao APEC 2027, tỷ lệ giải ngân đạt hơn 38%. Ông Phạm Minh Tâm, Giám đốc Sở Tài chính An Giang, cho biết vướng mắc lớn nhất là các dự án APEC chiếm hơn 50% nguồn vốn đầu tư công của tỉnh, nhưng nhiều dự án phải điều chỉnh tổng vốn đầu tư và cơ cấu nguồn vốn nên chưa thể giải ngân dù đã có khối lượng. Đầu tư công là động lực quan trọng để An Giang phấn đấu đạt tăng trưởng GRDP khoảng 10,71% trong sáu tháng cuối năm. Tỉnh kiến nghị Chính phủ hoàn thiện cơ chế đặc thù cho dự án trọng điểm, bổ sung vốn ngân sách Trung ương cho hạ tầng chiến lược, chuyển đổi số và dự án APEC.
Chú trọng hiệu quả đầu tư công
Dù tỷ lệ giải ngân sáu tháng đầu năm chưa cao, xu hướng phục hồi và tăng tốc rõ nét phản ánh nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương. Nhiều dự án hạ tầng quan trọng quốc gia bước vào giai đoạn thi công cao điểm, phát sinh khối lượng nghiệm thu lớn. Biến động địa chính trị, giá nguyên vật liệu và chi phí vận chuyển có xu hướng ổn định, tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ. Ông Lê Thành Quân, Vụ trưởng Phát triển hạ tầng, Bộ Tài chính nhận định: “Giải ngân nhanh chỉ là điều kiện cần, mục tiêu cuối cùng là nâng cao hiệu quả đầu tư”. Dự án kéo dài tiến độ, điều chỉnh nhiều lần hoặc chậm đưa vào khai thác làm tăng chi phí, giảm hiệu quả sử dụng vốn và tác động bất lợi đến hệ số ICOR. Theo Cục Thống kê, hệ số ICOR bình quân giai đoạn 2016-2020 là 6,77, giảm xuống 6,43 giai đoạn 2021-2025. Năm 2024 và 2025, ICOR lần lượt ở mức 5,79 và 5,15. Ông Lê Thành Quân cho biết để giảm ICOR về 4,5-4,8 giai đoạn 2026-2030 như mục tiêu tại Kết luận số 18-KL/TW, cần phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành, địa phương, triển khai đồng bộ giải pháp dài hạn: hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao chất lượng quy hoạch, chuẩn bị đầu tư, lựa chọn dự án; cơ cấu lại đầu tư công tập trung, trọng tâm; nâng cao trách nhiệm người đứng đầu, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tháo gỡ điểm nghẽn về vật liệu, giải phóng mặt bằng, nhân sự; đổi mới tư duy quản lý lấy hiệu quả đầu tư làm mục tiêu; tăng cường giám sát, điều chuyển vốn từ dự án chậm sang dự án tốt; phát huy vai trò dẫn dắt của đầu tư công huy động nguồn lực xã hội; đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý đầu tư công. Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn yêu cầu các đơn vị phối hợp với bộ, ngành, địa phương phấn đấu giải ngân 100% vốn kế hoạch năm 2026, gắn với hiệu quả sử dụng nguồn vốn, tạo sức bật cho nền kinh tế.
