Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn vừa ký ban hành Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng. Văn bản này mang ý nghĩa đặc biệt, thể hiện trách nhiệm và sự tri ân của Đảng, Nhà nước đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, thực hiện truyền thống "Uống nước nhớ nguồn".
Bổ sung và làm rõ quy định về người có công
Pháp lệnh đã bổ sung, làm rõ quy định về người có công với cách mạng, khẳng định sự ghi nhận những người có công lao cống hiến cho sự nghiệp cách mạng, đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, thực hiện nghĩa vụ quốc tế đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận. Đồng thời, Pháp lệnh hoàn thiện các điều kiện, tiêu chuẩn xem xét công nhận người có công, bảo đảm chặt chẽ, phù hợp với thực tiễn, ghi nhận đầy đủ và giải quyết các vướng mắc, tồn đọng trong thời gian qua.
Nới điều kiện công nhận liệt sĩ cho thương binh nặng
Một trong những nội dung quan trọng là sửa đổi quy định về công nhận liệt sĩ đối với thương binh hoặc người hưởng chính sách như thương binh chết do vết thương tái phát. Theo quy định hiện hành, thương binh có tỉ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên được công nhận là liệt sĩ khi có bệnh án điều trị vết thương tái phát tại bệnh viện tuyến huyện trở lên và biên bản kiểm thảo tử vong xác định vết thương tái phát là nguyên nhân chính. Tuy nhiên, thực tế nhiều thương binh nặng, đặc biệt có tỉ lệ tổn thương từ 81% trở lên, thường được gia đình xin đưa về nhà khi sức khỏe nguy kịch, không đảm bảo đủ hồ sơ. Để khắc phục, Pháp lệnh điều chỉnh: không quy định điều kiện công nhận liệt sĩ đối với thương binh có tỉ lệ tổn thương từ 81% trở lên; chỉ quy định điều kiện đối với thương binh có tỉ lệ từ 61% đến 80% chết do vết thương tái phát.
Bổ sung điều kiện cho lực lượng chức năng
Pháp lệnh bổ sung điều kiện công nhận liệt sĩ, thương binh đối với các lực lượng chức năng trong quá trình trực tiếp làm nhiệm vụ đấu tranh phòng tội phạm, phù hợp với yêu cầu thực tiễn và tính chất đặc thù của nhiệm vụ quốc phòng, an ninh. Đồng thời, hợp nhất một số quy định để bảo đảm tính khái quát về điều kiện công nhận liệt sĩ, thương binh trong các trường hợp làm nhiệm vụ quốc phòng, an ninh; lược bỏ các quy định định tính như "đặc biệt dũng cảm" gây khó khăn trong áp dụng pháp luật.
Tháo gỡ vướng mắc về hồ sơ
Pháp lệnh bổ sung quy định giao Chính phủ quyết định công nhận hoặc giao cơ quan có thẩm quyền công nhận người có công trong trường hợp còn thiếu hồ sơ nhưng có căn cứ thực tiễn và lịch sử rõ ràng, hoặc trường hợp đặc biệt khác. Điều này giúp tháo gỡ khó khăn cho những người thực sự có công nhưng thiếu giấy tờ do mất, thất lạc trong quá trình hoạt động cách mạng hoặc tham gia chiến tranh.
Bổ sung đối tượng và chế độ ưu đãi
Pháp lệnh bổ sung đối tượng được công nhận là người có công, bao gồm người hoạt động kháng chiến giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc, làm nghĩa vụ quốc tế; cụ thể là người làm nhiệm vụ ở biên giới, hải đảo; làm nghĩa vụ quốc tế ở Lào, Campuchia và được Nhà nước khen tặng Huân chương Chiến công (hiện có 85.578 người). Việc bổ sung này nhằm ghi nhận công lao và động viên kịp thời.
Pháp lệnh cũng bổ sung chế độ trợ cấp người phục vụ đối với người hoạt động cách mạng trước ngày 1/1/1945 (cán bộ Lão thành cách mạng) và người hoạt động cách mạng từ 1/1/1945 đến ngày khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 (cán bộ tiền khởi nghĩa). Theo đó, 793 cán bộ Lão thành cách mạng và tiền khởi nghĩa được bổ sung chế độ trợ cấp người phục vụ.
Điều chỉnh chế độ điều dưỡng
Pháp lệnh chuyển một phần đối tượng từ điều dưỡng 2 năm một lần sang điều dưỡng hằng năm, cụ thể: thương binh, người hưởng chính sách như thương binh, bệnh binh, người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% đến 80%, tương ứng 151.222 người. Tổng số đối tượng điều dưỡng hằng năm nâng lên 170.000 người.
Ngoài ra, Pháp lệnh bổ sung nguyên tắc bảo đảm người có công và gia đình có mức sống từ trung bình khá trở lên so với cộng đồng dân cư nơi cư trú; quy định chế độ hỗ trợ cải thiện nhà ở là chính sách thường xuyên, ổn định, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội.
