Dự án xây dựng hạ tầng Khu công nghiệp Luyện kim do Công ty TNHH MTV Đầu tư và Phát triển Hạ tầng Nghi Sơn làm chủ đầu tư, nằm trong Khu kinh tế Nghi Sơn, phường Nghi Sơn (Thanh Hóa), có tổng vốn đầu tư 1.000 tỷ đồng. Dự án được quy hoạch trên diện tích hơn 480 ha nhằm xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật phục vụ Khu liên hợp Gang thép Nghi Sơn và các dự án công nghiệp luyện kim.
Dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư tại Công văn số 2918/UBND-CN ngày 20/7/2007; Ban cấp Giấy chứng nhận đầu tư số 262031000007 lần đầu ngày 11/8/2007; điều chỉnh lần 4 ngày 17/01/2024.
Tiến độ thực hiện và vướng mắc giải phóng mặt bằng
Theo Kế hoạch số 66 ngày 10/3/2026 của UBND tỉnh Thanh Hóa, đến nay chủ đầu tư đã hoàn thiện hạ tầng trên khoảng 209,18 ha đất công nghiệp với các hạng mục san nền, đường giao thông nội bộ và hệ thống thoát nước. Nhà nước cũng đầu tư gần 20 ha các tuyến giao thông chính như đường Nghi Sơn - Bãi Trành và tuyến nối Quốc lộ 1A với đường Đông Tây 4 đi Cảng Nghi Sơn, góp phần từng bước hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật của khu công nghiệp.
Trên cơ sở đó, doanh nghiệp đã cho các nhà đầu tư thứ cấp thuê lại 181,9 ha đất công nghiệp. Tuy nhiên, phần diện tích còn lại vẫn chưa thể triển khai do công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng kéo dài.
Trao đổi với Người Đưa Tin ngày 17/7, ông Cao Văn Kiên, Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ công UBND phường Nghi Sơn, cho biết vướng mắc lớn nhất hiện nay liên quan đến việc bồi thường đối với diện tích đất vườn, ao nằm cùng thửa đất có nhà ở nhưng không được công nhận là đất ở.
Thay đổi chính sách bồi thường gây khó khăn
Theo ông Kiên, Luật Đất đai 2003 và Luật Đất đai 2013 đều quy định hỗ trợ đối với loại đất này, với mức bằng 40-50% giá đất ở tùy từng thời kỳ. Tuy nhiên, Luật Đất đai 2024 đã bỏ quy định trên. Đến cuối năm 2025, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 254 cho phép áp dụng cơ chế hỗ trợ khác, sau đó UBND tỉnh Thanh Hóa ban hành Quyết định số 21/2026 quy định mức hỗ trợ theo phần chênh lệch giữa giá đất ở và giá đất nông nghiệp.
"Do chính sách thay đổi nên nhiều hộ dân so sánh với quy định trước đây và chưa đồng thuận với phương án bồi thường, ảnh hưởng đến tiến độ giải phóng mặt bằng các dự án", ông Kiên nói.
Theo UBND phường Nghi Sơn, địa phương đã hoàn thành giải phóng mặt bằng khoảng 375,4 ha và di dời 4.270 ngôi mộ để phục vụ dự án. Thực hiện Kế hoạch số 41 của UBND tỉnh, năm 2026 địa phương được giao hoàn thành giải phóng 11 ha. Đến ngày 15/7, phường đã đo đạc, kiểm kê 18,67 ha, phê duyệt và chi trả phương án bồi thường toàn bộ diện tích này với tổng kinh phí hơn 14,46 tỷ đồng, đạt gần 170% kế hoạch năm. Tuy nhiên, địa phương cho biết dự án vẫn còn khoảng 105 ha chưa được giải phóng mặt bằng, chủ yếu là đất ở và đất sản xuất nông nghiệp.
Thiếu quỹ tái định cư cho khoảng 810 hộ dân
Bên cạnh vướng mắc về chính sách bồi thường, bài toán tái định cư cũng đang trở thành áp lực lớn đối với địa phương. Theo UBND phường Nghi Sơn, để tiếp tục thu hồi phần diện tích còn lại của dự án, thời gian tới cần bố trí tái định cư cho khoảng 810 hộ dân.
Khu tái định cư Xuân Lâm - Trúc Lâm, được đầu tư từ thời còn thị xã Nghi Sơn nhằm phục vụ di dời người dân, hiện mới cơ bản hoàn thành giai đoạn một với 426 lô đất. Trong số này chỉ còn 122 lô đủ điều kiện giao cho người dân, trong khi 145 lô đã hoàn thành giải phóng mặt bằng nhưng chưa được đầu tư hạ tầng đồng bộ nên chưa thể bố trí tái định cư. Hệ thống điện, nước và nhiều hạng mục kỹ thuật tại khu vực này cũng chưa hoàn thiện.
Theo địa phương, số lô đất hiện có chỉ đáp ứng một phần nhu cầu tái định cư của khu vực lô 2A. Khi tiếp tục triển khai giải phóng mặt bằng tại các phân khu CN3A, CN5, CN6 và CN9, quỹ đất tái định cư sẽ không còn đủ đáp ứng.
Đại diện UBND phường Nghi Sơn cho biết địa phương còn gặp nhiều khó khăn trong quá trình thực hiện thủ tục giao đất, xác định nghĩa vụ tài chính, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tái định cư cũng như điều chỉnh quy hoạch khu tái định cư.
"Nhiều thủ tục thuộc thẩm quyền của đơn vị nơi có quỹ đất tái định cư, khiến UBND phường có đất bị thu hồi không chủ động được tiến độ, phải phụ thuộc vào quá trình phối hợp giữa các đơn vị liên quan. Điều này làm kéo dài thời gian xử lý hồ sơ và ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ giải phóng mặt bằng", ông Cao Văn Kiên, Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ công UBND phường Nghi Sơn cho hay.
Nỗ lực tháo gỡ và kết quả đầu tư
Đại diện Công ty TNHH MTV Đầu tư và Phát triển Hạ tầng Nghi Sơn cũng thông tin, doanh nghiệp đang phối hợp với UBND phường Nghi Sơn để tháo gỡ các vướng mắc về giải phóng mặt bằng. Đến nay, doanh nghiệp đã đầu tư hạ tầng trên khoảng 240,38 ha với các hạng mục san nền, đường giao thông đối nội, đối ngoại, hệ thống thoát nước và cây xanh tại nhiều phân khu công nghiệp như CN2B, CN3B, CN4 và CN7.
Tuy nhiên, nhiều hạng mục vẫn chưa thể hoàn thành hoặc khởi công do chưa có mặt bằng sạch. Trong đó, san nền lô CN4C đang thi công dở dang, còn trạm xử lý nước thải tập trung, tuyến đường giao thông giáp chân núi khu CN4 và công tác san nền tại các lô CN2A, CN3A vẫn chưa thể triển khai. Tổng giá trị thực hiện của dự án đến nay đạt khoảng 934,4 tỷ đồng, trong đó chi phí đầu tư xây dựng hạ tầng khoảng 515,1 tỷ đồng.
