Theo chủ trương của UBND TP.HCM, khu chợ Gà, chợ Gạo cùng tứ giác Mả Lạng nằm trong số những khu dân cư lâu đời giữa trung tâm thành phố sẽ được lập quy hoạch đồng bộ nhằm chỉnh trang đô thị, nâng cao chất lượng sống cho người dân và khai thác hiệu quả quỹ đất trung tâm.
Khu chợ Gà, chợ Gạo nằm trong phạm vi các tuyến đường Nguyễn Thái Học - Võ Văn Kiệt - Yersin, thuộc phường Bến Thành. Đây là khu chợ truyền thống hình thành từ trước năm 1975, gắn liền với đời sống và hoạt động mưu sinh của nhiều thế hệ cư dân.
Hiện trạng xuống cấp và bất cập hạ tầng
Khu vực này hiện tồn tại nhiều bất cập về hạ tầng kỹ thuật, điều kiện sinh hoạt và an toàn phòng cháy chữa cháy. Nhiều công trình đã xuống cấp sau nhiều thập niên sử dụng, không còn đáp ứng các tiêu chuẩn về diện tích ở tối thiểu cũng như yêu cầu phát triển đô thị hiện đại. Những căn nhà được cải tạo từ các sạp chợ nằm san sát nhau bên trong khu chợ Gà, chợ Gạo, nơi nhiều thế hệ cư dân đã sinh sống suốt hàng chục năm qua với tổng diện tích hơn 4 ha.
Phương án đầu tư và quy mô dự án
Theo đề xuất của cơ quan chức năng, dự án chỉnh trang chợ Gà, chợ Gạo được nghiên cứu triển khai theo hình thức hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT), thanh toán bằng quỹ đất kết hợp nguồn vốn ngân sách nhà nước. Tổng diện tích nghiên cứu hơn 4 ha, với tổng mức đầu tư khoảng 3.100 tỉ đồng, chưa bao gồm chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Dự án dự kiến ảnh hưởng đến khoảng 238 hộ dân cùng hơn 220 sạp kinh doanh.
Tâm tư người dân trước di dời
Thông tin về việc quy hoạch, giải tỏa đã thu hút sự quan tâm lớn của người dân sinh sống tại khu vực. Bên cạnh kỳ vọng về một môi trường sống khang trang hơn, nhiều hộ dân cũng bày tỏ những trăn trở liên quan đến nơi ở mới và sinh kế sau khi di dời.
Bà Lê Thị Kim Liễu (69 tuổi, ở đường Yersin) cho biết gia đình đã gắn bó với khu chợ suốt hàng chục năm. Dù căn nhà nhỏ hẹp nhưng nhờ nằm trong khu vực buôn bán sầm uất nên cả gia đình vẫn có thể kiếm sống từ những công việc nhỏ lẻ hằng ngày. Theo bà Liễu, điều người dân quan tâm nhất hiện nay là chính sách bồi thường và tái định cư. "Nếu phải di dời đến nơi khác, tôi không biết phải làm gì để sống. Trong gia đình ai cũng không có công việc ổn định nên thật sự chưa biết xoay xở ra sao", bà Liễu nói.
Bà Lê Thị Tốt (75 tuổi, ở đường Yersin) cũng bày tỏ sự lo lắng tương tự. Dù mong khu vực được chỉnh trang khang trang hơn, bà vẫn lo lắng về nơi ở và sinh kế sau khi di dời. Nhiều hộ dân lớn tuổi hoặc có thu nhập thấp sẽ gặp không ít khó khăn trong việc ổn định cuộc sống và tìm kế sinh nhai.
Không gian sống chật hẹp, thiếu ánh sáng
Không gian sinh hoạt chật hẹp, thiếu ánh sáng tự nhiên là thực trạng phổ biến tại chợ Gà, chợ Gạo giữa trung tâm TP.HCM. Qua thời gian, nhiều sạp chợ được cơi nới, cải tạo thành nơi ở, những căn nhà có diện tích nhỏ, nằm san sát nhau, lối đi hẹp chỉ vừa đủ một xe máy lưu thông. Người dân sinh hoạt, buôn bán ngay trước cửa nhà trong không gian đặc trưng của khu chợ truyền thống lâu đời. Những con hẻm ngoằn ngoèo, chỉ vừa đủ một xe máy lưu thông là hình ảnh quen thuộc bên trong khu chợ.
Tiềm năng chuyển mình thành không gian đô thị hiện đại
Khu chợ Gà, chợ Gạo sở hữu vị trí đắc địa tại phường Bến Thành, được bao quanh bởi các tuyến đường Nguyễn Thái Học, Võ Văn Kiệt và Yersin. Nếu dự án chỉnh trang được triển khai, nơi đây sẽ có cơ hội chuyển mình thành những không gian đô thị hiện đại, góp phần nâng cao chất lượng sống cho người dân và tạo thêm không gian đô thị hiện đại cho khu vực lõi trung tâm.
Dù điều kiện sinh hoạt còn nhiều hạn chế, khu chợ Gà, chợ Gạo vẫn là nơi gắn bó với cuộc sống và sinh kế của hàng trăm hộ dân qua nhiều thế hệ. Nhiều hộ dân sống dựa vào các hoạt động mua bán nhỏ lẻ, vì vậy không ít người bày tỏ lo lắng về việc ổn định sinh kế nếu phải di dời.
