Là xã đảo duy nhất của tỉnh Gia Lai, nằm cách đất liền khoảng 24 km, hành trình tìm con chữ của học sinh trên đảo Nhơn Châu luôn đầy gian nan. Hiện tại, hệ thống giáo dục trên đảo chỉ dừng lại ở cấp trung học cơ sở, nên sau khi học hết lớp 9, các em buộc phải rời xa gia đình, vượt biển vào đất liền để tiếp tục học lên cao. Ở độ tuổi 15, nhiều em còn chưa quen với những lo toan cuộc sống, nhưng đã phải sớm tự lập, sống xa vòng tay cha mẹ.
Vượt biển đến trường
Quãng đường biển 24 km tuy không quá xa nhưng lại là rào cản lớn, đặc biệt là về mặt kinh tế. Khi vào đất liền, học sinh không chỉ phải lo học phí mà còn phải chi trả tiền trọ, ăn uống, sinh hoạt… Điều này khiến nhiều gia đình gặp khó khăn.
Ông Nguyễn Văn Nhất (44 tuổi, thôn Tây, xã Nhơn Châu) chia sẻ rằng trước đây, phần lớn người dân trên đảo chỉ học hết lớp 9 rồi dừng lại. Sự cách trở về địa lý khiến con đường học tập của nhiều người bị gián đoạn. Những học sinh đủ điều kiện vào đất liền tiếp tục học phải đối mặt với áp lực cơm áo gạo tiền. Vì chi phí quá cao, không ít gia đình đành cho con nghỉ học để phụ giúp công việc biển.
Gia đình ông Nhất có hai người con, trong đó một em đang học lớp 11 tại đất liền. Ông kể rằng ngày con rời đảo, điều khiến ông trăn trở nhất không phải chuyện học hành mà là việc ăn ở, chi tiêu của con có đảm bảo hay không.
Địa phương hỗ trợ kinh phí
Trong vài năm qua, thấu hiểu những khó khăn, thiếu thốn nói trên, địa phương đã ban hành nghị quyết hỗ trợ, tiếp sức để học sinh xã đảo Nhơn Châu có thể đi xa hơn trên con đường học tập. Theo đó, mỗi học sinh sẽ được hỗ trợ tiền ăn ở, sinh hoạt và đi lại khi vượt biển vào đất liền theo học các cấp cao hơn.
"Ngay từ khi lên cấp 3, cháu đã phải học cách tự lập. Có khi vài tháng, thậm chí hết một học kỳ cháu mới về nhà một lần. Lúc đầu gia đình rất lo, nhưng nhờ có chính sách hỗ trợ, mỗi tháng cháu được khoảng 1,1 triệu đồng nên cũng đỡ phần nào. Sắp tới mức hỗ trợ tăng lên, gia đình rất phấn khởi", ông Nguyễn Văn Nhất chia sẻ.
Em Võ Thuận Thảo, học sinh lớp 11A1 Trường THPT số 1 Trần Cao Vân, cho biết nhà có 4 chị em, bố vừa qua đời sau thời gian dài bệnh nặng. Mẹ em làm việc nhà và phụ nghề biển để nuôi các con. Ngày rời đảo đi học lớp 10, Thảo mang theo không chỉ hành lý mà còn cả những lo toan. Em phải tự thích nghi với môi trường mới, tự cân đối chi tiêu và tự động viên mình tiếp tục cố gắng. "Khoản hỗ trợ giúp giảm bớt gánh nặng. Em sẽ cố gắng học tốt để thi vào ngành sư phạm, sau này trở về giúp mẹ và quê hương", Thảo tâm sự.
Những chính sách tiếp sức kịp thời đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Theo ông Dương Hiệp Hưng, Chủ tịch UBND xã Nhơn Châu, tỷ lệ học sinh tiếp tục học lên THPT tăng mạnh. Nếu năm học 2024 - 2025 chỉ có 11 em vào đất liền học tập, thì hiện nay toàn xã đã có 62 học sinh theo học, chưa kể nhiều em đang theo đuổi các ngành nghề như dược, hộ sinh, kỹ thuật chế biến, điện lạnh.
Tại kỳ họp thứ 2 HĐND tỉnh Gia Lai khóa XIII nhiệm kỳ 2026 - 2031 vừa qua, một nghị quyết hỗ trợ học sinh, sinh viên xã đảo Nhơn Châu đã được thông qua. Theo đó, từ năm học 2026 - 2027, mỗi học sinh THPT sẽ được hỗ trợ hơn 1,6 triệu đồng/tháng, gồm tiền ăn 936.000 đồng, tiền ở 360.000 đồng và chi phí học tập, đi lại 350.000 đồng. Với học sinh học nghề, tỉnh hỗ trợ 100% học phí cùng học bổng chính sách bằng 80% mức lương cơ sở. Tổng kinh phí dự kiến hơn 1,4 tỉ đồng mỗi năm.
Không chỉ từ ngân sách nhà nước, các trường học trên đất liền cũng chủ động hỗ trợ. Ông Lê Văn Dũng, Hiệu trưởng Trường THPT số 1 Trần Cao Vân, cho biết nhà trường thường xuyên vận động giáo viên và các nhà hảo tâm chung tay giúp đỡ, tạo điều kiện để học sinh xã đảo yên tâm học tập.
