Giáo viên mầm non làm việc 10 tiếng mỗi ngày, thiếu thời gian cho gia đình
Tại một hội thảo quốc tế ở Hà Nội sáng ngày 8 tháng 4, GS-TS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, đã chia sẻ những thông tin đáng chú ý về thực trạng làm việc của giáo viên mầm non. Theo khảo sát, nhiều giáo viên làm việc khoảng 10 tiếng mỗi ngày, đến trường từ khi mới mở cửa và ra về khi đã đóng cửa. "Nhiều thầy cô phản ánh họ chỉ chăm sóc con người khác, không có thời gian chăm sóc con mình và gia đình", ông Vinh nhấn mạnh.
Cần thiết kế chế độ làm việc linh hoạt và hỗ trợ tài chính
Từ thực tế này, GS Lê Anh Vinh đề xuất cần phải thiết kế chế độ làm việc linh hoạt, phù hợp với nhóm giáo viên mầm non trên cả nước. Ông cũng nhấn mạnh sự cần thiết của kinh phí để chi trả cho giáo viên và bảo mẫu trong các hoạt động như đón sớm, trả muộn. Đồng thời, ông kêu gọi thay đổi trong cách bảo đảm quyền của trẻ em, tiếp cận theo hướng quyền của trẻ là những thứ không thể lấy đi, chứ không phải những gì có thể mang lại.
Khó khăn trong tuyển dụng và thiếu cơ sở cho trẻ dưới 2 tuổi
Đại diện một số cơ sở mầm non tư thục cũng nêu lên thực trạng tuyển dụng giáo viên khó khăn và không ổn định. Nhiều giáo viên trẻ nghỉ việc sau khi sinh con vì lý do con họ không có người chăm sóc. Bà Helle Buchhave, Trưởng nhóm toàn cầu về giới của Ngân hàng Thế giới, cung cấp thêm dữ liệu đáng quan tâm:
- Chỉ 23% cơ sở mầm non công lập nhận trẻ dưới 2 tuổi, so với 66% ở khu vực tư thục.
- 11% trường mầm non công lập có số trẻ vượt quá khả năng tiếp nhận chính thức.
- Tại một số địa phương như An Giang, các xã có khu công nghiệp không có cơ sở nào dành cho trẻ dưới 3 tuổi.
Chất lượng và khả năng tiếp cận dịch vụ còn hạn chế
Báo cáo cũng chỉ ra rằng 59% người sử dụng nhóm chăm sóc trẻ theo gia đình (FCG) đánh giá mức độ kích thích, phát triển chưa đạt kỳ vọng, và 66% không hài lòng với cơ sở vật chất. Đã ghi nhận các trường hợp bạo hành tại các cơ sở nhóm chăm sóc trẻ độc lập (ICG) và FCG ở khu công nghiệp. 75% bà mẹ có con dưới 2 tuổi hiện chưa sử dụng dịch vụ chăm sóc trẻ em, nhưng sẽ sử dụng nếu có dịch vụ đăng ký với chi phí hợp lý, cho thấy nhu cầu lớn nhưng nguồn cung chưa đáp ứng.
Thiếu dịch vụ linh hoạt và bất bình đẳng trong tiếp cận
Chỉ 8% cơ sở mầm non công lập hoạt động sau 18 giờ, so với hơn 33% ở khu vực tư/ICG và 40% ở FCG. Chỉ 7% cung cấp dịch vụ vào thứ bảy, trong khi công nhân làm việc theo ca tại các khu công nghiệp đòi hỏi dịch vụ linh hoạt vào buổi tối và cuối tuần. Đáng chú ý, chỉ 1,6% trẻ em di cư diện KT4 được tiếp cận dịch vụ công lập, so với 34% ở nhóm thường trú, tạo ra mức chênh lệch lớn nhất về công bằng tiếp cận.
Đề xuất giải pháp từ chuyên gia
Bà Helle Buchhave đề xuất nhiều giải pháp, bao gồm chính sách đãi ngộ giáo viên, xây thêm trường công lập, và chính sách khuyến khích khu vực trường ngoài công lập tồn tại và phát triển. Những biện pháp này nhằm cải thiện chất lượng và khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc trẻ em, đặc biệt cho các nhóm yếu thế như trẻ em di cư và gia đình công nhân.
