Hà Nội triển khai chiến lược giãn mật độ sinh viên, phát triển khu đô thị đại học
Thành phố Hà Nội đang thực hiện một loạt giải pháp nhằm giảm mức độ tập trung sinh viên tại khu vực nội đô, hướng tới phát triển bền vững và nâng cao chất lượng giáo dục đại học. Các biện pháp này tập trung vào việc phân bố lại mạng lưới trường học và xây dựng các khu đô thị đại học hiện đại.
Giữ lại và phát triển các trường trọng điểm
Theo kế hoạch, những trường đại học nằm trong khu vực đô thị trung tâm có yếu tố lịch sử, đã được đầu tư đồng bộ sẽ được giữ lại làm cơ sở chính. Các trường này sẽ chuyển đổi thành các trung tâm đào tạo trình độ cao, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và khởi nghiệp. Đồng thời, thành phố sẽ phát triển mở rộng cơ sở 2 tại các khu đô thị đại học để tổ chức các hoạt động đào tạo đại học, khu thực hành và khu lưu trú cho sinh viên.
Điều chỉnh phân bố mạng lưới trường học
Hà Nội sẽ điều chỉnh phân bố mạng lưới các trường đại học, cao đẳng một cách hợp lý ra khỏi khu vực đô thị trung tâm. Các trường sẽ được phân bố tại các thành phố trực thuộc Thủ đô và các đô thị vệ tinh, đặc biệt là khu vực phía Tây với hạt nhân là Hòa Lạc. Mục tiêu là hình thành các khu đô thị đại học quy mô lớn, giúp giảm áp lực dân số và giao thông tại trung tâm.
Đại học Quốc gia Hà Nội đang chuẩn bị cơ sở vật chất tại Hòa Lạc để thực hiện kế hoạch này. Thành phố cũng xây dựng mới các khu đô thị đại học như Hòa Lạc - Xuân Mai, định hướng thu hút các trường về khoa học công nghệ, kinh tế tài chính. Các quần thể trường đại học sẽ được hình thành với hệ thống hạ tầng và không gian chung đồng bộ, hiện đại tại các vùng như Hòa Lạc - Xuân Mai (cũ), Thạch Thất (cũ), Sơn Tây (cũ) và Sóc Sơn (cũ).
Sắp xếp lại mạng lưới giáo dục đại học công lập
Về mạng lưới cơ sở giáo dục đại học công lập, Hà Nội dự kiến tổ chức, sắp xếp lại các cơ sở đào tạo gắn với nâng cao chất lượng. Điều này nhằm đảm bảo quy mô và cơ cấu ngành nghề hợp lý, đáp ứng nhu cầu nhân lực cho phát triển kinh tế - xã hội của cả nước và Thủ đô. Thành phố sẽ phát triển một số khu nghiên cứu, đào tạo trên quỹ đất sau khi phân tán các hoạt động đào tạo tập trung ra ngoài đô thị trung tâm.
Tại khu vực đô thị trung tâm, Hà Nội sẽ không xây mới các cơ sở giáo dục đại học. Thay vào đó, những trường đại học, cao đẳng có diện tích nhỏ, cơ sở vật chất chưa đáp ứng yêu cầu sẽ được di chuyển ra ngoài. Thành phố cũng sẽ sáp nhập, hợp nhất hoặc giải thể các trường đại học quy mô nhỏ, đơn ngành hoạt động kém hiệu quả, dựa trên chuẩn cơ sở giáo dục đại học.
Hỗ trợ di dời và chuyển đổi mô hình
Đối với các cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp có diện tích đất, cơ sở vật chất không đáp ứng quy định, thành phố sẽ hỗ trợ di dời toàn bộ. Thành phố hỗ trợ xây dựng hạ tầng tại nơi mới và sử dụng cơ sở cũ trong nội đô cho giáo dục phổ thông và mục đích công cộng. Các cơ sở không thuộc diện di dời toàn bộ sẽ được hỗ trợ xây dựng hạ tầng tại cơ sở mới; cơ sở cũ sẽ được sử dụng cho nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, đào tạo sau đại học, đào tạo nghề chất lượng cao, giáo dục phổ thông và không gian công cộng.
Hà Nội hiện không công bố danh sách các trường thuộc diện phải di dời. Thủ đô tập trung hơn một phần ba số cơ sở đại học trên toàn quốc, với hơn 50 trường công lập. Số lượng trường tương đối ổn định trong 5 năm qua. So với một số quốc gia châu Á như Hàn Quốc hay Đài Loan (khoảng 1/5 số trường ở thủ đô), Việt Nam có số lượng trường tập trung ở Thủ đô nhiều hơn hẳn.
Tỷ lệ các trường ngoài công lập tại Hà Nội và Việt Nam còn khá thấp: Hà Nội 19%, cả nước 28%, trong khi tỷ lệ này ở Nhật Bản là 77% và Hàn Quốc là 82%. Điều này cho thấy tiềm năng phát triển mô hình giáo dục đại học đa dạng trong tương lai.
