Trong lịch sử, cà phê không chỉ là thức uống quen thuộc mà còn từng được xem như một loại dược liệu quý. Vào thế kỷ 17, khi dịch tả hoành hành và y học còn hạn chế, nhiều bác sĩ đã sử dụng cà phê như một phương thuốc để ngăn chặn căn bệnh nguy hiểm này. Khám phá này được nhắc đến trong cuốn sách “Tất tần tật về cà phê” của tác giả Joseph M. Walsh, do Light Books và NXB Phụ nữ Việt Nam ấn hành.
Cà phê – vũ khí chống lại bệnh tả và thương hàn
Theo tài liệu, đối với bệnh thương hàn và các loại sốt khác, tác dụng của cà phê thường rất nhanh chóng và hiệu quả, đặc biệt là ở giai đoạn đầu, trước khi xuất hiện các biến chứng tại chỗ. Bác sĩ Guillasse thuộc hải quân Pháp, trong một bài nghiên cứu về sốt thương hàn, đã chia sẻ: “Cà phê đã mang lại cho chúng tôi sự hài lòng ngoài mong đợi. Sau khi sử dụng, chúng tôi phát hiện, với sự ngạc nhiên lớn, rằng tác dụng của nó rất nhanh chóng và dứt khoát. Bệnh nhân của chúng tôi chỉ cần uống vài muỗng canh cà phê là nét mặt đã giãn ra và tỉnh táo ngay tắp lự. Chỉ trong ngày hôm sau, tình trạng cải thiện đến mức chúng tôi có khuynh hướng xem nó như một phương thuốc đặc hiệu chống lại bệnh thương hàn”.
Bác sĩ Guillasse cũng mô tả chi tiết công thức điều trị: với người lớn, cứ hai giờ cho uống hai đến ba muỗng canh cà phê đen đặc, xen kẽ với một đến hai muỗng canh rượu vang claret hoặc burgundy, thêm chút nước chanh hoặc citrate magiê mỗi ngày, sau vài ngày bổ sung quinine với liều lượng ít. Ông nhấn mạnh rằng vì các triệu chứng thần kinh xuất hiện đầu tiên, cà phê với tác dụng lên hệ thần kinh được chỉ định đặc biệt ở giai đoạn đầu.
Ứng dụng trong điều trị sốt vàng da và dịch tả
Trong những trường hợp sốt vàng da nghiêm trọng, nhiều bác sĩ đã sử dụng cà phê như phương thuốc chính sau khi các biện pháp khác không hiệu quả. Cà phê giúp làm chậm quá trình biến đổi mô, bảo tồn thể lực, duy trì sức mạnh thần kinh cho đến khi máu được lọc sạch. Loại đồ uống này có lợi thế hơn các chất kích thích khác vì không gây tác dụng phụ.
Ngay từ năm 1835, trong thời kỳ dịch tả ở New York, các bác sĩ đã khuyên người dân kiêng bia rượu và chỉ dùng cà phê mạnh nguyên chất như đồ uống duy nhất để giữ cơ thể khỏe mạnh và giảm nguy cơ nhiễm bệnh. Kết quả thu được rất khả quan. Các thí nghiệm của Sudend về sự phát triển của vi sinh vật đã chứng minh rằng “các bác sĩ đã hành động sáng suốt không ngờ”.
Phương pháp pha chế và thí nghiệm khoa học
Loại cà phê dùng trong thí nghiệm là Java hảo hạng, nhưng sau đó phát hiện cả cà phê tốt hay xấu đều cho kết quả tương tự. Dịch chiết được pha bằng cách trộn từ 10 đến 30 phần cà phê với 70 đến 90 phần nước sôi. Cà phê mới rang được xay mịn, đổ nước sôi vào, đặt trong bình kín, ngâm trong bể nước nóng khoảng mười phút, rồi lọc qua bộ lọc đã khử trùng. Dịch chiết này được dùng làm môi trường nuôi cấy để xác định khả năng phát triển của nấm mốc và vi sinh vật.
Những phát hiện này cho thấy cà phê không chỉ là thức uống giải khát mà còn có giá trị y học đáng kể trong lịch sử. Cuốn sách “Tất tần tật về cà phê” là hành trình khám phá nguồn gốc, sự phát triển và ảnh hưởng sâu rộng của một trong ba thức uống phổ biến nhất thế giới, mang đến cho độc giả cái nhìn toàn diện về loại đồ uống quen thuộc này.
