Vào thế kỷ 17, khi dịch tả hoành hành và thuốc men còn thiếu thốn, nhiều bác sĩ đã sử dụng cà phê như một loại thuốc hỗ trợ điều trị. Đặc biệt, đối với bệnh thương hàn và các loại sốt khác, tác dụng của cà phê thường rất nhanh chóng và hiệu quả, nhất là ở giai đoạn đầu trước khi xuất hiện biến chứng.
Phát hiện của bác sĩ hải quân Pháp
Bác sĩ Guillasse thuộc hải quân Pháp, trong một bài nghiên cứu về sốt thương hàn, cho biết: “Cà phê đã mang lại cho chúng tôi sự hài lòng ngoài mong đợi. Sau khi sử dụng, chúng tôi phát hiện, với sự ngạc nhiên lớn, rằng tác dụng của nó rất nhanh chóng và dứt khoát. Bệnh nhân của chúng tôi chỉ cần uống vài muỗng canh cà phê là nét mặt đã giãn ra và tỉnh táo ngay tắp lự. Chỉ trong ngày hôm sau, tình trạng cải thiện đến mức chúng tôi có khuynh hướng xem nó như một phương thuốc đặc hiệu chống lại bệnh thương hàn”.
Ông nhấn mạnh rằng dưới tác động của cà phê, tình trạng lờ đờ biến mất và bệnh nhân thoát khỏi trạng thái lơ mơ kéo dài từ khi bệnh khởi phát. Chẳng mấy chốc, các chức năng cơ thể trở lại bình thường và bệnh nhân bước vào giai đoạn hồi phục.
Công thức điều trị bằng cà phê
Công thức của bác sĩ Guillasse bao gồm: đối với người lớn, cứ hai giờ cho uống hai đến ba muỗng canh cà phê đen đặc, xen kẽ với một đến hai muỗng canh rượu vang claret hoặc burgundy, một chút nước chanh hoặc citrate magiê mỗi ngày. Sau vài ngày, bổ sung thêm quinine với liều lượng nhỏ.
Vì các triệu chứng khó chịu hoặc triệu chứng thần kinh xuất hiện đầu tiên, bác sĩ xem sốt thương hàn như một bệnh lý thần kinh. Cà phê, với tác dụng lên hệ thần kinh, được chỉ định đặc biệt ở giai đoạn đầu, trước khi có biến chứng tại chỗ.
Ứng dụng trong điều trị sốt vàng da và dịch tả
Trong những trường hợp sốt vàng da nghiêm trọng, nhiều bác sĩ đã sử dụng cà phê như phương thuốc chính sau khi các biện pháp khác không hiệu quả. Cà phê làm chậm quá trình biến đổi mô, bảo tồn thể lực, đặc biệt khi hệ thần kinh có xu hướng suy sụp do máu bị nhiễm bẩn. Loại đồ uống này giúp duy trì sức mạnh thần kinh cho đến khi máu được lọc sạch, có lợi thế hơn các chất kích thích khác vì không gây tác dụng phụ.
Ngay từ năm 1835, trong thời kỳ dịch tả, các bác sĩ tại New York đã khuyên người dân kiêng bia rượu và chỉ dùng cà phê mạnh nguyên chất như đồ uống duy nhất để giữ cơ thể khỏe mạnh và giảm nguy cơ nhiễm bệnh. Kết quả thu được rất có lợi và đáng hài lòng.
Nghiên cứu khoa học về tác dụng kháng khuẩn
Khi trình bày chi tiết các thí nghiệm về sự phát triển của vi sinh vật gây bệnh và không gây bệnh, Sudend đã chứng minh rằng “các bác sĩ đã hành động sáng suốt không ngờ”. Loại cà phê dùng trong thí nghiệm là Java hảo hạng, nhưng sau đó phát hiện cả cà phê tốt hay xấu đều cho kết quả tương tự.
Các dịch chiết được pha bằng cách trộn từ 10 đến 30 phần cà phê với 70 đến 90 phần nước sôi. Cà phê mới rang được xay mịn, đổ nước sôi vào, đặt trong bình kín, ngâm trong bể nước nóng khoảng mười phút và lọc qua bộ lọc đã khử trùng. Dịch chiết này được dùng để tạo đĩa thạch, nuôi cấy nấm mốc và vi sinh vật nhằm xác định khả năng phát triển của chúng.
Thông tin trên được trích từ cuốn sách “Tất tần tật về cà phê” của tác giả Joseph M. Walsh, do Light Books và NXB Phụ nữ Việt Nam phát hành. Cuốn sách là hành trình khám phá nguồn gốc, sự phát triển và ảnh hưởng của cà phê – một trong ba thức uống phổ biến nhất thế giới.
