Cuốn sách mới ra mắt mang tên 'Vải vóc và nghệ thuật' của tác giả Kassia St Clair, do Huy Hoàng và NXB Thanh niên phát hành, gồm 13 câu chuyện khác nhau giúp minh họa ý nghĩa to lớn của các loại vải vóc xuyên suốt 30.000 năm lịch sử. Từ thời tiền sử, qua các nền văn minh ở Trung Đông và Ai Cập cổ đại, đến những bộ long bào bằng lụa của các hoàng đế, những loại vải thúc đẩy Cách mạng Công nghiệp, và cuối cùng là vải tổng hợp trong phòng thí nghiệm cho phép con người đi xa hơn và nhanh hơn bao giờ hết.
Vải vóc và nghệ thuật
Không chỉ là nguyên liệu trong ngành may mặc, các nghệ sĩ đã biến vải vóc thành chất liệu hội họa. Nhiều nghệ sĩ của trường phái Ấn tượng đã tạo ra những bức tranh vải độc đáo. Một bức tranh vải của họa sĩ người Mỹ Faith Ringgold là minh chứng cho điều này.
Những người thợ kéo sợi hay thợ may lành nghề luôn là một phần quan trọng, dù thường bị phớt lờ của nền kinh tế. Ví dụ, các thương nhân Assyria trong thiên niên kỷ II thường viết thư cho những người thân là nữ để nói về công việc may vá, yêu cầu họ sản xuất một loại vải cụ thể hoặc cho biết loại hàng nào đang bán chạy.
Những công việc liên quan đến vải vóc
Những công việc liên quan tới vải vóc chủ yếu là công việc trong nhà, hy vọng giữ cho phụ nữ bận rộn và tránh xa rắc rối, nhưng cũng có thể là nguồn gốc của sự hãnh diện chính đáng. Một ví dụ nổi tiếng là tấm thảm thêu Bayeux, được những nữ thợ thủ công người Anh thiết kế và thực hiện để ghi lại chiến thắng của người Norman trước chính đồng hương của họ vào thế kỷ XI. Đây vẫn là một tác phẩm có kỹ thuật và vẻ đẹp đáng kinh ngạc, ghi lại khoảng 50 bối cảnh theo phong cách tiểu thuyết đồ họa, chỉ sử dụng tám màu sắc của len worsted trên nền một tấm vải lanh dệt kiểu dobby có chiều dài gần 70 mét.
Nhiều thế kỷ sau, những người thợ làm ren vô danh đã tạo ra những thiết kế mang phong cách baroque có độ phức tạp đến mức choáng ngợp, mỗi mẫu thiết kế đều đòi hỏi sự tính toán về mặt toán học để đảm bảo chính xác số lượng con suốt. Gần đây hơn là công trình của Sonia Delaunay, một nữ họa sĩ thuộc trường phái Trừu tượng đã tạo ra các tác phẩm từ vải vào những thập kỷ đầu của thế kỷ 20. Một trong những tác phẩm đầu tiên của bà, thực hiện năm 1911, là một tấm chăn làm từ những mảnh vải giống như những thứ bà từng nhìn thấy trong nhà của nông dân Nga. Kết quả cuối cùng gợi nhớ đến tác phẩm của các họa sĩ thuộc trường phái Lập thể. Gia tài sáng tác của bà bao gồm trang phục cho phim ảnh, một cửa hàng nội thất, một ảnh bìa tạp chí Vogue và hàng trăm tác phẩm từ vải vóc sặc sỡ đến mức chúng gần như tỏa ra năng lượng.
Faith Ringgold và những tấm chăn kể chuyện
Năm mươi năm sau, cùng với mẹ mình, Faith Ringgold bắt đầu tạo ra những tấm chăn rực rỡ sắc màu chứa đựng những câu chuyện. Những tấm vải được nhồi và may chần này được đánh giá cao vì sự ấm áp cũng như chất liệu canvas cung cấp để trang trí tinh xảo, có niên đại ít nhất từ năm 3400 TCN tại Ai Cập. Tác phẩm của Ringgold hiện đang được trưng bày tại nhiều bảo tàng, trong đó có Bảo tàng Guggenheim và Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại ở New York.
Vải vóc và định kiến giới
Ở nhiều nơi, dệt vải được xem là công việc dành riêng cho phụ nữ, và trước đây thợ dệt bị coi là nghề thấp kém. Tuy nhiên, cuốn sách cũng đề cập đến những câu chuyện khác như thứ reo rắc những cái chết kinh hoàng cho người bản địa châu Mỹ, hay cô bé vặn cổ chim bồ câu và sự vô tình của người lớn.
