Ngày càng nhiều người để những trang sách quyết định điểm đến thay vì chỉ mang theo vài cuốn trong hành lý. Theo báo cáo xu hướng du lịch năm 2026 của Skyscanner được Vice dẫn lại, 55% du khách cho biết đã đặt hoặc cân nhắc đặt một chuyến đi lấy cảm hứng từ các tác phẩm văn học. Cùng thời gian, lượt sử dụng bộ lọc tìm khách sạn có thư viện trên nền tảng này tăng 70% so với cùng kỳ năm trước. Những con số này cho thấy văn học đang trở thành yếu tố tác động rõ rệt đến quyết định du lịch của nhiều người.
Bookbound là gì?
Skyscanner gọi đây là xu hướng Bookbound – du lịch lấy cảm hứng từ sách. Thay vì chọn điểm đến trước rồi mới tìm hoạt động phù hợp, nhiều người bắt đầu chuyến đi từ một cuốn sách yêu thích. Họ tìm đến nơi câu chuyện diễn ra, ghé những địa danh gắn với nhà văn, khám phá các hiệu sách, thư viện hoặc không gian từng xuất hiện trong tác phẩm.
Một hình thức khác đang được quan tâm là reading retreat – kỳ nghỉ dành riêng cho việc đọc sách. Du khách thường chọn một nơi yên tĩnh, ở lại lâu hơn, giảm bớt lịch trình tham quan và dành thời gian đọc, đi bộ, nghỉ ngơi hoặc thưởng thức ẩm thực địa phương. Việc hạn chế sử dụng điện thoại cũng giúp chuyến đi trở thành khoảng nghỉ thực sự sau những ngày bận rộn.
Điểm đến văn học hút khách quốc tế
Nhu cầu này đang đưa nhiều địa điểm gắn với văn học vào lịch trình của khách quốc tế. Tại Edinburgh, thủ đô Scotland, và Dublin, thủ đô Ireland, du khách có thể ghé các bảo tàng, thư viện, lễ hội cùng những địa danh liên quan đến nhiều nhà văn và tác phẩm nổi tiếng. London (Anh) thu hút người hâm mộ Sherlock Holmes với Bảo tàng 221B Baker Street và nhiều tour đi bộ theo dấu vị thám tử nổi tiếng trong các tác phẩm của Arthur Conan Doyle.
Salzburg (Áo) thu hút người hâm mộ The Sound of Music nhờ những địa điểm có thật gắn với câu chuyện được chuyển thể từ hồi ký của tác giả Maria von Trapp. Ở xứ Wales, Hay-on-Wye được biết đến như một “thị trấn sách” với hàng chục cửa hàng lớn nhỏ. Tại Tokyo, khu Jimbocho thu hút người mê sách nhờ tập trung nhiều hiệu sách cũ, nhà xuất bản và quán cà phê. Còn ở Paris, Shakespeare and Company từ lâu đã vượt ra ngoài vai trò của một hiệu sách, trở thành điểm dừng quen thuộc của du khách yêu văn học.
BookTok và sức lan tỏa của mạng xã hội
Mạng xã hội giúp những chuyến đi như vậy được biết đến rộng rãi hơn. Theo Condé Nast Traveler, cộng đồng BookTok trên TikTok đã khiến nhiều địa danh trong tiểu thuyết trở nên nổi tiếng ngoài đời thực. Sau khi đọc sách hoặc xem video giới thiệu tác phẩm, một số du khách muốn trực tiếp đến Croatia, Thụy Sĩ hay những thị trấn từng xuất hiện trong câu chuyện.
Các công ty lữ hành cũng bắt đầu xây dựng sản phẩm cho nhóm khách này. Doanh nghiệp du lịch Mỹ EF Ultimate Break ra mắt những hành trình lấy cảm hứng từ Harry Potter, Percy Jackson, Fourth Wing, A Court of Thorns and Roses và các tiểu thuyết của Emily Henry.
Doanh nghiệp lữ hành kể chuyện qua điểm đến
Thay vì chỉ giới thiệu một tour đến Croatia hay Thụy Sĩ, doanh nghiệp kết nối điểm đến với bối cảnh, nhân vật và cảm xúc trong tác phẩm. Nhờ đó, một hành trình quen thuộc được bổ sung thêm câu chuyện, còn du khách có cảm giác như đang bước vào thế giới từng đọc trên trang sách.
Theo Forbes, sự nổi lên của du lịch văn học phản ánh nhu cầu ngày càng lớn đối với những kỳ nghỉ chậm, ít phụ thuộc công nghệ và mang tính cá nhân hơn. Sau nhiều năm chạy theo lịch trình dày đặc, không ít du khách đã mệt với việc ghé thật nhiều nơi chỉ để chụp ảnh. Bath (Anh) thu hút nhiều người hâm mộ nữ tiểu thuyết gia Jane Austen, tác giả Kiêu hãnh và định kiến, nhờ những địa điểm gắn với cuộc đời và các tác phẩm của bà. Họ muốn ở lâu hơn, đi ít hơn và hiểu rõ nơi mình đến.
Điểm giao với du lịch chậm và digital detox
Bookbound vì thế có nhiều điểm giao với slow travel (du lịch chậm), digital detox (tạm rời thiết bị số) và skillcation (du lịch kết hợp học hỏi một kỹ năng). Điểm chung là du khách không còn đo giá trị kỳ nghỉ bằng số địa điểm đã đi qua. Một thư viện, hiệu sách hay căn phòng có giá sách lớn có thể không phải thắng cảnh nổi tiếng, nhưng lại đủ sức trở thành lý do kéo dài chuyến đi.
Sự thay đổi này cũng buộc ngành du lịch làm mới sản phẩm. Thay vì chỉ quảng bá cảnh đẹp, doanh nghiệp phải tìm ra câu chuyện đủ sức chạm tới từng nhóm khách. Với người yêu sách, đó có thể là khu phố bán sách cũ, lễ hội văn học, phòng đọc nhìn ra thiên nhiên hoặc hành trình lần theo dấu chân nhân vật.
Lễ hội văn học trở thành động lực du lịch
Tại Mỹ, các lễ hội văn học ở Charleston, Santa Fe và Aspen đã kết hợp hoạt động gặp gỡ tác giả, thảo luận sách với khám phá văn hóa, ẩm thực và không gian đô thị. Những sự kiện vốn phục vụ độc giả dần trở thành lý do để khách từ nơi khác tới thành phố.
Du lịch văn học cũng không nhất thiết phải bắt đầu bằng một tour đắt tiền. Trải nghiệm có thể đơn giản là ghé một hiệu sách lâu đời, dành vài giờ trong thư viện địa phương, tham quan nơi ở của nhà văn hoặc mang theo cuốn sách có liên hệ với vùng đất sắp đến. Điểm khác biệt nằm ở cách cuốn sách làm thay đổi trải nghiệm. Những trang viết cung cấp bối cảnh, lịch sử và cảm xúc, giúp du khách nhìn một thành phố bằng góc độ sâu hơn.
