Tại Dinh Vạn Thủy Tú, nơi lưu giữ bộ xương Cá Ông lớn nhất Đông Nam Á, Lễ hội Cầu ngư Phan Thiết đã diễn ra từ ngày 1 đến 8/8 với nhiều hoạt động phong phú. Đây là dịp người dân vùng biển tề tựu, bày tỏ lòng thành kính với thần Nam Hải và cầu nguyện cho những chuyến vươn khơi bình an.
Chuỗi nghi lễ truyền thống
Mở đầu lễ hội là Lễ rước Lệnh Ông Sanh trang nghiêm từ Hòn Lao về Dinh Vạn Thủy Tú. Đoàn rước được tổ chức theo nghi thức cổ truyền, thu hút sự tham gia của đông đảo ngư dân trong khu vực. Tiếp đó, các nghi thức tiên yết và giỗ sắc diễn ra trong không khí thành kính, thể hiện sự tôn sùng của ngư dân đối với cá voi, vị thần Nam Hải trong quan niệm dân gian.
Một trong những điểm nhấn tâm linh tạo nên sức hút cho lễ hội là Lễ phóng đăng trên sông Cà Ty. Những ánh hoa đăng được thả xuống dòng sông mang theo ước nguyện mưa thuận gió hòa, quốc thái dân an, mùa màng bội thu. Lễ khai mạc còn có các tiết mục văn nghệ với nhiều ca khúc viết về biển cả, tạo không khí trang trọng và giàu cảm xúc.
Phần hội sôi động bên sông
Bên cạnh phần lễ, phần hội diễn ra náo nhiệt với hơn 300 gian hàng đặc sản. Du khách và người dân được hòa mình vào hội hô bài chòi, hát bội truyền thống, trò chơi dân gian và các chương trình văn nghệ đường phố trên những tuyến đường dọc sông Cà Ty.
Khu hội chợ không chỉ là nơi trưng bày, giới thiệu sản vật địa phương mà còn là không gian gặp gỡ, giao lưu giữa ngư dân các vùng miền. Nhờ đó, lễ hội góp phần quảng bá hình ảnh đất biển Phan Thiết đến với du khách trong và ngoài nước.
Đối với ngư dân, lễ hội còn là dịp để ôn lại những kỷ niệm gắn bó với biển, truyền cho nhau những kinh nghiệm trong lao động và ứng phó với thiên nhiên. Sự gắn kết ấy giúp cộng đồng thêm vững vàng trong hành trình vươn khơi bám biển.
Giá trị văn hóa và nguồn sử liệu sống
Lễ hội Cầu ngư gắn liền với tín ngưỡng thờ cúng Cá Ông, trở thành di sản văn hóa tinh thần thiêng liêng và là hồn cốt của cộng đồng ngư dân vùng biển Phan Thiết. Không đơn thuần là dịp lễ hội, đây còn là sợi dây gắn kết cộng đồng, động viên ngư dân bám biển, giữ nghề truyền thống của cha ông.
Lễ hội còn được xem là nguồn sử liệu sống động khẳng định chủ quyền biển đảo thiêng liêng và kinh nghiệm ứng xử với biển của nhiều thế hệ người Việt. Chính vì vậy, việc gìn giữ, bảo tồn và trao truyền lễ hội cho thế hệ trẻ được chính quyền địa phương đặc biệt quan tâm.
Ông Trần Nguyên Lộc, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Phan Thiết, cho biết: “Người dân trên địa bàn tiếp tục nêu cao ý thức gìn giữ, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống; trao truyền cho thế hệ trẻ niềm tự hào đối với lễ hội nổi tiếng của quê hương.”
Mỗi mùa lễ hội, người dân lại tri ân biển cả bao dung, cầu cho những chuyến vươn khơi của ngư dân luôn bình an, thắng lợi. Qua đó, Lễ hội Cầu ngư tiếp tục khẳng định vị thế trong đời sống văn hóa tinh thần của người dân miền biển, đồng thời là điểm hẹn hấp dẫn cho du khách khi đến Phan Thiết.
