Lễ hội úp nơm và trò chơi dân gian rộn ràng đón xuân tại Quảng Ngãi
Ngày 22.2 (mùng 6 Tết), không khí xuân tại xã Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi trở nên rộn ràng và náo nức hơn bao giờ hết khi lễ hội úp nơm cùng các trò chơi dân gian truyền thống chính thức khai hội. Trên mảnh đất quê hương của cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng, người dân địa phương và du khách thập phương đã hòa mình vào không gian văn hóa đậm đà bản sắc, mở đầu năm mới với nhiều kỳ vọng tốt đẹp và niềm vui sum vầy.
Ngay từ sáng sớm, khu vực tổ chức lễ hội đã đông kín người tham gia. Tiếng trống rộn ràng, tiếng reo hò cổ vũ xen lẫn tiếng cười giòn giã tạo nên bầu không khí sôi động và ấm áp. Các phần thi hấp dẫn như úp nơm bắt cá, bắt vịt dưới ao, bịt mắt đập niêu, đi cầu khỉ… diễn ra liên tục, thu hút sự tham gia nhiệt tình của đông đảo người dân đến từ 22 thôn trong toàn xã.
Phát biểu khai mạc và ý nghĩa sâu sắc của lễ hội
Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Xuân Thái, Chủ tịch UBND xã Mộ Đức, nhấn mạnh rằng lễ hội đầu xuân không chỉ là dịp vui chơi giải trí mà còn mang ý nghĩa sâu sắc trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa dân gian truyền thống. Ông bày tỏ mong muốn mọi người sẽ có những trải nghiệm đáng nhớ, tạo động lực phấn khởi để bước vào năm mới với nhiều thành công và hạnh phúc.
Đặc biệt, ông Thái biểu dương những người con Mộ Đức xa quê đã tranh thủ trở về sum họp gia đình và hòa mình vào các hoạt động cộng đồng. "Dù ở phương trời nào, mỗi độ xuân về lại hướng về quê hương, đó là điều đáng trân trọng, góp phần làm nên không khí đậm đà bản sắc cho lễ hội", ông chia sẻ một cách xúc động.
Úp nơm - ký ức làng quê sống dậy
Trong chuỗi hoạt động, hội thi úp nơm được xem là điểm nhấn đặc sắc nhất. Với người dân Mộ Đức, úp nơm không chỉ đơn thuần là cách bắt cá truyền thống mà còn là ký ức gắn bó với tuổi thơ, với ruộng đồng và những mùa nước nổi. Những chiếc nơm tre được đan khéo léo, đặt úp xuống mặt nước đục ngầu. Người chơi nhanh tay, nhanh mắt, khéo léo dồn cá vào nơm trong tiếng reo hò cổ vũ của người xem. Cảnh tượng ấy tái hiện sinh động đời sống lao động của người nông dân vùng quê bao đời nay.
Úp nơm không chỉ đòi hỏi sự nhanh nhẹn mà còn cần kinh nghiệm và sự phối hợp ăn ý giữa các thành viên trong đội. Qua đó, tinh thần đoàn kết và tương trợ lẫn nhau được thể hiện rõ nét, phản ánh giá trị cốt lõi làm nên sức mạnh cộng đồng của vùng quê giàu truyền thống này. Nhiều người cao tuổi xúc động cho biết, việc đưa úp nơm vào lễ hội không chỉ giúp lớp trẻ hiểu thêm về nghề xưa mà còn góp phần gìn giữ nét đẹp văn hóa đang dần mai một trước nhịp sống hiện đại.
Các trò chơi dân gian và không gian ẩm thực đặc sắc
Bên cạnh úp nơm, các trò chơi dân gian khác cũng tạo nên sức hút mạnh mẽ. Phần thi bắt vịt dưới ao khiến khán giả cười nghiêng ngả khi các "cao thủ" liên tục trượt ngã trong ao nước bùn lầy để đuổi theo những chú vịt nhanh nhẹn. Tiếng hò reo vang dội mỗi khi có người bắt được vịt, tạo nên bầu không khí vui nhộn đặc trưng ngày xuân.
Trò bịt mắt đập niêu thu hút cả người lớn lẫn trẻ nhỏ. Người chơi phải định hướng bằng tiếng cổ vũ của khán giả để tìm và đập trúng chiếc niêu đất treo lơ lửng. Còn phần thi đi cầu khỉ thử thách sự khéo léo và giữ thăng bằng của người tham gia. Nhiều người dù rơi xuống nước vẫn cười sảng khoái, bởi điều quan trọng nhất không phải thắng thua mà là niềm vui sum vầy đầu năm.
Lễ hội năm nay còn có không gian ẩm thực với nhiều món ăn truyền thống đặc trưng của vùng quê Mộ Đức. Những gian hàng quê mộc mạc bày bán bánh ít, bánh nổ, bánh xèo, bánh ướt và các món dân dã… thu hút đông đảo người dân thưởng thức và trò chuyện rôm rả.
Nghệ thuật bài chòi và thông điệp ý nghĩa
Đặc biệt, chương trình hô hát bài chòi mang đến sắc màu văn hóa đặc trưng của miền Trung. Đây là loại hình nghệ thuật dân gian đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Sự kết hợp giữa trò chơi dân gian, ẩm thực và nghệ thuật truyền thống đã tạo nên một bức tranh lễ hội đa sắc, vừa đậm đà bản sắc, vừa gần gũi và thân thương.
Theo lãnh đạo xã Mộ Đức, việc tổ chức lễ hội úp nơm và các trò chơi dân gian đầu xuân không chỉ nhằm tạo sân chơi lành mạnh mà còn góp phần tăng cường giao lưu và gắn kết giữa các thôn, các thế hệ. Từ người già đến trẻ nhỏ đều có thể tham gia, cùng chia sẻ niềm vui và cùng ôn lại những giá trị truyền thống tốt đẹp.
Lễ hội cũng là dịp để mỗi người con quê hương thêm tự hào về mảnh đất giàu truyền thống cách mạng, nơi đã sinh ra nhiều thế hệ ưu tú. Tinh thần cần cù, sáng tạo trong lao động và ý chí vươn lên mạnh mẽ vẫn được tiếp nối qua từng năm tháng, tạo nên động lực phát triển bền vững cho cộng đồng.
