Từ trung tâm xã Khe Sanh, du khách theo đường Hồ Chí Minh nhánh tây khoảng 60 km, vượt đèo Sa Mù để đến thôn Trăng-Tà Puồng nằm giữa đại ngàn Trường Sơn. Sau quãng đi bộ khoảng 1 km xuyên rừng, men theo con đường mòn chạy dọc khe suối xanh mát, thác Tà Puồng hiện ra như một bức tranh của nước và đá.
Vẻ đẹp hoang sơ của thác Tà Puồng
Trong tiếng Bru-Vân Kiều, “Tà Puồng” có nghĩa là “nơi có dòng thác từ trên cao đổ xuống”. Nơi đây sở hữu hệ thống ba thác nước liên hoàn đổ từ những vách đá cao giữa núi rừng nguyên sinh. Thác thượng nguồn cao khoảng 35 m, thác giữa cao khoảng 20 m và thác cuối khoảng 10 m. Những dòng nước trắng xóa tung bọt từ độ cao hàng chục mét, len lỏi qua các tầng đá phủ rêu phong rồi đổ xuống hồ nước xanh biếc.
Ở thác nước cuối, dòng nước xòe rộng như mái tóc thiếu nữ giữa đại ngàn, là khu vực được người dân địa phương khai thác du lịch. Dưới chân thác có hồ nước trong vắt, rộng khoảng 5.000 m², mang sắc xanh ngọc bích, mát lạnh trong những ngày hè. Không gian nơi đây như tách biệt hoàn toàn với nhịp sống ồn ào, mang đến cảm giác thư thái, dễ chịu cho mỗi người khi trải nghiệm.
Điểm trốn nóng lý tưởng cho du khách trẻ
Vào mùa hè, thác Tà Puồng trở thành “điểm trốn nóng” lý tưởng. Du khách có thể thỏa thích bơi lội, ngụp lặn trong làn nước mát hoặc chèo thuyền ra giữa hồ để ngắm nhìn cảnh đẹp. Vào dịp cuối tuần hoặc những ngày nghỉ lễ, điểm du lịch thác Tà Puồng đón phần lớn khách đến là những người trẻ yêu thích khám phá, trải nghiệm thiên nhiên. Ngoài tắm suối, ngắm thác, du khách còn có thể tham gia các hoạt động trekking xuyên rừng, leo vách đá hay tham quan động Tà Puồng dài khoảng 200 m với hệ thống thạch nhũ lung linh, huyền ảo.
Bạn Nguyễn Khánh, một nhà sản xuất nội dung số giới thiệu các điểm đến tại Quảng Trị cho biết: “Nơi đây sở hữu khung cảnh thiên nhiên hoang sơ, hùng vĩ, không khí trong lành, mát mẻ, giúp tôi và bạn bè cảm giác như được 'chữa lành', hòa mình vào thiên nhiên. Nhiều video giới thiệu về thác Tà Puồng thu hút đông đảo sự quan tâm và tương tác của người xem trên cả nước”.
Mô hình du lịch cộng đồng tạo sinh kế cho người Bru-Vân Kiều
Thời gian qua, chính quyền địa phương thành lập Tổ du lịch cộng đồng thôn Trăng-Tà Puồng, tạo điều kiện để người Bru-Vân Kiều bản địa được trực tiếp tham gia hoạt động du lịch, đồng thời gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống. Anh Hồ Văn Giỏi, Tổ trưởng Tổ du lịch cộng đồng thôn Trăng-Tà Puồng cho biết: “Hiện có 16 hộ gia đình tham gia làm du lịch thác Tà Puồng. Mỗi năm, từ tháng 3, người dân lại cùng chuẩn bị cơ sở vật chất để đón khách trong mùa hè. Lợi nhuận được chia đều, trung bình mỗi hộ có thêm khoảng 4 triệu đồng/tháng - một nguồn thu đáng kể đối với người dân vùng cao như chúng tôi”.
Do ảnh hưởng của thời tiết, thác Tà Puồng chỉ đón khách từ tháng 3 đến tháng 7 hằng năm. Đây là thời điểm nước trong xanh, bãi tắm đẹp và thuận lợi nhất cho các hoạt động trải nghiệm. Đến với Tà Puồng, du khách được hòa mình vào thiên nhiên, có cơ hội trải nghiệm đời sống văn hóa của đồng bào Bru-Vân Kiều. Các món ăn như cá suối, măng rừng, gà nướng hay thịt lợn bản địa đều được người dân địa phương trực tiếp khai thác, chế biến và cung cấp.
Kết quả kinh doanh khả quan và định hướng phát triển bền vững
Mô hình du lịch cộng đồng tại Tà Puồng góp phần tạo sinh kế cho người dân vùng biên giới. Từ tháng 3 đến tháng 6/2026, điểm du lịch đón khoảng 4.000 lượt khách trong nước và quốc tế; tổng doanh thu đạt khoảng 250 triệu đồng, lợi nhuận khoảng 150 triệu đồng. Nguồn thu được phân chia cho các hộ dân tham gia cung cấp dịch vụ ăn uống, vận chuyển, giữ xe và các hoạt động phục vụ khách. Cùng với phát triển du lịch, công tác bảo đảm an ninh trật tự, vệ sinh an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường luôn được chú trọng. Trong mùa du lịch, các hoạt động tham quan, tắm suối được bảo đảm.
Để phát triển bền vững, mô hình du lịch cộng đồng tại Tà Puồng vẫn cần sự hỗ trợ. Anh Hồ Văn Giỏi cho biết: “Người dân mong muốn được đào tạo bài bản về kỹ năng làm du lịch, đồng thời cần nguồn vốn đầu tư để nâng cấp cơ sở hạ tầng. Nếu có sự liên kết với doanh nghiệp, việc mở rộng tuyến tham quan lên thác giữa và thác thượng nguồn hoàn toàn khả thi, góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch tại địa phương”.
Không chỉ dừng lại ở một điểm đến sinh thái, thác Tà Puồng còn nằm gần nhiều danh thắng và di tích nổi tiếng như động Brai, đèo Sa Mù, sân bay Tà Cơn, Nhà tù Lao Bảo,... tạo thành chuỗi trải nghiệm hấp dẫn cho du khách khi đến với vùng đất phía tây Quảng Trị. Nếu được đầu tư đúng hướng, “viên ngọc xanh” này sẽ tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng cư dân bản địa.
