Thế hệ trẻ Ấn Độ: Cầu nối sống động giữa di sản nghìn năm và hiện đại
Từ sinh viên, học sinh cho đến các hướng dẫn viên trẻ, thế hệ mới tại Ấn Độ đang đóng vai trò then chốt trong việc gìn giữ và lan tỏa giá trị di sản phong phú của quốc gia này. Di sản không chỉ tồn tại như những dấu tích của quá khứ mà đang sống động trong đời sống hiện đại, nhờ vào sự tiếp nhận và truyền tải nhiệt huyết của giới trẻ.
Di sản sống trong ánh sáng hiện đại
Buổi sáng tại quần thể hang động Ajanta bắt đầu với ánh nắng dịu nhẹ trải dài trên sườn núi đá bazan uốn cong theo thung lũng sông Waghora. Khi đoàn công tác vừa bước xuống xe, một nhóm sinh viên Ấn Độ tham quan gần đó đã chủ động tiến lại bắt chuyện. "Các anh chị đến từ đâu?", một bạn trẻ hỏi bằng tiếng Anh tự tin. Khi nghe câu trả lời "Việt Nam", những gương mặt trẻ lập tức ánh lên sự thích thú. Một sinh viên trong đoàn chia sẻ rằng anh từng đọc về Việt Nam trong các bài học lịch sử và rất mong một ngày được đến thăm Hà Nội hay Thành phố Hồ Chí Minh. Cuộc trò chuyện ngắn ngủi này tạo ra cảm giác gần gũi bất ngờ, minh chứng rằng giữa những vách đá hàng nghìn năm tuổi, người trẻ đang trở thành cầu nối tự nhiên giữa các nền văn hóa.
Quần thể hang động Ajanta, nằm ở bang Maharashtra, là một trong những di tích lịch sử nổi tiếng nhất Ấn Độ. Hành trình khảo sát du lịch tại bang này cho thấy hình ảnh các nhóm sinh viên, học sinh tham quan di tích xuất hiện ở hầu hết mọi điểm đến. Cách Ajanta không xa, tại Ellora - nơi nổi tiếng với những công trình được chạm khắc trực tiếp vào sườn núi đá, nhiều nhóm sinh viên vừa nghe hướng dẫn viên thuyết minh vừa ghi chép cẩn thận, thỉnh thoảng trao đổi về chi tiết kiến trúc và lịch sử. Ellora là quần thể 34 hang động đền thờ và tu viện được tạo tác từ vách đá bazan của núi Charanandri, tạo nên một trong những kiến trúc đá nguyên khối lớn nhất thế giới.
Những khoảnh khắc này khiến người ta nhận ra rằng, với Ấn Độ, di sản không chỉ là câu chuyện của quá khứ. Di sản đang được tiếp nhận, học hỏi và tiếp tục kể lại bởi thế hệ trẻ. Ấn Độ từ lâu được xem là một trong những cái nôi văn minh của nhân loại, nơi hội tụ nhiều tôn giáo và truyền thống văn hóa lâu đời. Tuy nhiên, sức sống của di sản tại quốc gia này không chỉ nằm ở tuổi đời của các công trình mà còn ở cách xã hội hiện đại tiếp cận và gìn giữ chúng.
Theo số liệu của UNESCO, Ấn Độ hiện có 44 di sản thế giới, bao gồm di sản văn hóa, thiên nhiên và hỗn hợp. Nhiều trong số đó đã tồn tại hàng nghìn năm và vẫn đang được bảo tồn, nghiên cứu cũng như khai thác phục vụ du lịch. Quần thể Ajanta là minh chứng đặc biệt cho trình độ nghệ thuật của người xưa, với các bức bích họa Phật giáo được vẽ từ thế kỷ thứ II trước Công nguyên, phản ánh đời sống xã hội và tín ngưỡng thời cổ đại. Trong khi đó, Ellora mang sắc thái khác biệt, là nơi hội tụ của ba tôn giáo lớn - Hindu giáo, Phật giáo và Kỳ Na giáo cùng tồn tại trong một quần thể kiến trúc độc đáo. Đền Kailasa tại đây được xem là kiệt tác, chạm khắc từ một khối đá duy nhất với quy mô đồ sộ và cấu trúc phức tạp.
Giáo dục trở thành nền tảng bảo tồn di sản
Tiến sĩ Subhash Jadhav, chuyên gia di sản và Phó Chủ tịch Tổng hội Hướng dẫn viên du lịch toàn Ấn Độ, cho biết việc người trẻ xuất hiện thường xuyên tại các di tích lịch sử không phải là điều ngẫu nhiên. Ông giải thích rằng Ấn Độ đã xây dựng một hệ thống đào tạo tương đối hoàn chỉnh trong lĩnh vực du lịch, khảo cổ học và quản lý di sản. "Các trường đại học tại Ấn Độ đào tạo nhiều chuyên ngành liên quan di sản, từ khảo cổ học, quản lý di tích đến du lịch văn hóa. Sinh viên không chỉ học lý thuyết mà còn được tham gia thực tập tại các di tích lịch sử", Tiến sĩ Jadhav chia sẻ.
Lĩnh vực khảo cổ học tại Ấn Độ cũng được chia thành nhiều chuyên ngành chuyên sâu như khảo cổ học hóa học, khảo cổ học dưới nước hay bảo tồn di tích. Điều này giúp tạo ra đội ngũ chuyên gia có khả năng ứng dụng công nghệ hiện đại trong nghiên cứu và bảo vệ di sản. Không chỉ dừng lại ở bậc đại học, nhiều chương trình đào tạo sau đại học và tiến sĩ cũng tập trung vào các chủ đề liên quan bảo tồn và phát triển du lịch bền vững. Theo ông Jadhav, cách tiếp cận giáo dục này đã tạo ra một thế hệ chuyên gia trẻ có khả năng kết hợp giữa bảo tồn và phát triển. "Ngày nay, sinh viên được đào tạo bằng công nghệ hiện đại và các phương pháp tiếp cận dựa trên nguyên tắc phát triển bền vững. Họ hiểu rằng du lịch có thể phát triển mạnh mẽ mà vẫn bảo vệ được di sản và môi trường", ông nhấn mạnh.
Song song với giáo dục, Ấn Độ cũng chú trọng đào tạo lực lượng lao động trẻ trong ngành du lịch. Ông Farhan Sheikh, quản lý hướng dẫn viên thuộc Sở Du lịch bang Maharashtra, cho biết hệ thống hướng dẫn viên tại bang được đào tạo bài bản và trải rộng khắp các địa phương, không chỉ giúp nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch mà còn tạo việc làm cho thanh niên sở tại. Hiện bang có hàng trăm hướng dẫn viên được đào tạo chính quy, hoạt động tại 36 quận huyện. "Chúng tôi thường xuyên tổ chức các khóa đào tạo mới để giúp người trẻ hiểu rõ về lịch sử, văn hóa địa phương và kỹ năng phục vụ du khách quốc tế", ông nói. Nhiều hướng dẫn viên trẻ không chỉ thông thạo tiếng Anh mà còn học thêm các ngoại ngữ khác để phục vụ khách quốc tế, trở thành "đại sứ văn hóa" năng động của địa phương.
Cộng đồng - mắt xích quan trọng của du lịch bền vững
Bên cạnh giáo dục, sự tham gia của cộng đồng địa phương cũng được xem là yếu tố quan trọng trong việc bảo tồn di sản. Theo Tiến sĩ Jadhav, hệ sinh thái du lịch tại Ấn Độ bao gồm nhiều thành phần khác nhau, từ chính quyền, hướng dẫn viên, chủ cửa hàng, doanh nghiệp vận tải, khách sạn đến người dân địa phương. Khi tất cả những nhóm này cùng nhận thức được vai trò của mình, việc bảo tồn di sản sẽ trở nên hiệu quả hơn. "Tất cả đều là những người kể câu chuyện về di sản. Khi họ hiểu giá trị của những công trình này, họ sẽ có ý thức hơn trong việc bảo vệ và giới thiệu chúng với du khách", ông nhận định.
Điều này giải thích vì sao tại nhiều điểm du lịch ở Ấn Độ, các hoạt động trải nghiệm văn hóa địa phương thường được kết hợp với tham quan di tích. Du khách không chỉ nhìn thấy những công trình cổ mà còn được tiếp xúc với đời sống văn hóa đương đại của cộng đồng. Trong bối cảnh du lịch toàn cầu ngày càng cạnh tranh, nhiều quốc gia đang tìm cách khai thác các giá trị văn hóa và lịch sử để tạo ra lợi thế riêng. Với Ấn Độ, di sản không chỉ là biểu tượng của quá khứ mà còn là nguồn lực quan trọng cho phát triển kinh tế.
Bang Maharashtra là một thí dụ điển hình. Bên cạnh thành phố Mumbai hiện đại - trung tâm tài chính và điện ảnh của Ấn Độ, bang này còn sở hữu hệ thống di sản văn hóa và tôn giáo phong phú. Chính sự kết hợp giữa lịch sử, tôn giáo và đời sống hiện đại đã tạo nên sức hấp dẫn đặc biệt cho du lịch nơi đây. Tuy nhiên, để những giá trị này tiếp tục được bảo tồn và phát huy, vai trò của thế hệ trẻ là yếu tố then chốt. Những người trẻ Ấn Độ đang tiếp nhận di sản không chỉ như một phần của lịch sử mà còn như một phần của tương lai. Và chính từ những người trẻ ấy, câu chuyện về di sản Ấn Độ sẽ tiếp tục được kể lại không chỉ với du khách trong nước mà với cả thế giới.
