Chợ Phiên Ba Chẽ: Điểm Hẹn Văn Hóa Vùng Cao Trước Thềm Năm Mới
Khác biệt với những phiên chợ thông thường, chợ phiên Ba Chẽ được tổ chức định kỳ hai lần mỗi tháng, vào thứ Bảy của tuần đầu tiên và tuần thứ ba. Phiên chợ đầu tiên trong năm 2026 diễn ra trong hai ngày 6 và 7 tháng 2, tương ứng với ngày 19 và 20 tháng Chạp âm lịch, đúng vào thời điểm người dân vùng cao đang tất bật chuẩn bị đón Tết Nguyên đán. Chính vì thế, không khí tại đây càng thêm rộn ràng và ấm áp, giống như một cuộc hẹn quen thuộc của núi rừng trước ngưỡng cửa năm mới.
Không Gian Hội Tụ Đa Sắc Màu Văn Hóa
Chợ phiên mở ra ngay giữa lòng xã Ba Chẽ, nơi quy tụ nhiều dân tộc như Dao, Sán Chỉ, Tày và Kinh. Từ sáng sớm, từng tốp người đã gùi hàng hóa xuống chợ. Những mớ rau rừng còn đẫm sương mai, những bó dược liệu đã được phơi khô cẩn thận, nải chuối rừng tươi ngon, mớ cá suối tươi rói hay những con gà đồi được buộc gọn gàng... tất cả cùng tạo nên một bức tranh sinh động về đời sống vùng cao. Mỗi gian hàng không chỉ đơn thuần là nơi bày bán sản phẩm, mà còn kể lại những câu chuyện sâu sắc về núi rừng, về tập quán canh tác lâu đời và cách mà người dân Ba Chẽ đã gìn giữ sinh kế qua nhiều thế hệ.
Điểm nhấn dễ dàng nhận thấy tại chợ phiên chính là sự đa dạng của các sản phẩm mang đậm bản sắc địa phương. Nông sản tươi ngon, dược liệu quý từ rừng, cùng các sản phẩm OCOP tiêu biểu của Ba Chẽ đều hiện diện đầy đủ. Xen kẽ giữa những gian hàng ấy là các sản phẩm thủ công mỹ nghệ tinh xảo: thổ cẩm rực rỡ, đồ mây tre đan khéo léo, và trang phục thêu tay của đồng bào Dao Thanh Y với những hoa văn cầu kỳ, tỉ mỉ. Nhiều du khách đã dừng chân khá lâu, vừa lựa chọn sản phẩm ưng ý, vừa lắng nghe người bán kể về quy trình nhuộm vải, kỹ thuật thêu áo hay những nghi lễ truyền thống gắn liền với từng họa tiết độc đáo.
Ẩm Thực: Thỏi Nam Châm Níu Chân Du Khách
Nếu hàng hóa được xem là "linh hồn" của chợ, thì ẩm thực chính là "thỏi nam châm" mạnh mẽ níu giữ chân du khách. Ngay tại trung tâm khu chợ, những bếp than đỏ lửa hoạt động liên tục. Mùi thơm nồng nàn của cá suối nướng, gà đồi quay vàng ươm, thịt trâu gác bếp đậm đà hòa quyện cùng hương vị của xôi ngũ sắc bắt mắt, bánh coóc mò, bánh đúc mềm mại và cháo lòng ấm nóng... tạo nên một sức hấp dẫn rất riêng biệt. Những món ăn dân dã, mộc mạc nhưng lại đậm đà hương vị núi rừng khiến nhiều người chỉ cần thưởng thức một lần là nhớ mãi.
Không Gian Sinh Hoạt Văn Hóa Sống Động
Chợ phiên Ba Chẽ không chỉ dừng lại ở hoạt động mua bán, mà còn được mở rộng thành một không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng sôi nổi. Tại một góc chợ, tiếng trống, tiếng chiêng vang lên rộn rã, thu hút sự chú ý của mọi người. Các tiết mục múa hát dân gian đặc sắc, ca múa nhạc chủ đề mùa xuân tươi vui, cùng những buổi giao lưu văn nghệ, dân vũ, nhảy sạp, thể thao dân tộc và trò chơi dân gian... đã thu hút đông đảo người dân địa phương và du khách tham gia nhiệt tình. Người già ngồi quây quần kể lại những câu chuyện xưa, trong khi người trẻ hòa mình vào những điệu múa rộn ràng, tạo nên một bức tranh cộng đồng sống động và gắn kết sâu sắc.
Theo ông Vi Thanh Vinh, Chủ tịch UBND xã Ba Chẽ, việc duy trì chợ phiên định kỳ được kỳ vọng sẽ tạo ra một không gian giao thương hiệu quả, góp phần quan trọng vào công tác bảo tồn văn hóa truyền thống và phát triển du lịch cộng đồng theo hướng bền vững. Giữa nhịp sống hiện đại hối hả, chợ phiên vùng cao Ba Chẽ như một điểm hẹn chậm rãi và ý nghĩa, nơi những giá trị văn hóa bản địa quý báu được gìn giữ và trao truyền qua từng phiên chợ. Khi chợ tan, điều đọng lại trong lòng mỗi người không chỉ là những sản vật núi rừng tươi ngon, mà còn là cảm giác ấm áp, thân quen đến mức ai đã từng đến đây một lần đều mong muốn được quay trở lại.
