Tiến sĩ Văn Phụng Trường Sơn, sau nhiều năm học tập và nghiên cứu tại Đại học Carnegie Mellon (Mỹ), đã đưa ra quyết định trở về Việt Nam làm việc lâu dài, gia nhập Trường Đại học Bách khoa thuộc Đại học Quốc gia TP.HCM. Anh tham gia chương trình thu hút các nhà khoa học trẻ xuất sắc, chuyên về toán ứng dụng với các hướng nghiên cứu như phương trình vi phân, xác suất, hệ động lực ngẫu nhiên và nền tảng toán học cho trí tuệ nhân tạo (AI).
Hành trình từ Carnegie Mellon về Việt Nam
Trong thời gian tại Carnegie Mellon, một trong những trường hàng đầu thế giới về khoa học và công nghệ, tiến sĩ Sơn theo đuổi các nghiên cứu giao thoa giữa toán học, vật lý, kỹ thuật và AI. Anh đặc biệt quan tâm đến lĩnh vực "Physical Learning" – nghiên cứu khả năng tự thích nghi của các hệ vật lý như vật liệu hay mạng điện, mở ra nhiều ứng dụng tiềm năng cho công nghệ tương lai.
Động lực từ con người và tiềm năng sinh viên Việt
Dù có nhiều cơ hội phát triển sự nghiệp ở nước ngoài, tiến sĩ Sơn cho biết lý do anh quyết định trở về là con người Việt Nam. Theo anh, sinh viên Việt Nam có tư duy nhanh nhạy, khả năng tiếp thu tốt và tiềm năng nghiên cứu không thua kém sinh viên các nước phát triển. Điều còn thiếu là một môi trường đủ mạnh để phát hiện và bồi dưỡng tài năng. Anh ví nhiều sinh viên như "viên ngọc thô" đang chờ được mài giũa. Nếu được tiếp cận với các nhóm nghiên cứu chất lượng và tham gia dự án khoa học thực sự, họ hoàn toàn có thể tạo ra những công trình có giá trị quốc tế ngay tại Việt Nam.
Giải pháp thu hút nhân tài khoa học
Tiến sĩ Sơn cho rằng để thu hút và giữ chân các nhà khoa học trẻ, Việt Nam cần giải quyết đồng thời thu nhập và môi trường nghiên cứu. Yếu tố quan trọng nhất là xây dựng một cộng đồng học thuật năng động, nơi các nhà khoa học có thể tự do trao đổi ý tưởng và theo đuổi những câu hỏi mới. Anh chia sẻ mong muốn TP.HCM trở thành trung tâm học thuật sôi động, với các seminar khoa học tiên phong hàng tuần, giúp sinh viên gặp gỡ chuyên gia hàng đầu thế giới và tiếp cận xu hướng nghiên cứu mới. Xa hơn, anh kỳ vọng Việt Nam sẽ hình thành những viện nghiên cứu toán học ứng dụng tầm cỡ quốc tế, kết nối nhân tài và thúc đẩy các công trình khoa học mang dấu ấn Việt Nam.
Nền tảng vững chắc cho sinh viên
Đối với công tác đào tạo, tiến sĩ Sơn nhấn mạnh sinh viên cần được xây dựng nền tảng khoa học cơ bản thật vững chắc trước khi chạy theo các xu hướng công nghệ ngắn hạn. Công nghệ thay đổi nhanh, nhưng kiến thức cốt lõi về toán học, xác suất, tối ưu hóa hay mô hình hóa sẽ là hành trang giúp người học thích nghi suốt sự nghiệp. Với nhà khoa học trẻ này, trở về Việt Nam không chỉ là chọn nơi làm việc mới, mà là đặt niềm tin vào tương lai khoa học của đất nước, hy vọng một ngày sinh viên Việt Nam sẽ làm nên những công trình đẳng cấp thế giới ngay trên quê hương mình.
