Thị trường sách nói toàn cầu đang chứng kiến sự tăng trưởng vượt bậc, với doanh thu kỷ lục tại nhiều quốc gia. Theo Hiệp hội Nhà xuất bản Anh (PA), thị trường sách nói tại Anh đã tăng trưởng 10% trong năm 2025, đạt 225 triệu bảng Anh. Con số này chiếm 10% thị trường xuất bản tiêu dùng tại Anh, góp phần vào tổng doanh thu kỷ lục 7,4 tỷ bảng Anh của ngành sách nước này.
Tương tự, theo Hiệp hội Nhà xuất bản Sách nói Mỹ (APA), doanh số bán sách nói tại Mỹ tăng 9% trong năm 2025 so với năm 2024. Sự phát triển này cũng được ghi nhận trong lĩnh vực nghệ thuật khi Giải thưởng Âm thanh Anh (Speakies) ra mắt ba hạng mục mới vào tháng 11 năm ngoái, tôn vinh nghệ thuật kể chuyện trong sách nói, kịch nói và podcast.
Độc giả đón nhận sách nói
Amanda D’Acierno, Chủ tịch mảng sách nói toàn cầu của Penguin Random House, cho rằng sự tăng trưởng này là kết quả của hơn một thập kỷ nỗ lực phát triển khả năng tiếp cận, giúp người tiêu dùng có thể tìm và nghe sách nói trên nhiều nền tảng hơn bao giờ hết. Bà nhấn mạnh: “Sách nói hiện là một phần không thể thiếu của hệ sinh thái xuất bản tại các thị trường phát triển như Anh, Đức và Mỹ, đồng thời đang tiếp tục phát triển ở những nơi sự quan tâm đến sách nói đang gia tăng”.
Becca Souster, trưởng bộ phận bán hàng và chiến lược sách nói tại Macmillan Audiobooks, đồng tình và cho rằng tương lai không phải là sách nói thay thế sách in, mà là một thị trường ít phụ thuộc vào định dạng hơn, nơi độc giả chuyển đổi linh hoạt giữa sách in, sách điện tử và sách nói tùy theo nhu cầu.
Rachel Ghiazza, Giám đốc nội dung của Audible, ghi nhận thời gian nghe sách đã gia tăng không chỉ khi di chuyển mà còn khi tập thể dục, nấu ăn hay thư giãn tại nhà. Duncan Bruce, Giám đốc quan hệ đối tác và cấp phép sách nói tại Spotify, cho biết số giờ nghe sách trên nền tảng này đã tăng 60% so với năm trước, với gần một nửa người dùng mới bắt đầu nghe trong vòng 12 tháng qua.
Quentin Ellis, Giám đốc thương mại của Spiracle, nhận xét rằng sách nói biến thời gian chết thành thời gian có ích, như lúc đi làm, nấu ăn hay tập gym – điều mà sách in không thể làm được. Ông cũng chỉ ra vị thế của sách nói đã thay đổi: từ sản phẩm phụ trợ, nay được mua bản quyền và phát hành song song với sách in, thậm chí được ưu tiên hơn.
AI và tương lai sách nói
D’Acierno khẳng định AI là yếu tố không thể thiếu trong tương lai của sách nói. Các công cụ AI đã tối ưu hóa quy trình sản xuất, giúp nhà sản xuất tập trung vào quyết định sáng tạo và tăng khả năng tìm kiếm. Về giọng đọc tổng hợp, bà cho rằng công nghệ giọng nói AI sẽ giúp mở rộng phạm vi tiếp cận nhiều đầu sách hơn, nhưng sự sáng tạo, chất lượng, minh bạch và giám sát của con người vẫn là yếu tố cốt lõi.
Souster cũng thừa nhận vai trò ngày càng quan trọng của giọng đọc AI trong việc chuyển đổi sách sang dạng âm thanh, đặc biệt với những đầu sách không khả thi về mặt thương mại nếu không có AI. Tuy nhiên, bà nhấn mạnh giọng đọc con người ngày càng có giá trị hơn, khi người nghe bị thu hút bởi những giọng nói đặc biệt. Nhiều giọng đọc sách nói hiện có lượng người hâm mộ trung thành, đặc biệt trong các thể loại tiểu thuyết lãng mạn, giả tưởng và khoa học viễn tưởng.
