Các nhà khoa học thuộc Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH) vừa phát hiện thêm tác dụng mới của cây đinh lăng (Polyscias fruticosa) trong hỗ trợ điều trị loãng xương. Kết quả được công bố trong đề tài mã số KHCBHH.02/19-21 do TS Nguyễn Hải Đăng chủ trì, đã được Hội đồng khoa học đánh giá xếp loại Xuất sắc.
Phát hiện hoạt tính ức chế tế bào hủy xương
Nhóm nghiên cứu đã đánh giá hoạt tính chống hình thành tế bào hủy xương trên hơn 200 mẫu cao chiết thực vật và 41 hợp chất phân lập từ các mẫu tiềm năng. Kết quả cho thấy 74 mẫu cặn chiết (hơn 30% tổng số mẫu) có khả năng ức chế quá trình hình thành tế bào hủy xương do yếu tố RANKL kích thích. Đây được xem là tỷ lệ phát hiện rất cao trong các nghiên cứu sàng lọc hoạt chất từ tự nhiên.
Ba loài thực vật chứa hợp chất triển vọng gồm: Vót vàng nhạt (Viburnum lutescens), Bướm bạc (Mussaenda pubescens) và Đinh lăng (Polyscias fruticosa). Kết quả bước đầu cho thấy các loài cây quen thuộc này có thể chứa hoạt chất có giá trị trong phòng ngừa và hỗ trợ điều trị loãng xương.
Tiềm năng lớn từ dược liệu trong nước
TS Nguyễn Hải Đăng cho biết: “Từ 235 mẫu thử nghiệm, có tới 74 mẫu cho thấy khả năng ức chế sự hình thành tế bào hủy xương. Đây là tỷ lệ phát hiện rất cao, cho thấy triển vọng lớn trong việc tìm kiếm các hợp chất chống loãng xương từ nguồn dược liệu trong nước.”
Tuy nhiên, hiện mới chỉ có 3 trong số 74 mẫu có hoạt tính được lựa chọn để nghiên cứu chuyên sâu về thành phần hóa học và cơ chế tác dụng. Phần lớn các mẫu còn lại vẫn đang chờ được tiếp tục đánh giá. Trong thời gian tới, nhóm nghiên cứu kỳ vọng có thêm điều kiện để phân lập các hoạt chất mới, đồng thời làm rõ cơ chế tác động của các hợp chất như MP3, VL1 và VL2. Các thử nghiệm trên động vật cũng cần được triển khai nhằm đánh giá hiệu quả và độ an toàn trước khi hướng tới phát triển thuốc điều trị loãng xương.
Giá trị khoa học và triển vọng ứng dụng
Đề tài đã ghi nhận 5 bài báo quốc tế thuộc danh mục SCIE, 3 bài báo trong nước, 1 đơn đăng ký độc quyền sáng chế, đồng thời góp phần đào tạo 1 thạc sĩ chuyên ngành Hóa học. Theo các nhà khoa học, việc phát hiện các hợp chất chống loãng xương từ cây thuốc Việt Nam không chỉ nâng cao giá trị nguồn dược liệu bản địa mà còn mở ra triển vọng phát triển các sản phẩm hỗ trợ điều trị và thuốc mới có nguồn gốc tự nhiên, giảm dần sự phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu.
