Nhân dịp chào mừng Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam (18/5) và kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đã tổ chức một hoạt động thiết thực nhằm thảo luận về ba đột phá chiến lược trong phát triển kinh tế - xã hội.
Ba đột phá chiến lược theo tinh thần Đại hội XIV
Văn kiện Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam đã xác định ba đột phá chiến lược quan trọng: đột phá về thể chế và thực thi, đột phá về nguồn nhân lực, và đột phá về hạ tầng. Đại hội đặt mục tiêu đến năm 2045, Việt Nam sẽ trở thành nước phát triển, thu nhập cao, với trọng tâm là xác lập mô hình tăng trưởng mới, lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính. Lần đầu tiên trong lịch sử, Đảng chủ trương cải cách tổ chức bộ máy và mô hình chính quyền địa phương hai cấp gắn với phân cấp, phân quyền. Đảng nhấn mạnh yêu cầu ba đột phá chiến lược phải được thực hiện một cách mạnh mẽ, nhanh chóng và triệt để, coi đây là đòn bẩy quyết định để đất nước bứt phá, tăng tốc tiến kịp các nước phát triển.
Hội thảo chuyên sâu về giải pháp thực hiện
Hội thảo mang tên “Giải pháp thực hiện ba đột phá chiến lược trong kỷ nguyên mới” đã quy tụ nhiều chuyên gia, nhà khoa học để thảo luận và làm sâu sắc các nội dung liên quan. Các chủ đề chính bao gồm: định hướng đổi mới tư duy để thúc đẩy hiệu quả ba đột phá chiến lược trong bối cảnh mới; phân tích những điểm mạnh, điểm yếu, các điểm nghẽn và thách thức khi thực hiện; làm rõ định hướng và giải pháp hoàn thiện trong thời gian tới cho từng nhóm đột phá; và tăng tính đồng bộ giữa ba đột phá trong quá trình triển khai.
Phát biểu khai mạc và những đánh giá ban đầu
Phát biểu khai mạc hội thảo, Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, cho biết việc thực hiện ba đột phá thời gian qua đã đạt được một số kết quả khả quan. Nhiều rào cản thể chế liên quan đến thị trường bất động sản và giấy phép kinh doanh đã từng bước được tháo gỡ, đặc biệt trong những tháng đầu năm 2026. Chủ trương phát triển mạnh khu vực kinh tế tư nhân đã góp phần khơi thông nguồn vốn đầu tư vào các dự án hạ tầng quy mô lớn như hạ tầng đô thị, đường sắt và giao thông chiến lược. Đây là một trong những nhân tố quan trọng giúp thị trường chứng khoán Việt Nam đạt mức cao nhất trong lịch sử ngay sau Đại hội.
Thách thức trong tầm nhìn dài hạn
Tuy nhiên, Giáo sư Lê Văn Lợi cũng chỉ ra nhiều thách thức cố hữu và mới nổi cần được đánh giá, nhận diện. Môi trường quốc tế và khu vực vẫn còn diễn biến phức tạp, khó lường, đặc biệt là các xung đột vũ trang ở Trung Đông và Nga - Ukraine. Điều này đòi hỏi Việt Nam phải có chính sách ứng phó linh hoạt, hiệu quả. Nhiều nước đang quay lại bảo hộ trong nước thông qua các chính sách giải toàn cầu hóa, cùng với chiến tranh thương mại giữa các siêu cường đã ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế và các cân đối vĩ mô, an ninh kinh tế của Việt Nam. Những yếu tố này đặt ra yêu cầu về theo dõi, dự báo kịp thời và chính xác để có chiến lược phù hợp.
Với cơ cấu kinh tế hiện hữu, năng lực tự chủ, tự cường của Việt Nam cũng bị ảnh hưởng bởi sự gián đoạn chuỗi cung ứng do xung đột quân sự và thương mại. Vấn đề này chỉ có thể giải quyết hiệu quả trong trung và dài hạn, nhưng Việt Nam cần có chính sách chủ động chiến lược. Ngoài ra, thách thức đối với đẩy mạnh đầu tư công đến từ áp lực giá nguyên vật liệu, nhiên liệu và nhân công xây dựng tăng mạnh, trong khi các địa phương phải thực hiện các chỉ tiêu kinh tế do Chính phủ giao. Tình trạng tiến thoái lưỡng nan này cần được lưu ý. Một số dấu hiệu đáng lo ngại khác bao gồm lạm phát tăng, một số phân khúc thị trường bất động sản bắt đầu điều chỉnh và trầm lắng. Do đó, cần quản lý, điều hành chính sách tiền tệ, tín dụng và cải cách thể chế bất động sản một cách hiệu quả, hài hòa để bảo đảm an toàn hệ thống.
Kết quả hội thảo
Hội thảo đã nhận được 40 tham luận và được tổ chức thành hai phiên thảo luận. Phiên thứ nhất có chủ đề “Hoàn thiện thể chế và đổi mới tư duy quản trị phát triển trong Kỷ nguyên mới”, phiên thứ hai với chủ đề “Giải pháp triển khai ba đột phá chiến lược trong các lĩnh vực trọng điểm”. Đây là dịp để ghi nhận, lắng nghe những ý kiến sâu sắc, thiết thực của các chuyên gia, nhà khoa học, giúp Đảng và Nhà nước hoàn thiện chính sách, góp phần vào công cuộc cải cách, hoàn thiện thể chế, hiện thực hóa khát vọng Việt Nam hùng cường trong kỷ nguyên mới.
