Khởi động dự án tìm kiếm mộ liệt sĩ bằng radar xuyên đất
Ngày 15/4, Bộ Chỉ huy Quân sự (CHQS) tỉnh Thừa Thiên Huế phối hợp với Viện Địa lý (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) và Viện Khoa học Công nghệ Quân sự (Bộ Quốc phòng) triển khai khảo sát, tìm kiếm mộ tập thể liệt sĩ bằng radar xuyên đất tại khu vực Kinh thành Huế. Đây là lần đầu tiên công nghệ hiện đại này được áp dụng để hỗ trợ công tác quy tập hài cốt liệt sĩ tại địa bàn.
Phạm vi khảo sát rộng lớn
Theo kế hoạch, đoàn khảo sát sẽ tiến hành rà soát trên diện tích khoảng 50 ha tại các khu vực thuộc Đại Nội và phụ cận Kinh thành Huế. Các điểm được tập trung khảo sát gồm: khu vực đồi Dã Đản, vườn Thiệu Phương, khu vực gần Hưng Quốc Môn, và một số vị trí khác theo tài liệu lịch sử và lời kể của nhân chứng. Trong đó, khu vực đồi Dã Đản được xác định là nơi có khả năng cao tồn tại nhiều ngôi mộ tập thể của các liệt sĩ hy sinh trong cuộc tổng tiến công Tết Mậu Thân 1968.
Công nghệ radar xuyên đất hoạt động thế nào?
Radar xuyên đất (Ground Penetrating Radar - GPR) là thiết bị phát sóng điện từ có tần số cao, có khả năng xuyên qua các lớp đất đá để phát hiện các dị vật, cấu trúc ngầm. Khi gặp các vật thể có tính chất điện từ khác biệt như xương, kim loại, bê tông, sóng sẽ phản hồi và được máy thu ghi lại. Dữ liệu sau đó được xử lý bằng phần mềm chuyên dụng để tạo ra hình ảnh mặt cắt ngầm, giúp xác định vị trí, độ sâu và kích thước của các đối tượng.
Ông Nguyễn Văn Hùng, chuyên gia Viện Địa lý, cho biết: “Thiết bị này có thể phát hiện các hố chôn tập thể ở độ sâu từ 1 đến 5 mét, tùy vào điều kiện địa chất. Độ chính xác lên đến 90% nếu kết hợp với các phương pháp thăm dò khác. Đây là công nghệ đã được áp dụng thành công tại nhiều nước trên thế giới trong việc tìm kiếm hài cốt nạn nhân chiến tranh.”
Kỳ vọng giải mã những bí ẩn lịch sử
Kinh thành Huế từng là chiến trường ác liệt trong các cuộc chiến tranh, đặc biệt là trận chiến Tết Mậu Thân 1968. Theo các tài liệu lịch sử, hàng nghìn liệt sĩ đã hy sinh và được chôn cất tạm thời tại nhiều địa điểm trong và ngoài Hoàng thành. Tuy nhiên, sau chiến tranh, nhiều ngôi mộ bị thất lạc, không được quy tập đầy đủ. Việc áp dụng công nghệ radar xuyên đất được kỳ vọng sẽ giúp xác định chính xác vị trí các mộ tập thể, từ đó hỗ trợ công tác khai quật và quy tập hài cốt liệt sĩ về các nghĩa trang.
Đại tá Trần Văn Quang, Phó Chính ủy Bộ CHQS tỉnh Thừa Thiên Huế, nhấn mạnh: “Đây là nhiệm vụ chính trị, tình cảm sâu nặng đối với các anh hùng liệt sĩ. Chúng tôi quyết tâm thực hiện bằng được, với phương châm chính xác, khoa học và tiết kiệm thời gian. Nếu thành công, đây sẽ là tiền đề để mở rộng ra các địa bàn khác.”
Kết quả bước đầu khả quan
Sau 3 ngày khảo sát, đoàn đã phát hiện ít nhất 5 điểm bất thường dưới lòng đất tại khu vực đồi Dã Đản, có dấu hiệu của các hố chôn tập thể. Các điểm này có kích thước từ 2-4 mét, độ sâu khoảng 2-3 mét. Dự kiến, sau khi hoàn thành khảo sát toàn bộ khu vực, các chuyên gia sẽ tiến hành khoan thăm dò và khai quật thử nghiệm để kiểm chứng. Nếu kết quả khả quan, việc quy tập sẽ được thực hiện trong quý III/2025.
Ý nghĩa nhân văn và tri ân
Dự án không chỉ có giá trị về mặt khoa học mà còn mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc. Việc tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ góp phần xoa dịu nỗi đau chiến tranh, giúp các gia đình liệt sĩ tìm được người thân. Đồng thời, đây cũng là cơ hội để giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ.
