Tại hội thảo về phát triển ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam diễn ra mới đây, các chuyên gia trong và ngoài nước đã đưa ra những đề xuất chiến lược nhằm giúp Việt Nam tham gia hiệu quả vào chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu. Trọng tâm là phát triển ba nhóm vi mạch chủ lực: vi mạch tương tự, vi mạch công suất và vi mạch cảm biến.
Ba nhóm vi mạch trọng tâm được đề xuất
Ông Nguyễn Anh Thi, chuyên gia hàng đầu về thiết kế vi mạch, cho biết: “Việt Nam có lợi thế về nguồn nhân lực trẻ, chi phí cạnh tranh và vị trí địa chính trị thuận lợi. Tuy nhiên, để cạnh tranh được, chúng ta cần chọn đúng phân khúc. Ba nhóm vi mạch này phù hợp với năng lực hiện tại và nhu cầu thị trường.”
Theo ông Thi, vi mạch tương tự (analog IC) được sử dụng rộng rãi trong các thiết bị điện tử, ô tô, y tế và công nghiệp. Thị trường vi mạch tương tự toàn cầu dự kiến đạt 96 tỷ USD vào năm 2028, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) 6,5%. Việt Nam đã có một số doanh nghiệp thiết kế vi mạch tương tự thành công, như công ty CP Công nghệ Vi mạch Bách Khoa (BKIC).
Vi mạch công suất và cảm biến: tiềm năng lớn
Vi mạch công suất (power IC) quản lý và chuyển đổi năng lượng điện, đóng vai trò quan trọng trong các hệ thống năng lượng tái tạo, xe điện và trung tâm dữ liệu. Ông Thi nhấn mạnh: “Vi mạch công suất là mảnh ghép không thể thiếu trong quá trình chuyển đổi năng lượng xanh. Việt Nam có thể tận dụng nguồn tài nguyên đất hiếm và kinh nghiệm sản xuất linh kiện điện tử để phát triển nhóm này.”
Vi mạch cảm biến (sensor IC) được ứng dụng trong Internet vạn vật (IoT), tự động hóa, ô tô thông minh và thiết bị đeo thông minh. Thị trường cảm biến toàn cầu dự kiến đạt 345 tỷ USD vào năm 2030. Ông Lê Hồng Sơn, chuyên gia từ Hiệp hội Doanh nghiệp Điện tử Việt Nam, cho biết: “Các doanh nghiệp Việt Nam đã bắt đầu sản xuất cảm biến áp suất, nhiệt độ, gia tốc với chất lượng tốt, nhưng cần nâng cao năng lực thiết kế và tích hợp hệ thống.”
Chiến lược phát triển và hợp tác quốc tế
Các chuyên gia đề xuất Việt Nam cần xây dựng chiến lược quốc gia về bán dẫn, ưu tiên đầu tư cho đào tạo nhân lực thiết kế vi mạch, xây dựng phòng thí nghiệm và trung tâm thiết kế, đồng thời thu hút đầu tư nước ngoài từ các tập đoàn như Intel, Samsung, TSMC. Ông Thi nhấn mạnh: “Việt Nam cần có cơ chế đặc thù để hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực bán dẫn, bao gồm ưu đãi thuế, hỗ trợ vốn và kết nối thị trường.”
Đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, Việt Nam đang xây dựng Đề án phát triển ngành công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, tầm nhìn 2045, trong đó xác định ba nhóm vi mạch trên là trọng tâm. Dự kiến, đề án sẽ được trình Chính phủ trong quý II/2025.
Việt Nam hiện có khoảng 5.000 kỹ sư thiết kế vi mạch, con số này cần tăng lên 20.000 vào năm 2030 để đáp ứng nhu cầu phát triển. Các chuyên gia cho rằng, nếu tập trung đúng hướng, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành trung tâm thiết kế và sản xuất vi mạch trong khu vực.
