Một nghiên cứu mới đây của các nhà khoa học Mỹ đã chỉ ra rằng bụi siêu mịn trong nhà có thể xâm nhập vào não bộ, gây suy giảm trí nhớ và làm tăng nguy cơ mắc bệnh Alzheimer. Đây là phát hiện đáng lo ngại về tác động của ô nhiễm không khí trong nhà đối với sức khỏe con người.
Bụi siêu mịn xâm nhập vào não như thế nào?
Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí Environmental Health Perspectives, các hạt bụi siêu mịn (PM2.5) có kích thước nhỏ hơn 2.5 micromet có thể dễ dàng xâm nhập vào cơ thể qua đường hô hấp. Từ phổi, chúng đi vào máu và vượt qua hàng rào máu não để đến các vùng não quan trọng.
Tiến sĩ Andrew Smith, tác giả chính của nghiên cứu từ Đại học Rochester, cho biết: "Chúng tôi phát hiện ra rằng bụi siêu mịn có thể kích hoạt các phản ứng viêm trong não, làm tổn thương các tế bào thần kinh và ảnh hưởng đến khả năng học tập cũng như ghi nhớ."
Ảnh hưởng đến chức năng não và trí nhớ
Nghiên cứu được thực hiện trên chuột thí nghiệm trong thời gian 6 tháng. Kết quả cho thấy những con chuột tiếp xúc với bụi siêu mịn có nồng độ cao có biểu hiện suy giảm trí nhớ rõ rệt. Chúng gặp khó khăn trong việc nhận biết các đồ vật quen thuộc và thực hiện các bài kiểm tra không gian.
Phân tích mô não cho thấy sự gia tăng đáng kể các protein tau và beta-amyloid, vốn là dấu hiệu đặc trưng của bệnh Alzheimer. Các nhà khoa học ước tính rằng việc tiếp xúc lâu dài với bụi siêu mịn có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh Alzheimer lên tới 30%.
Nguồn gốc bụi siêu mịn trong nhà
Bụi siêu mịn trong nhà có thể đến từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm khói bếp, khói thuốc lá, nến thơm, máy in laser, và các thiết bị đốt nhiên liệu. Ngoài ra, bụi từ bên ngoài cũng có thể xâm nhập qua cửa sổ và hệ thống thông gió.
Giáo sư Lisa Miller, chuyên gia về ô nhiễm không khí tại Đại học California, Davis, nhấn mạnh: "Mọi người thường nghĩ rằng ở trong nhà là an toàn, nhưng thực tế nồng độ bụi siêu mịn trong nhà có thể cao hơn ngoài trời nếu không có biện pháp kiểm soát phù hợp."
Các biện pháp giảm thiểu tác hại
Để bảo vệ sức khỏe não bộ, các chuyên gia khuyến cáo nên sử dụng máy lọc không khí có bộ lọc HEPA, thường xuyên vệ sinh nhà cửa bằng máy hút bụi có bộ lọc, hạn chế đốt nến và sử dụng các sản phẩm tạo mùi thơm. Ngoài ra, việc trồng cây xanh trong nhà cũng giúp lọc bụi hiệu quả.
Nghiên cứu này là lời cảnh báo về tác động nguy hiểm của ô nhiễm không khí trong nhà, đặc biệt là đối với trẻ em và người cao tuổi. Các nhà khoa học kêu gọi cần có thêm nhiều nghiên cứu để hiểu rõ hơn về cơ chế tác động và phát triển các giải pháp bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
