Mục tiêu hình thành doanh nghiệp công nghệ chiến lược
Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Việt Nam đang xây dựng đề án hình thành các doanh nghiệp công nghệ chiến lược quy mô lớn nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế số và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Đề án này nằm trong khuôn khổ Chiến lược phát triển kinh tế số quốc gia đến năm 2030, với mục tiêu đưa kinh tế số đóng góp 30% GDP vào năm 2030.
Tiêu chí lựa chọn doanh nghiệp
Các doanh nghiệp được lựa chọn phải đáp ứng các tiêu chí khắt khe về năng lực công nghệ, quy mô vốn và khả năng dẫn dắt thị trường. Cụ thể, doanh nghiệp cần có vốn điều lệ tối thiểu 1.000 tỷ đồng, doanh thu hàng năm từ 5.000 tỷ đồng trở lên, và sở hữu công nghệ lõi hoặc giải pháp số có khả năng cạnh tranh quốc tế. Ngoài ra, doanh nghiệp phải cam kết đầu tư nghiên cứu và phát triển (R&D) ít nhất 5% doanh thu hàng năm.
Lĩnh vực ưu tiên
Đề án tập trung vào các lĩnh vực công nghệ cao như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), điện toán đám mây (Cloud Computing), Internet vạn vật (IoT), an ninh mạng và sản xuất thông minh. Đây là những ngành có tiềm năng tạo ra đột phá và giá trị gia tăng cao cho nền kinh tế.
Cơ chế hỗ trợ
Nhà nước sẽ áp dụng các cơ chế ưu đãi đặc thù cho doanh nghiệp công nghệ chiến lược, bao gồm ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp, hỗ trợ vốn từ Quỹ Đổi mới sáng tạo quốc gia, và tạo điều kiện tiếp cận các thị trường vốn trong và ngoài nước. Bên cạnh đó, Chính phủ sẽ thúc đẩy hợp tác công-tư để xây dựng hạ tầng số và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Tác động dự kiến
Việc hình thành các doanh nghiệp công nghệ chiến lược được kỳ vọng sẽ tạo ra hiệu ứng lan tỏa, thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong toàn bộ nền kinh tế. Theo ước tính của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, mỗi doanh nghiệp công nghệ chiến lược có thể tạo ra khoảng 10.000 việc làm chất lượng cao và đóng góp trực tiếp 1% GDP trong vòng 5 năm đầu hoạt động. Đồng thời, các doanh nghiệp này sẽ giúp Việt Nam nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất thông minh và dịch vụ số.
Thách thức và giải pháp
Một trong những thách thức lớn nhất là thiếu hụt nguồn nhân lực công nghệ cao. Để giải quyết, đề án đề xuất hợp tác với các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới để đào tạo và chuyển giao công nghệ. Ngoài ra, cần hoàn thiện khung pháp lý về sở hữu trí tuệ và bảo mật dữ liệu để tạo môi trường kinh doanh an toàn cho các doanh nghiệp công nghệ.
Lộ trình thực hiện
Đề án dự kiến được trình Chính phủ phê duyệt trong quý III/2025 và triển khai từ năm 2026. Giai đoạn đầu (2026-2028) sẽ tập trung lựa chọn và hỗ trợ 5-7 doanh nghiệp tiềm năng. Giai đoạn tiếp theo (2029-2030) mở rộng lên 15-20 doanh nghiệp, hướng tới mục tiêu có ít nhất 3 doanh nghiệp công nghệ lọt vào top 100 doanh nghiệp số hàng đầu châu Á vào năm 2030.
