Những năm xưa cũ, điện là thứ phải chờ. Thành phố từng quen với những buổi tối chập chờn, khi ánh đèn vừa kịp sáng thì đã lo tắt. Cúp điện luân phiên không phải là chuyện hiếm thời ấy. Người lớn nhìn đồng hồ để canh giờ nấu cơm, trẻ con thì học bài dưới ánh đèn dầu dự trữ trong nhà, còn những con đường chỉ sáng lẻ loi vài điểm lờ mờ nhỏ.
Cô Loan chủ nhà trọ chỗ tôi, đã ở TP.HCM từ "hồi não hồi nào" thủ thỉ kể trong một chiều nhạt nắng, rằng hồi đó cô bán hàng dưới một trụ đèn duy nhất trong ngõ. Bọn trẻ con túm tụm cạnh đó chơi đùa, nương ánh đèn để nhảy dây, đuổi bắt. Ánh đèn ấy trở thành điểm tựa duy nhất cho cả xóm khi đêm xuống. Những ký ức đó giờ chắc xa lạ với bọn trẻ ngày nay, nhưng lại là một phần cuộc sống của cả một thế hệ mới vừa "rũ bùn đứng dậy".
Ngành điện TP.HCM đi từ thiếu thốn đến một hệ thống vận hành ổn định, hiện đại
Ngày nay, TP.HCM gần như không còn những đêm tối chập chờn như trước. Thành phố sáng lên, không chỉ ở trung tâm, mà ở cả những con hẻm nhỏ, những khu dân cư mới. Ánh sáng len vào từng góc đời sống, làm thay đổi cách người ta làm việc, học tập, nghỉ ngơi. Những quán cà phê mở xuyên đêm với bảng hiệu 24/7. Những ca làm việc kéo dài. Những chuyến xe vẫn chạy khi đồng hồ đã qua nửa đêm.
Để giữ cho ánh sáng ấy không tắt, là cả một hệ thống vận hành liên tục phía sau. Những con người làm việc khi người khác nghỉ ngơi, những ca trực đêm, những lần xử lý sự cố trong mưa gió. Họ luôn thầm lặng, nhưng lại là phần không thể thiếu để ánh sáng được duy trì. Có thể chúng ta không nhìn thấy họ mỗi ngày, nhưng mỗi lần bật công tắc, ánh sáng soi rọi, là một lần công việc của họ đã được hoàn thành.
Nửa thế kỷ trôi qua, ngành điện TP.HCM đã đi một chặng đường dài, từ những ngày thiếu thốn đến một hệ thống vận hành ổn định, hiện đại, đủ sức cung ứng cho một đô thị lớn. Điện không chỉ còn là ánh sáng cho từng ngôi nhà, mà đã trở thành "mạch máu" của cả thành phố. Những khu công nghiệp hoạt động xuyên đêm, những tòa nhà văn phòng sáng đèn, những tuyến phố không ngủ... Tất cả đều cần đến dòng điện vận hành liên tục. Ở một đô thị năng động như TP.HCM, điện không chỉ phục vụ đời sống, mà còn thúc đẩy kinh tế, mở rộng không gian phát triển, tạo nên nhịp sống đặc trưng: nhanh, sáng và không ngừng nghỉ.
Lan tỏa sứ mệnh "tiết kiệm, an toàn"
Nếu chỉ nhìn vào những con số tăng trưởng hay những công trình hạ tầng, có lẽ vẫn chưa đủ để kể hết câu chuyện của ngành điện TPHCM. Bởi bên cạnh việc thắp sáng, họ còn âm thầm góp phần thay đổi cách người dân sử dụng ánh sáng, và xem đó như một sứ mệnh của mình. Thế là, bằng tất cả sự nhiệt thành, điện lực TP.HCM đã phối hợp Báo Thanh Niên để tạo nên cuộc thi Tiết kiệm điện thành thói quen. Đến nay, cuộc thi đã trải qua 3 mùa thành công rực rỡ.
Sống dưới ánh sáng của ngành điện thành phố, ban đầu tôi tham gia cuộc thi chỉ vì tò mò. Điện với tôi khi đó là một điều hiển nhiên, bật là có, dùng là xong. Tôi chưa từng nghĩ nhiều về việc mình sử dụng điện như thế nào, có lãng phí hay không, có an toàn hay không. Cuộc thi mà ngành điện TP.HCM mang đến đã thúc giục tôi bắt đầu tìm hiểu, tiếp thu rồi nhận ra những điều trước giờ mình từng sơ suất. Hóa ra, một chiếc máy lạnh nếu để sai nhiệt độ có thể tiêu tốn điện năng gấp nhiều lần. Một chiếc tủ lạnh đặt không đúng vị trí cũng làm hao phí điện. Những thiết bị để ở chế độ chờ tưởng chừng vô hại, nhưng cộng lại tiêu tốn một lượng điện không nhỏ.
Cuộc thi giống như một cách để người tham gia nhìn lại thói quen của mình. Tôi bắt đầu thay đổi từng chút một, tắt bớt thiết bị khi không dùng, điều chỉnh lại cách sử dụng, chú ý hơn đến an toàn điện trong nhà. Từ một người sử dụng đơn thuần, tôi trở thành một người sử dụng "có ý thức". Và có lẽ, đó cũng là một phần trong cách ngành điện TPHCM đóng góp cho thành phố này, không chỉ bằng cơ sở hạ tầng, mà còn bằng việc thay đổi nhận thức. Những chương trình, cuộc thi như vậy, nghe có vẻ nhỏ, nhưng lại tạo ra những thay đổi lớn. Khi mỗi người tiết kiệm một chút, cả thành phố sẽ giảm đi một áp lực về năng lượng. Khi mỗi người cẩn trọng hơn trong sử dụng, những rủi ro, tai nạn cũng được hạn chế.
Điện, vì thế, không chỉ là dòng chảy từ nhà máy đến từng công tắc, mà còn là một mối liên kết giữa hệ thống và con người. 50 năm, từ ánh sáng mờ đến một đô thị không ngủ, là một hành trình không chỉ của kỹ thuật, mà còn của con người: những người làm điện, và cả những người sử dụng điện.
Tự hào 50 năm ngành điện thành phố mang tên Bác với tổng giải thưởng 220 triệu đồng
Nhân kỷ niệm 50 năm ngày thành lập Sở Quản lý và phân phối điện TP.HCM (7.8.1976 - 7.8.2026), nay là Tổng công ty Điện lực TP.HCM (EVNHCMC), Báo Thanh Niên và EVNHCMC phát động cuộc thi viết và ảnh: Tự hào 50 năm ngành điện thành phố mang tên Bác.
Cuộc thi nhằm tôn vinh chặng đường 50 năm xây dựng, phát triển, đồng thời lan tỏa hình ảnh đẹp của ngành điện tận tụy - bản lĩnh - hiện đại - nhân văn - nghĩa tình. Tổng giải thưởng là 220 triệu đồng.
Tất cả độc giả Báo Thanh Niên, người dân, cán bộ, công nhân viên, học sinh - sinh viên, người lao động… đều có thể tham gia cuộc thi, không giới hạn độ tuổi, nghề nghiệp. Số lượng tác phẩm dự thi: Không hạn chế.
Nội dung dự thi
Tác phẩm dự thi là các bài viết ảnh phản ánh sự đổi thay mạnh mẽ của ngành điện TP.HCM trong suốt 50 năm qua; vai trò cung cấp điện cho phát triển kinh tế - xã hội; ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số; các công trình tiêu biểu; cùng những phản ánh chân thực, xúc động về ngành điện. Các sự kiện, ấn tượng của người dân/khách hàng trước sự thay đổi từng ngày của ngành điện TP.HCM về chất lượng dịch vụ, chất lượng cung ứng, chất lượng nguồn điện. Câu chuyện mà người dân/khách hàng chứng kiến về cấp điện cho phát triển công nghiệp đầu tàu kinh tế của cả nước, cho sự phát triển kinh tế - xã hội; đời sống của người dân tại vùng sâu, vùng khó khăn, nơi đảo xa… được thay đổi nhờ có điện.
Hạng mục bài viết
Cơ cấu giải thưởng 100.000.000 đồng, gồm: 1 giải nhất: 10.000.000 đồng/giải, quà tặng và giấy chứng nhận. 2 giải nhì: 8.000.000 đồng/giải, quà tặng và giấy chứng nhận. 4 giải ba: 6.000.000 đồng/giải, quà tặng và giấy chứng nhận. 25 giải khuyến khích: 2.000.000 đồng/giải, quà tặng và giấy chứng nhận.
Hạng mục ảnh
Với các chủ đề:
- Điện lực TP.HCM với đời sống: Góp phần phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo điện cho sản xuất, sinh hoạt, quốc phòng - an ninh.
- Ngành điện năng động, sáng tạo, chuyên nghiệp: Hình ảnh cán bộ, công nhân viên trong lao động; phong trào thi đua; công trình đầu tư phát triển lưới điện; dịch vụ khách hàng; hoạt động an sinh xã hội.
- Lưới điện thông minh - chuyển đổi số: SCADA/DMS, điều khiển từ xa, trạm không người trực, AI, đo xa, camera nhiệt…
- Điện hướng tới tương lai xanh: Công nghệ mới, năng lượng sạch, giải pháp giảm phát thải, hiện đại hóa lưới phân phối...
Cơ cấu giải thưởng: 120.000.000 đồng, gồm: 1 giải nhất: 20.000.000 đồng và giấy chứng nhận. 2 giải nhì: 15.000.000 đồng/giải và giấy chứng nhận. 3 giải ba: 10.000.000 đồng/giải và giấy chứng nhận. 20 giải khuyến khích: 2.000.000 đồng/giải và giấy chứng nhận. 50 ảnh được chọn triển lãm (không đọat các giải thưởng) nhận nhuận ảnh 500.000 đồng.
Bài dự thi gửi về email: 50namnganhdienthanhpho@thanhnien.vn hoặc gửi bằng đường bưu điện về Tòa soạn Báo Thanh Niên: 268 - 270 Nguyễn Đình Chiểu, phường Xuân Hòa, TP.HCM (ghi rõ: Bài tham dự cuộc thi Tự hào 50 năm ngành điện thành phố mang tên Bác). Thời hạn gửi bài: từ ngày 11.3 - 30.6.2026. Xem chi tiết thể lệ cuộc thi tại thanhnien.vn.
