Thông tư 08: Xác thực sinh trắc học bắt buộc cho SIM mới từ 15/4/2026
Bộ Khoa học và Công nghệ vừa chính thức ban hành Thông tư số 08/2026 quy định về xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất, với hiệu lực thi hành từ ngày 15/4/2026. Đây được xem là bước đột phá trong việc siết chặt quản lý SIM di động, nhằm khắc phục tình trạng SIM không chính chủ đang tồn tại phổ biến hiện nay.
Tình trạng SIM không chính chủ và những hệ lụy
Thực tế cho thấy, dù đã có quy định về đăng ký thông tin cá nhân đầy đủ, nhiều thuê bao di động vẫn không thuộc sở hữu của chính chủ. Tình trạng này xuất phát từ việc một số đại lý sử dụng thông tin cá nhân để đăng ký SIM rồi bán lại cho người khác, hoặc người dùng bỏ SIM không dùng nhưng không hủy dịch vụ với nhà mạng.
Những đối tượng xấu đã lợi dụng lỗ hổng này để thực hiện các hành vi phi pháp, bao gồm phát tán SIM rác, cuộc gọi rác, lừa đảo chiếm đoạt tài sản, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến trật tự an toàn xã hội và quyền lợi của người dân. Dù Luật Viễn thông 2023 và Nghị định số 163 đã quy định rõ trách nhiệm pháp lý của chủ thuê bao, việc chuyển nhượng, cho mượn SIM từ giai đoạn trước mà không cập nhật thông tin vẫn là vấn đề nhức nhối.
Giải pháp kỹ thuật từ Thông tư 08
Thông tư 08 đưa ra các quy định cụ thể để giải quyết triệt để những tồn tại trên:
- Xác thực sinh trắc học bắt buộc: Từ ngày 15/4/2026, tất cả thuê bao di động phát triển mới phải thực hiện xác thực thông tin thông qua sinh trắc học khuôn mặt và đối chiếu với Cơ sở Dữ liệu quốc gia về dân cư, Cơ sở dữ liệu căn cước.
- Xác thực lại khi thay đổi thiết bị: Các thuê bao thay đổi thiết bị đầu cuối cũng phải thực hiện xác thực lại thông tin sinh trắc học. Trong thời gian chưa hoàn thành, thuê bao sẽ bị tạm dừng chiều gọi đi và nhắn tin.
- Kênh đăng ký qua VNeID: Thuê bao đăng ký SIM mới có thể sử dụng ứng dụng VNeID để thực hiện sinh trắc học, giản lược các bước như video call tại điểm giao dịch.
Việc áp dụng xác thực sinh trắc học tương tự lĩnh vực ngân hàng được đánh giá là giải pháp kỹ thuật cần thiết, giúp bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân và ngăn chặn tình trạng mua bán SIM không chính chủ.
Trao quyền chủ động cho người dân qua VNeID
Một điểm đáng chú ý trong Thông tư 08 là cơ chế tạo điều kiện để người dân tra cứu toàn bộ số thuê bao đứng tên mình thuộc tất cả các mạng thông qua ứng dụng VNeID. Người dân có thể:
- Xác nhận các số thuê bao đang sử dụng.
- Phát hiện và làm rõ các số không thuộc quyền kiểm soát.
- Chủ động loại bỏ các số không thuộc sở hữu.
Đối với các thuê bao không được người dân xác nhận đang sử dụng, doanh nghiệp viễn thông sẽ thực hiện các biện pháp xử lý theo quy định để đảm bảo tuân thủ pháp luật và phòng ngừa rủi ro.
Nhóm thuê bao được miễn xác thực lại
Thông tư cũng quy định các trường hợp được miễn xác thực lại thông tin, bao gồm:
- Thuê bao đã sử dụng số điện thoại để đăng ký tài khoản VNeID mức độ 2.
- Thuê bao sử dụng VNeID, thẻ căn cước hoặc căn cước công dân gắn chip để đăng ký theo quy định.
Tuy nhiên, các thuê bao này vẫn phải thực hiện xác thực lại nếu có hoạt động thay đổi thiết bị từ ngày 15/6/2026.
Ý nghĩa chiến lược của Thông tư 08
Việc ban hành Thông tư 08 được xem là bước tiếp theo quan trọng trong việc tăng cường hiệu quả quản lý thông tin thuê bao, giảm thiểu rủi ro cho người dân. Đồng thời, quy định này đáp ứng yêu cầu xây dựng cơ sở dữ liệu thuê bao chính xác, phục vụ công tác bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội và phát triển kinh tế số.
Đây là bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý về quản lý thuê bao viễn thông, hướng tới mục tiêu mỗi số điện thoại gắn với một danh tính xác thực. Qua đó, hiệu quả phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao sẽ được nâng cao, bảo vệ người dân và tạo nền tảng số vững chắc cho tương lai.
