Một người đàn ông ngoài 60 tuổi đã sống chung với tổn thương vùng kín suốt 2 năm, tưởng chỉ là viêm da thông thường, nhưng thực tế đó là ung thư biểu mô tuyến hiếm gặp. Sự việc được TS.BS Nguyễn Hồng Sơn, Trưởng khoa Phẫu thuật Tạo hình thẩm mỹ và Phục hồi chức năng, Bệnh viện Da liễu Trung ương, chia sẻ.
Hai năm điều trị viêm da không khỏi mới phát hiện ung thư
Nam bệnh nhân trên 60 tuổi có tổn thương vùng sinh dục kéo dài suốt 2 năm. Khai thác bệnh sử cho thấy các sẩn đỏ xuất hiện ở vùng bìu từ lâu nhưng không gây đau hay ngứa. Trong quá trình điều trị trước đó, bệnh nhân được chẩn đoán viêm da bìu và sử dụng nhiều loại thuốc uống, thuốc bôi nhưng tình trạng không cải thiện. Khoảng 4 tháng gần đây, tổn thương bắt đầu chuyển sang dạng trợt ướt, tiết dịch nhiều và lan rộng. Lo ngại bệnh diễn tiến nặng, bệnh nhân đến cơ sở chuyên khoa thăm khám.
Kết quả sinh thiết và mô bệnh học xác định người bệnh mắc Paget sinh dục tại vùng bìu và gốc dương vật. May mắn, các thăm dò hình ảnh cho thấy tổn thương chưa xâm lấn các cấu trúc xung quanh và chưa ghi nhận di căn hạch. Sau đó, các bác sĩ khoa Phẫu thuật Tạo hình thẩm mỹ và Phục hồi chức năng đã phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ tổn thương kết hợp tạo hình vùng da khuyết để phục hồi chức năng và thẩm mỹ.
Bệnh hiếm nhưng dễ bị bỏ sót
Theo các chuyên gia da liễu và ung bướu, Paget ngoài vú (Paget sinh dục) là một dạng ung thư biểu mô tuyến hiếm gặp, thường xuất hiện ở những vùng da có nhiều tuyến mồ hôi như bìu, dương vật, âm hộ hoặc quanh hậu môn. Đặc điểm nguy hiểm của bệnh là tiến triển chậm và có biểu hiện khá giống nhiều bệnh da liễu phổ biến như viêm da, chàm, nấm da, vảy nến. Chính vì vậy, không ít người bệnh điều trị nhiều tháng, thậm chí nhiều năm mà không khỏi trước khi được chẩn đoán chính xác. Bệnh thường gặp ở người trên 50 tuổi.
TS.BS Nguyễn Hồng Sơn cho biết nếu được phát hiện sớm, Paget sinh dục có thể được điều trị đơn giản hơn, giảm nguy cơ biến chứng, hạn chế tái phát và nâng cao chất lượng cuộc sống. "Nhiều tổn thương vùng sinh dục không đau, không ngứa nên người bệnh thường chủ quan hoặc tự điều trị kéo dài tại nhà. Đây là nguyên nhân khiến bệnh bị phát hiện muộn", TS Sơn nói.
Để chẩn đoán xác định Paget sinh dục, các bác sĩ sẽ thực hiện xét nghiệm mô bệnh học kết hợp nhuộm hóa mô miễn dịch. Sau khi xác định bệnh, người bệnh có thể được chỉ định thêm các xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh nhằm đánh giá mức độ xâm lấn, đồng thời tầm soát các ung thư liên quan.
Phương pháp điều trị chủ yếu
Hiện nay, phương pháp điều trị chủ yếu là phẫu thuật cắt rộng tổn thương kết hợp tạo hình phục hồi. Cụ thể:
- Phẫu thuật cắt rộng tổn thương là phương pháp được áp dụng phổ biến nhất. Bác sĩ sẽ cắt bỏ vùng tổn thương với khoảng cách an toàn từ 2-5 cm so với bờ tổn thương, sau đó tạo hình che phủ vùng khuyết da. Đây là phương pháp mang lại hiệu quả kiểm soát bệnh tốt nhất.
- Xạ trị được chỉ định trong trường hợp người bệnh không thể phẫu thuật hoặc phẫu thuật không thể loại bỏ hoàn toàn tổn thương. Liều xạ trị thường từ 45-65 Gy.
- Hóa trị được áp dụng khi bệnh đã di căn xa. Các phác đồ thường sử dụng thuốc 5-FU phối hợp cisplatin hoặc docetaxel.
Theo TS Sơn, tiên lượng bệnh phụ thuộc nhiều vào giai đoạn phát hiện. Nếu tổn thương còn khu trú ở lớp thượng bì và được cắt bỏ hoàn toàn, người bệnh có tiên lượng khá tốt. Ngược lại, khi đã xuất hiện di căn hạch hoặc di căn xa, việc điều trị trở nên phức tạp hơn và cần phối hợp nhiều chuyên khoa.
Vị chuyên gia cho hay Paget sinh dục là bệnh có nguy cơ tái phát đáng kể dù đã được điều trị thành công. Tỷ lệ tái phát sau phẫu thuật cắt rộng tổn thương dao động khoảng 33-36%. Với phẫu thuật Mohs, tỷ lệ này giảm xuống còn khoảng 16%. Thời gian tái phát trung bình thường vào khoảng 3 năm sau phẫu thuật. Vì vậy, TS.BS Nguyễn Hồng Sơn nhấn mạnh người bệnh cần tái khám định kỳ trong nhiều năm sau điều trị để phát hiện sớm các dấu hiệu tái phát và can thiệp kịp thời.
Khuyến cáo từ bác sĩ
Các bác sĩ khuyến cáo người dân nên đến khám chuyên khoa da liễu hoặc ung bướu khi xuất hiện các biểu hiện bất thường kéo dài tại vùng sinh dục, hậu môn hoặc nách như:
- Mảng đỏ dai dẳng
- Tổn thương có vảy hoặc tiết dịch
- Vùng tổn thương có ranh giới tương đối rõ
- Tình trạng kéo dài trên 4-6 tuần
- Điều trị bằng thuốc bôi thông thường nhưng không cải thiện
- Tổn thương lan rộng dần theo thời gian
Đặc biệt, nếu đã điều trị nấm da, viêm da hoặc chàm từ 2-4 tuần nhưng không đáp ứng, người bệnh cần được sinh thiết để xác định chính xác nguyên nhân.
