Bộ KH-CN ban hành quy định mới siết chặt quản lý thuê bao di động
Bộ Khoa học và Công nghệ (KH-CN) vừa chính thức ban hành Thông tư 08/2026/TT-BKHCN, hướng dẫn chi tiết việc xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất. Văn bản này có hiệu lực thi hành từ ngày 15 tháng 4 năm 2026, được xem là một bước đi quan trọng trong cuộc chiến chống lại tình trạng SIM rác và SIM không chính chủ – những nguyên nhân chính dẫn đến hàng loạt vụ lừa đảo trong thời gian gần đây.
Doanh nghiệp viễn thông phải rà soát và xác thực thông tin
Theo quy định mới, các doanh nghiệp viễn thông có trách nhiệm thực hiện xác thực thông tin thuê bao dựa trên việc đánh giá và phân loại số thuê bao theo giấy tờ đăng ký, tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật liên quan. Các tổ chức và cá nhân tham gia vào quá trình thu nhận, xử lý dữ liệu phải thiết lập quy trình và cơ chế giám sát chặt chẽ, đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân, cũng như định danh và xác thực điện tử.
Doanh nghiệp chỉ được phép cung cấp dịch vụ cho thuê bao mới sau khi đã hoàn tất đăng ký và xác thực thông tin theo đúng quy định. Trong trường hợp thuê bao thay đổi thiết bị nhưng không thực hiện xác thực, hoặc xác thực không đầy đủ, không chính xác, dịch vụ chiều đi (bao gồm gọi điện và nhắn tin) sẽ bị tạm dừng ngay lập tức.
Phương thức xác thực đa dạng và quy định lưu trữ
Thông tư quy định rõ, việc xác thực thông tin thuê bao – bao gồm bốn trường thông tin chính: số định danh cá nhân, họ tên, ngày sinh và ảnh khuôn mặt – có thể được thực hiện thông qua một trong các hình thức sau: trực tuyến qua ứng dụng VNeID, trực tuyến qua ứng dụng của doanh nghiệp viễn thông, trực tiếp tại điểm giao dịch của doanh nghiệp, hoặc trực tiếp tại điểm được ủy quyền. Đồng thời, doanh nghiệp phải lưu giữ đầy đủ tài liệu chứng minh việc xác thực trong suốt thời gian thuê bao hoạt động.
Siết chặt quản lý khi thuê bao đổi thiết bị
Một điểm đáng chú ý trong thông tư này là quy định về việc siết chặt quản lý khi thuê bao thay đổi thiết bị. Cụ thể, từ ngày 15 tháng 6 năm 2026, khi người dùng chuyển sang sử dụng thiết bị mới, họ bắt buộc phải thực hiện xác thực lại bằng phương pháp sinh trắc học. Trong vòng tối đa 2 giờ kể từ khi phát hiện thuê bao có sự thay đổi thiết bị, doanh nghiệp viễn thông phải tiến hành rà soát và có quyền tạm dừng dịch vụ chiều đi, đồng thời yêu cầu người dùng xác thực lại khuôn mặt.
Quy định này nhằm khắc phục tình trạng người dùng làm mất hoặc thất lạc SIM nhưng không kịp thời khóa, tạo ra kẽ hở để các đối tượng xấu lợi dụng. Đây cũng được xem là một giải pháp kỹ thuật hiệu quả để chống lại hoạt động mua bán SIM đã được kích hoạt sẵn trên thị trường.
Các quy định cụ thể cho từng nhóm thuê bao
Thông tư cũng đưa ra các quy định chi tiết cho từng nhóm thuê bao cụ thể:
- Với thuê bao không thực hiện xác thực lại, sau 30 ngày bị tạm dừng dịch vụ chiều đi, sẽ tiếp tục bị dừng dịch vụ hai chiều, và có thể bị chấm dứt hợp đồng sau 5 ngày nếu vẫn không tuân thủ.
- Thuê bao đã xác thực bằng tài khoản định danh điện tử mức 2 hoặc căn cước công dân gắn chip sẽ không phải xác thực lại, trừ trường hợp thay đổi thiết bị.
- Thuê bao đăng ký bằng chứng minh nhân dân 9 số phải bổ sung xác thực sinh trắc học trong vòng 60 ngày kể từ khi thông tư có hiệu lực.
- Đối với thuê bao bị xác nhận là "không chính chủ" trên ứng dụng VneID, doanh nghiệp phải thông báo liên tục và yêu cầu xác thực lại; nếu không, dịch vụ sẽ bị ngừng hoàn toàn.
- Thuê bao chưa được chuẩn hóa thông tin sẽ nhận được thông báo, sau đó lần lượt bị dừng dịch vụ chiều đi, hai chiều và chấm dứt hợp đồng nếu không thực hiện đúng quy định.
- Thuê bao của người nước ngoài phải thực hiện xác thực lại trong vòng 60 ngày kể từ khi thông tư có hiệu lực.
Đối soát với cơ sở dữ liệu quốc gia
Ngoài ra, trong vòng 30 ngày kể từ khi thông tư có hiệu lực, các doanh nghiệp viễn thông phải gửi danh sách thuê bao đã đăng ký về cơ quan quản lý căn cước để tiến hành đối soát với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Việc đối soát trực tiếp với cơ sở dữ liệu gốc của ngành công an sẽ giúp loại bỏ triệt để các trường hợp sử dụng giấy tờ giả hoặc thông tin không chính chủ để đăng ký SIM, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý và bảo vệ người dùng.
