Tại Computex 2026, ông Nelson Duann, Phó Chủ tịch cấp cao của Silicon Motion, đã đưa ra cảnh báo rằng thị trường SSD bán lẻ đang đứng trước nguy cơ biến mất do nhu cầu chip nhớ từ các trung tâm dữ liệu AI ngày càng tăng cao.
Nguyên nhân thiếu hụt nguồn cung
Theo ông Duann, tình trạng thiếu hụt NAND kéo dài hơn một năm qua đang khiến thị trường SSD bán lẻ gần như không còn tồn tại. Nhiều chip điều khiển (controller) SSD của Silicon Motion trước đây thường xuất hiện trong các mẫu SSD bán lẻ, nhưng hiện tại chủ yếu được chuyển sang cho các hãng sản xuất PC như Dell hay ASUS.
Thông thường, các công ty như Silicon Motion bán controller SSD cho các nhà sản xuất module như Samsung hay Western Digital. Các hãng này kết hợp controller với NAND và firmware riêng để tạo ra những mẫu SSD hoàn chỉnh bán ra thị trường tiêu dùng. Tuy nhiên, sự bùng nổ của AI đang khiến phần lớn nguồn cung DRAM và NAND được ưu tiên cho trung tâm dữ liệu AI, hạ tầng cloud và các hệ thống máy chủ quy mô lớn.
Ảnh hưởng đến người dùng
Trong bối cảnh nguồn cung chip nhớ không tăng kịp nhu cầu, các hãng sản xuất SSD bắt đầu ưu tiên bán NAND và controller cho những khách hàng đặt số lượng lớn như OEM PC hoặc datacenter thay vì thị trường bán lẻ. Điều này đồng nghĩa lượng NAND và controller còn lại dành cho SSD bán lẻ ngày càng ít hơn.
Kết quả là người dùng mua SSD riêng lẻ ngoài thị trường phải đối mặt với giá tăng mạnh và nguồn hàng khan hiếm. Nhiều người dùng vốn tự ráp PC giờ phải chuyển sang máy bộ hoặc combo linh kiện để tránh mức giá quá cao của RAM và SSD bán lẻ.
Giá SSD tăng mạnh và nguy cơ hàng giả
Theo ông Duann, một trong những nguyên nhân khiến giá SSD bán lẻ tăng mạnh là các hãng PC không còn mua đủ NAND từ những nhà cung cấp truyền thống. Họ buộc phải tìm đến các nhà sản xuất module SSD và controller để duy trì sản xuất, khiến SSD bán lẻ càng khan hiếm.
Trong khi nhiều hãng PC và laptop đã tăng giá khoảng 20-40% trong thời gian gần đây, giá của nhiều mẫu SSD NVMe thậm chí đã tăng hơn gấp đôi. Dữ liệu từ PCPartPicker cho thấy giá SSD đang tăng mạnh và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Giá linh kiện tăng cao cũng kéo theo sự xuất hiện của nhiều SSD giả hoặc SSD dùng chip nhớ kém chất lượng, được ngụy trang tinh vi, có thể vượt qua các bài benchmark cơ bản. Người dùng cần thận trọng khi mua hàng từ nguồn không rõ ràng.
Triển vọng tương lai
Theo Nelson Duann, tình hình khó cải thiện trong nửa cuối năm nay. Các đối tác NAND của Silicon Motion cho biết áp lực nguồn cung có thể còn lớn hơn trong năm 2027. Phần NAND không dành cho datacenter được dự đoán sẽ tiếp tục ưu tiên cho các dòng sản phẩm cao cấp để bù đắp sản lượng tiêu thụ thấp hơn.
Nhiều chuyên gia cho rằng áp lực thiếu hụt NAND và mặt bằng giá SSD cao có thể kéo dài tới năm 2028, khi nhu cầu AI vẫn tăng rất nhanh.
