Ngành Công nghệ thông tin - Viễn thông (CNTT-VT) đang trải qua một cuộc tái thiết toàn diện dưới tác động của trí tuệ nhân tạo (AI), theo báo cáo mới nhất từ Vietnam Report. Mô hình gia công phần mềm truyền thống đối mặt với nguy cơ suy giảm khi các hệ thống AI tạo sinh và giải pháp low-code/no-code xử lý vượt trội. Tuy nhiên, AI cũng trở thành đòn bẩy giúp doanh nghiệp công nghệ bứt phá, đặc biệt trong bối cảnh Luật Công nghiệp công nghệ số có hiệu lực từ ngày 1/1/2026.
Tái thiết mô hình vận hành
Theo khảo sát của Vietnam Report, tái định hình sản phẩm và quy trình vận hành trên nền tảng AI là chiến lược ưu tiên hàng đầu. Đối với doanh nghiệp Việt, lợi thế cạnh tranh nằm ở khả năng bản địa hóa AI thành các giải pháp phù hợp, trong khi các trợ lý AI tạo ra bước nhảy lớn về hiệu suất ở khâu vận hành. Hành lang pháp lý mới từ Luật Công nghiệp công nghệ số khuyến khích đầu tư dài hạn vào R&D, công nghệ lõi, dữ liệu và nền tảng có khả năng mở rộng.
Tái thiết lao động
AI tác động đến lao động công nghệ không chỉ về số lượng mà còn tái phân bổ lực lượng. Khảo sát cho thấy 61,1% doanh nghiệp dự kiến quy mô nhân sự biến động nhẹ (dưới 5%) trong năm nay. Trong 3 năm tới, sự phân hóa rõ rệt: các vị trí lặp lại, quy trình rõ ràng bị thu hẹp, trong khi nhu cầu nhân sự có năng lực AI tăng cao. Năng lực đánh giá chuyển từ làm đúng quy trình sang tư duy hệ thống (8,33/10 điểm) và tư duy phản biện, khả năng thích ứng (6,67/10 điểm).
Chiến lược nhân sự trong kỷ nguyên AI
100% doanh nghiệp tham gia khảo sát cho biết sẽ triển khai đào tạo và nâng cao kỹ năng AI cho nhân viên. Tuy nhiên, hai rủi ro lớn được ghi nhận là bảo mật (77,8%) và tính chính xác (75,0%). Doanh nghiệp cần thiết kế lại quy trình làm việc, xác định rõ tác vụ nào giao cho AI hay con người, quy trình kiểm duyệt, dữ liệu đầu vào, trách nhiệm cuối cùng và chỉ số hiệu quả. Xây dựng quy trình cộng tác giữa AI và con người (Human-AI Collaboration) là yêu cầu then chốt.
Từ tái thiết vận hành đến tái định vị truyền thông
Phân tích Media Coding của Vietnam Report chỉ ra cấu trúc truyền thông ngành mất cân bằng: thông tin tập trung vào số ít ông lớn, trong khi đa số doanh nghiệp có độ phủ sóng khiêm tốn. Tỷ lệ doanh nghiệp chưa đạt ngưỡng hiệu quả (xuất hiện ít nhất 10/24 nhóm chủ đề) vẫn chiếm đông. Nhưng nhóm bao phủ vượt trội (15/24 nhóm) tăng từ 25,0% lên 31,8%, mở rộng sang các chủ đề chiều sâu như trung tâm dữ liệu, an ninh mạng, phát triển nhân lực công nghệ và thị trường quốc tế. Doanh nghiệp cần chứng minh năng lực ở nhiều lớp giá trị hơn như công nghệ lõi, đổi mới sáng tạo, quản trị và trách nhiệm xã hội.
