Cựu lãnh đạo TSMC, GS Konrad Young, đã chỉ ra lợi thế của Việt Nam trong cuộc đua bán dẫn toàn cầu. Theo ông, nguồn nhân lực trẻ, chất lượng cao và giàu khát vọng là điểm mạnh nổi bật nhất.
Lợi thế cạnh tranh từ nguồn nhân lực
GS Konrad Young, nguyên Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển (R&D) của TSMC - tập đoàn sản xuất chất bán dẫn lớn nhất thế giới, nhận định tại Hội thảo quốc tế về Thiết kế, Sản xuất Vi mạch và Công nghệ Cảm biến (WEFAB 2026) diễn ra sáng 19/6 tại Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN).
Ông đánh giá Việt Nam sở hữu nguồn nhân lực trẻ dồi dào, chất lượng tốt, giàu khát vọng và có động lực mạnh mẽ để tiếp cận các lĩnh vực công nghệ cao. Trong bối cảnh nhiều trung tâm bán dẫn lớn trên thế giới gặp thách thức trong việc thu hút và duy trì lực lượng lao động có động lực cao, Việt Nam đang có lợi thế cạnh tranh đáng kể.
Khuyến nghị tăng cường kết nối quốc tế
Tuy nhiên, GS Konrad Young nhấn mạnh rằng để phát huy lợi thế này, Việt Nam cần tăng cường kết nối với thị trường quốc tế, mở rộng hợp tác với các doanh nghiệp và đối tác toàn cầu nhằm tiếp cận công nghệ, kinh nghiệm quản lý và chuỗi giá trị sản xuất. Là quốc gia đi sau, Việt Nam có cơ hội học hỏi từ những mô hình thành công của các nước đi trước, từ đó lựa chọn phân khúc phù hợp để tập trung phát triển, tạo sự khác biệt và xây dựng lợi thế cạnh tranh riêng trong hệ sinh thái bán dẫn toàn cầu.
Xây dựng năng lực cốt lõi cho ngành bán dẫn Việt Nam
Tại hội thảo, PGS.TS Phạm Bảo Sơn, Phó Giám đốc ĐHQGHN, nhấn mạnh công nghệ bán dẫn là một trong những lĩnh vực công nghệ chiến lược, đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện các mục tiêu phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của đất nước.
PGS.TS Phạm Bảo Sơn cho rằng Việt Nam không thể cùng lúc phát triển toàn bộ các khâu trong chuỗi giá trị bán dẫn. Thay vào đó, cần lựa chọn những lĩnh vực phù hợp để xây dựng năng lực cốt lõi, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, từng bước làm chủ công nghệ và tham gia sâu hơn vào các công đoạn có giá trị cao. Ông nhấn mạnh đây là quá trình dài hạn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp, nhà đầu tư và cơ quan quản lý.
Vai trò của trường đại học và doanh nghiệp
Theo PGS.TS Phạm Bảo Sơn, các trường đại học giữ vai trò trung tâm trong đào tạo nhân lực và xây dựng nền tảng khoa học - công nghệ cho ngành công nghiệp bán dẫn. Mối liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp cần được thiết lập ngay từ giai đoạn đầu. Doanh nghiệp không chỉ tham gia tuyển dụng mà cần đồng hành trong việc xác định các bài toán công nghệ, xây dựng chương trình đào tạo, hỗ trợ thực tập và triển khai các dự án nghiên cứu, phát triển sản phẩm. Ngược lại, hoạt động nghiên cứu trong trường đại học cũng cần xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của thị trường và doanh nghiệp.
ĐHQGHN đặt mục tiêu đào tạo 10.000 chuyên gia trong lĩnh vực bán dẫn đến năm 2030, góp phần hiện thực hóa chương trình phát triển nguồn nhân lực bán dẫn quốc gia. Bên cạnh đó, cơ sở giáo dục này đang xây dựng hệ thống hạ tầng bán dẫn dùng chung tại Hòa Lạc phục vụ nghiên cứu, đào tạo, chế tạo nguyên mẫu và kiểm thử. Các phòng thí nghiệm bán dẫn cần được thiết kế theo hướng phục vụ nhu cầu thực tế, vừa hỗ trợ đào tạo và làm chủ công nghệ, vừa tạo điều kiện để doanh nghiệp thử nghiệm ý tưởng, giải quyết các bài toán kỹ thuật và phát triển sản phẩm mới.
Tiếp nối chương trình, nhiều chuyên gia hàng đầu trong công nghệ bán dẫn đã thảo luận về xu hướng phát triển của ngành bán dẫn, kinh nghiệm quốc tế trong đào tạo nhân lực, xây dựng phòng thí nghiệm và thúc đẩy thương mại hóa các kết quả nghiên cứu.
