Đánh giá tổ chức và hoạt động ngành thanh tra
Trong cuộc làm việc với Đảng ủy Thanh tra Chính phủ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đánh giá cao những kết quả đạt được sau hơn một năm thực hiện sắp xếp, tinh gọn bộ máy. Ngành thanh tra đã chủ động triển khai mô hình tổ chức mới, hoàn thành khối lượng công việc lớn, phát hiện nhiều bất cập trong cơ chế, chính sách và quản lý. Đặc biệt, qua công tác thanh tra đã phát hiện vi phạm về kinh tế lên tới hơn 44.623 tỷ đồng, góp phần hoàn thiện thể chế và nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước.
Tổng Bí thư nhấn mạnh rằng đây là kết quả có ý nghĩa lâu dài, thể hiện bước chuyển từ tư duy thanh tra chỉ để phát hiện sai phạm sang tham gia hoàn thiện thể chế và nâng cao chất lượng quản trị quốc gia. Việc kiến nghị sửa đổi, bổ sung nhiều quy định của Đảng, chính sách, pháp luật đã khơi thông nguồn lực cho phát triển, tạo môi trường minh bạch hơn.
Yêu cầu đổi mới công tác thanh tra
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu việc đổi mới công tác thanh tra phải đặt trong tổng thể đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, sắp xếp bộ máy và vận hành chính quyền địa phương hai cấp. Nguyên tắc cốt lõi là bảo đảm sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng; thượng tôn Hiến pháp và pháp luật; kiểm soát chặt chẽ quyền lực. Thanh tra phải đúng chức năng, thẩm quyền, trình tự, thủ tục; khách quan, công tâm, độc lập trong đánh giá và chịu trách nhiệm về kết quả.
Công tác thanh tra cần chuyển mạnh sang phòng ngừa, cảnh báo, kiểm soát rủi ro từ sớm, từ xa, từ cơ sở. Tập trung vào lĩnh vực, địa bàn có nguy cơ cao, dấu hiệu bất thường hoặc được nhân dân quan tâm. Lấy kết quả khắc phục sau thanh tra và chuyển biến trong quản lý làm thước đo. Mọi kiến nghị phải rõ việc, rõ người, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời hạn và rõ kết quả.
Theo Tổng Bí thư, lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích của nhân dân, kỷ luật, kỷ cương và phát triển phải được đặt làm mục tiêu cao nhất. Thanh tra phải góp phần làm trong sạch bộ máy, nâng cao hiệu lực quản lý, sử dụng hiệu quả nguồn lực. Xử lý nghiêm tham nhũng, lãng phí, tiêu cực đồng thời bảo vệ người làm đúng, dám đổi mới vì lợi ích chung.
Nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ các nhiệm vụ cấp bách. Trước hết, chấn chỉnh việc xây dựng kế hoạch và tổ chức thanh tra. Mỗi cuộc thanh tra phải có mục tiêu, phạm vi, tiến độ, sản phẩm và trách nhiệm rõ ràng. Rà soát, đối chiếu kế hoạch thanh tra với kế hoạch kiểm tra của Đảng, Kiểm toán Nhà nước và kiểm tra chuyên ngành để tránh trùng lặp, chồng chéo, đồng thời không bỏ sót lĩnh vực, địa bàn tiềm ẩn rủi ro.
Cần rút ngắn thời gian và nâng cao chất lượng kết luận thanh tra. Kết luận dựa trên chứng cứ đầy đủ, rõ hành vi, nguyên nhân, hậu quả, trách nhiệm, biện pháp và thời hạn. Thẩm định dự thảo kết luận phải thực chất nhưng không tăng tầng nấc, không làm mờ trách nhiệm của người ra kết luận. Tập trung xử lý kết luận, kiến nghị tồn đọng bằng hệ thống theo dõi chung, báo cáo định kỳ.
Ngành thanh tra cần nâng cao hiệu quả xử lý trách nhiệm và phối hợp với cơ quan bảo vệ pháp luật. Phân định rõ trách nhiệm trực tiếp, trách nhiệm quản lý, trách nhiệm người đứng đầu theo từng thời kỳ; xử lý tương xứng với hậu quả. Việc chuyển, tiếp nhận, bổ sung, phản hồi hồ sơ phải có đầu mối, thời hạn rõ ràng.
Tạo chuyển biến trong hoạt động tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo. Người đứng đầu phải tiếp dân, đối thoại, giải quyết từ nơi phát sinh, không chuyển đơn lòng vòng. Tổng Bí thư đề nghị thực hiện nghiêm Nghị định số 164/2026/NĐ-CP, đẩy nhanh xây dựng nền tảng dữ liệu số gồm 6 cơ sở dữ liệu, trong đó có 4 cơ sở dữ liệu quốc gia. Dữ liệu phải đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung; rõ trách nhiệm tạo lập, cập nhật, khai thác, bảo vệ dữ liệu.
Cuối cùng, siết chặt kỷ luật, kỷ cương và kiểm soát quyền lực nội bộ. Tăng cường giám sát đoàn thanh tra, kiểm soát xung đột lợi ích, việc sử dụng thông tin, dữ liệu. Xử lý nghiêm hành vi nhũng nhiễu, vụ lợi, tiết lộ thông tin, làm sai lệch hồ sơ thanh tra, can thiệp trái pháp luật vào hoạt động thanh tra.
