Na Uy sẽ mở các cuộc đàm phán với Pháp về việc tham gia vào ô hạt nhân của nước này, một động thái báo hiệu sự chuyển dịch chiến lược của quốc gia Bắc Âu vốn từ lâu phụ thuộc vào NATO và Mỹ.
Thỏa thuận quốc phòng mới
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Stoere ngày 27/5 thông báo việc Na Uy sẽ tham gia đàm phán về ô hạt nhân Pháp. Hai bên cũng ký kết một thỏa thuận quốc phòng rộng lớn hơn, bao gồm sáng kiến vũ khí hạt nhân do Pháp dẫn đầu.
Ông Stoere khẳng định năng lực răn đe chính của Na Uy vẫn là NATO và Mỹ, nhưng mô tả năng lực hạt nhân của Pháp là "một đóng góp quan trọng" cho vị thế tổng thể của liên minh. "Năng lực của Pháp là một đóng góp quan trọng cho vị thế răn đe của NATO, điều này có ý nghĩa quan trọng đối với chúng tôi", Thủ tướng Na Uy nói.
Răn đe hạt nhân tiên phong
Theo kế hoạch, Na Uy sẽ tham gia vào cái mà Pháp gọi là "răn đe hạt nhân tiên phong", cho phép các đối tác châu Âu tham gia chặt chẽ hơn vào tư duy chiến lược của Pháp về phòng thủ hạt nhân. "Thỏa thuận này thiết lập một nguyên tắc hỗ trợ lẫn nhau giữa hai nước", Tổng thống Macron phát biểu, nhấn mạnh rằng hợp tác sâu sắc hơn sẽ hỗ trợ tham vọng tự chủ chiến lược của châu Âu.
Sáng kiến diễn ra trong bối cảnh các quốc gia châu Âu tìm cách tăng cường năng lực phòng thủ trước những hoài nghi về cam kết dài hạn của Mỹ và căng thẳng gia tăng với Nga. Tháng 3 vừa qua, Pháp đề nghị mở rộng bảo vệ hạt nhân tới các nước châu Âu khác, nghĩa là một cuộc tấn công vào một quốc gia có thể kích hoạt phản ứng hạt nhân từ Pháp.
Na Uy - quốc gia mới nhất tham gia
Na Uy trở thành quốc gia mới nhất nhận được bảo vệ hạt nhân của Pháp, sau Ba Lan và Litva, những nước có chung biên giới với Nga. Ông Stoere khẳng định với hãng thông tấn NTB rằng sẽ không có vũ khí hạt nhân nào được triển khai tại Na Uy trong thời bình.
Na Uy, quốc gia Bắc Âu với 5,6 triệu dân, là thành viên NATO nhưng không thuộc Liên minh châu Âu, và có chung đường biên giới với Nga ở vùng Bắc Cực. "Sự hợp tác chặt chẽ hơn này sẽ làm cho an ninh châu Âu và xuyên Đại Tây Dương trở nên mạnh mẽ hơn. Cùng nhau, chúng ta đang thúc đẩy một sự chuyển dịch gánh nặng. Đã từ rất lâu trước thời Tổng thống Mỹ Donald Trump, điều này đã trở nên cần thiết, khi châu Âu phải chi trả nhiều hơn và thực hiện các khoản đầu tư khôn ngoan hơn, không chỉ theo từng quốc gia riêng lẻ mà phải có sự phối hợp", Thủ tướng Na Uy nhấn mạnh.
Theo Liên đoàn các nhà khoa học Mỹ, Nga và Mỹ là những cường quốc hạt nhân lớn nhất với hơn 5.000 đầu đạn mỗi nước. Trung Quốc có khoảng 600, Pháp có 290 và Anh có 225.
