Chính phủ ban hành quy định cấp mã số vùng trồng mới từ 1/8
Chiều 30/7, Bộ Nông nghiệp và Môi trường (Bộ NN&MT) tổ chức Hội nghị với các Hiệp hội ngành hàng về thúc đẩy xuất khẩu nông lâm thủy sản 6 tháng cuối năm 2026. Tại sự kiện, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết trong hôm nay hoặc ngày mai, Chính phủ sẽ ban hành quy định mới về cấp mã số vùng trồng (MSVT), áp dụng từ 1/8. Quy định mới này nhằm giải quyết tình trạng mua bán, giả mạo MSVT đang gây bức xúc trong ngành sầu riêng.
Theo Thứ trưởng, quy trình cấp mã mới sẽ đơn giản hơn đáng kể. Cụ thể, MSVT được cấp theo định danh thửa đất, hồ sơ khai được thực hiện toàn trình trên cổng dịch vụ công quốc gia. Đối với người dân không có nhu cầu xuất khẩu, mã sẽ được cấp trong vòng 3 ngày. Nếu có nhu cầu xuất khẩu, thời gian cấp là 10 ngày do cơ quan chức năng phải thực hiện tiền kiểm xác nhận lại hồ sơ.
Điểm nghẽn trong cấp mã số vùng trồng
Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit) Nguyễn Thanh Bình đã chỉ ra nhiều bất cập. Ông cho biết các thủ tục liên quan đến MSVT và mã số cơ sở đóng gói (MSCSDG) rất phức tạp, người dân chưa được phổ biến đầy đủ, thời gian thực hiện kéo dài. Điều này đặc biệt gây cản trở vào mùa vụ sầu riêng, ảnh hưởng đến xuất khẩu, gây thiệt hại cho người sản xuất và doanh nghiệp, làm mất niềm tin vào cơ quan chuyên môn. Ngoài ra, liên kết giữa người có mã số vùng trồng với doanh nghiệp trong chuỗi giá trị thiếu bền vững. Việc mua bán, giả mạo MSVT gây nhiều bức xúc và nguy cơ mất thị trường.
Ông Bình cũng đề cập đến các vấn đề khác như hoạt động dịch vụ kiểm nghiệm, kiểm dịch thực vật quá tải, thiếu công khai minh bạch, chậm phản hồi, thời gian chờ lấy mẫu và trả kết quả quá lâu. Dù đã được phân tích, rút kinh nghiệm nhưng tình hình chưa được cải thiện đáng kể.
Đề xuất giải pháp từ hiệp hội
Để khắc phục, ông Bình đề nghị thay đổi quy trình cấp MSVT và MSCSDG, đơn giản hóa thủ tục, hồ sơ, ứng dụng công nghệ cao để số hóa và quản lý dữ liệu trên nền tảng số tập trung, đổi từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Đồng thời, cơ quan quản lý cần phổ biến rộng rãi, công khai các quy định mới như truy xuất nguồn gốc, an toàn vệ sinh thực phẩm (SPS), chuyển đổi số, sản xuất giảm phát thải đến từng hộ sản xuất, hợp tác xã và doanh nghiệp để nâng cao nhận thức và áp dụng hiệu quả.
Kim ngạch xuất khẩu rau quả tăng mạnh
6 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu rau quả đạt 3,65 tỷ USD, tăng 17,7% so với cùng kỳ. Riêng mặt hàng sầu riêng đạt hơn 950 triệu USD, tăng tới 31,1%. Đến tháng 5/2026, cả nước có 9.546 MSVT và 1.525 MSCSDG phục vụ xuất khẩu trái cây tươi sang các thị trường Trung Quốc, Mỹ, Australia, New Zealand, Nhật Bản, Hàn Quốc. Tuy nhiên, từ năm 2025 đến nay, đã có 403 MSVT và 240 MSCSDG bị Trung Quốc cảnh báo do không tuân thủ quy định, phản ánh bất cập trong duy trì điều kiện kỹ thuật và truy xuất nguồn gốc.
Vụ án liên quan đến mã số vùng trồng
Mới đây, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an (C03) đã mở rộng điều tra vụ án “Đưa hối lộ; Nhận hối lộ; Môi giới hối lộ; Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng; Lợi dụng ảnh hưởng đối với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi; Giả mạo trong công tác” liên quan đến xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc. Vụ án xảy ra tại Trung tâm Kiểm nghiệm kiểm chứng và Dịch vụ chất lượng, Công ty NhoNho, Công ty Trái cây Thủy và các đơn vị, cá nhân liên quan.
Theo C03, ông Hoàng Trung (nguyên Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn, nay là Bộ NN&MT) và ông Nguyễn Quang Hiếu (Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt & Bảo vệ thực vật) bị phát hiện lợi dụng chức vụ ban hành chính sách trái pháp luật, tạo ra “giấy phép con” để trục lợi cá nhân với số tiền đặc biệt lớn. Họ đã can thiệp, chỉ đạo cấp khống giấy kiểm nghiệm, MSVT; mua bán trái phép MSVT và mã cơ sở đóng gói. Các hành vi này gây thiệt hại nghiêm trọng đến quyền lợi của người trồng và doanh nghiệp, thất thu ngân sách và ảnh hưởng uy tín ngành nông sản Việt Nam.
