Ngày 2.4.2026, tại Thành cổ Quảng Trị, Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ chính thức được phát động. Đây là chiến dịch có quy mô toàn quốc, huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, với mục tiêu tạo chuyển biến mạnh mẽ trong công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27.7.1947 - 27.7.2027).
Kết quả bước đầu: Hơn 1.400 hài cốt được quy tập
Theo số liệu công bố ngày 20.7.2026, sau hơn 4 tháng triển khai, các lực lượng đã tìm kiếm, quy tập được hơn 1.400 hài cốt liệt sĩ. Trong đó, hơn 401 hài cốt được tìm thấy trong nước, 174 hài cốt tại Lào và 850 hài cốt tại Campuchia. Đáng chú ý, tại Tuyên Quang, lực lượng chức năng phát hiện 5 mộ liệt sĩ tập thể với khoảng 23 hài cốt. Ngày 24.7, tại công viên Lê Thị Riêng (TP.HCM), tiếp tục phát hiện thêm 3 bộ hài cốt liệt sĩ, cho thấy hành trình tìm kiếm vẫn đang diễn ra từng ngày.
Đẩy mạnh giám định ADN và ứng dụng công nghệ
Song song với quy tập, việc xác định danh tính liệt sĩ được đẩy mạnh thông qua giám định ADN. Đến ngày 20.7, đã lấy mẫu đối với hơn 66.000 ngôi mộ liệt sĩ, trong đó hơn 46.000 ngôi mộ đủ điều kiện; thu thập hơn 93.000 mẫu sinh phẩm thân nhân, hơn 53.000 mẫu đã được phân tích và đồng bộ vào cơ sở dữ liệu. Gần 16.000 mẫu hài cốt liệt sĩ từ các địa phương đã được tiếp nhận để phục vụ giám định. Các nhà khoa học Việt Nam đang làm chủ công nghệ giải trình tự gen thế hệ mới NGS-SNP, giúp nâng tỷ lệ thu hồi ADN lên 80%, gấp 4 lần phương pháp cũ, mở ra hy vọng cho các mẫu hài cốt phân hủy nặng.
Sự vào cuộc của lãnh đạo Đảng, Nhà nước
Trong dịp kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đến dâng hoa, dâng hương tại công viên Lê Thị Riêng và thăm, động viên các lực lượng làm nhiệm vụ. Thủ tướng Lê Minh Hưng, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú cũng có các hoạt động tri ân tại nghĩa trang liệt sĩ. Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, khi phát động chiến dịch, nhấn mạnh yêu cầu thay đổi tư duy, tìm cách làm mới và đặt mục tiêu quyết tâm tìm kiếm, quy tập khoảng 3.000 hài cốt liệt sĩ trong năm 2026. Bà nói: "Chậm ngày nào là có lỗi với lịch sử, với liệt sĩ và thân nhân liệt sĩ."
Phối hợp liên ngành và vai trò của cộng đồng
Chiến dịch huy động sự phối hợp của quân đội, công an, chính quyền địa phương, ngành lao động - thương binh và xã hội, các cơ quan nghiên cứu, đơn vị giám định ADN, cựu chiến binh và thân nhân liệt sĩ. Mỗi lời kể, mỗi tấm bản đồ cũ, mỗi mẫu ADN đều là mảnh ghép quan trọng. Tại công viên Lê Thị Riêng, từ thông tin nhân chứng về các trận đánh trong Xuân Mậu Thân 1968, lực lượng chức năng đã tổ chức khảo sát, đào thăm dò và phát hiện nhiều hài cốt. Điều này cho thấy sự cần thiết của việc kết hợp ký ức con người với khoa học công nghệ.
Ý nghĩa và mục tiêu dài hạn
Chiến dịch không chỉ đo bằng số lượng hài cốt quy tập, mà còn hướng tới xây dựng phương thức tìm kiếm đồng bộ, khoa học, tạo cơ sở dữ liệu quốc gia về liệt sĩ. Mỗi người lính được tìm thấy là một cuộc trở về, mỗi cái tên được xác định là một gia đình được giải tỏa nỗi đau chờ đợi. Chiến dịch kết thúc vào ngày 27.7.2027, nhưng hành trình tri ân không có hồi kết. Như Đại tướng Phan Văn Giang và Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa đã kiểm tra, động viên tại công viên Lê Thị Riêng, tinh thần "không ai hy sinh vì Tổ quốc mà bị lãng quên" luôn được khắc ghi.
Cuộc chiến đã kết thúc từ lâu, nhưng hành trình đi tìm đồng đội, từ Thành cổ Quảng Trị đến công viên Lê Thị Riêng, từ những cánh rừng Việt Nam đến đất bạn Lào, Campuchia, vẫn tiếp diễn. Với sự vào cuộc của cả dân tộc, ứng dụng công nghệ hiện đại và lòng biết ơn vô hạn, những người anh hùng sẽ sớm được trở về với tên tuổi thật của mình.
