Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã có những chỉ đạo quan trọng tại buổi làm việc với Thường trực Hội đồng Dân tộc vào sáng 21/5, nhằm định hướng nhiệm vụ trọng tâm cho năm 2026 và cả nhiệm kỳ 2026-2031.
Chủ động theo dõi tình hình vùng dân tộc thiểu số
Phát biểu tại cuộc họp, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu Hội đồng Dân tộc cần chủ động theo dõi, nắm bắt toàn diện tình hình vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Việc tăng cường kết nối với cơ sở, đặc biệt là các địa bàn trọng điểm, vùng biên giới, được xem là nhiệm vụ then chốt. Từ đó, Hội đồng cần chủ động đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm củng cố khối đoàn kết dân tộc, giữ vững ổn định chính trị - xã hội, quốc phòng và an ninh.
Theo Chủ tịch Quốc hội, công tác phối hợp của Hội đồng Dân tộc phải được đổi mới, thể hiện tính chủ động trong việc nắm tình hình và tham mưu cho Đảng, Nhà nước về chính sách dân tộc. Ông nhấn mạnh: "Muốn khẳng định được vị trí, vai trò của Hội đồng Dân tộc thì trước hết phải khẳng định được kết quả, hiệu quả công việc." Cùng với đó, việc giao việc, phân công công việc cần rõ ràng, đi kèm với kiểm tra, giám sát tiến độ một cách chặt chẽ.
Đổi mới tư duy xây dựng pháp luật
Về nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 và cả nhiệm kỳ, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Hội đồng Dân tộc tiếp tục đổi mới tư duy trong xây dựng pháp luật, nâng cao chất lượng thẩm tra các dự án luật, pháp lệnh, nghị quyết. Đặc biệt, cần chú trọng những nội dung có tác động lớn đến đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Hội đồng cũng cần chủ động xây dựng kế hoạch cụ thể để triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Kết luận số 236 ngày 15/1/2026 của Ban Bí thư về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 49 ngày 20/10/2015 về tăng cường và đổi mới công tác dân vận của Đảng ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, cũng như Kết luận số 17-KL/TW ngày 2/4/2026 của Bộ Chính trị về định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.
Rà soát hệ thống văn bản pháp luật
Hội đồng Dân tộc được yêu cầu chủ động tham gia và hoàn thành việc tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật thuộc trách nhiệm, lĩnh vực phụ trách. Công tác giám sát, khảo sát, tổ chức hội thảo, tọa đàm cần đảm bảo tính thực chất và hiệu quả. Trên cơ sở Nghị quyết số 22/2026/QH16 được thông qua tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Thường trực Hội đồng Dân tộc cần căn cứ tình hình thực tiễn để lựa chọn hình thức giám sát phù hợp, tập trung tổ chức giám sát ngay trong năm 2026.
Các nội dung giám sát bao gồm: giám sát việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 257 ngày 11/12/2025 của Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2035; giám sát việc thực hiện cải cách thủ tục hành chính lĩnh vực dân tộc; và giám sát việc tổ chức thi hành Hiến pháp, luật, nghị quyết trong lĩnh vực dân tộc.
Đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ
Chủ tịch Quốc hội đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo trong hoạt động của Hội đồng Dân tộc. Việc này giúp giảm thời gian xử lý văn bản, giảm áp lực hành chính, tạo điều kiện để cán bộ, công chức dành nhiều thời gian hơn cho tư duy chính sách, nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật. Ông yêu cầu các thành viên Hội đồng Dân tộc, Thường trực Hội đồng, cán bộ, công chức chủ động khai thác hiệu quả các nền tảng, công cụ số và trí tuệ nhân tạo. "Trước hết, các đồng chí lãnh đạo phải quan tâm, trực tiếp sử dụng, trực tiếp chỉ đạo thì chuyển đổi số mới chuyển biến thực chất và bền vững," ông nói.
Chủ tịch Quốc hội gợi ý nghiên cứu xây dựng một phần mềm, ứng dụng riêng về dân tộc, tích hợp vào nền tảng Quốc hội số 2.0. Khi mở ứng dụng này, ngoài các trọng tâm đã đặt ra, cần bổ sung một trọng tâm về chính sách dân tộc.
Nâng cao trách nhiệm và hiệu quả công việc
Chủ tịch Quốc hội lưu ý Hội đồng Dân tộc tiếp tục đổi mới phương thức làm việc, nâng cao hiệu quả, chất lượng công việc theo nguyên tắc "rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ kết quả thực hiện". Cần thực hiện nghiêm túc Quy chế làm việc của Hội đồng Dân tộc đã ban hành, lấy sản phẩm công việc để đánh giá chất lượng cán bộ, công chức. Đồng thời, thực hiện tốt công tác xây dựng Đảng, đặc biệt là công tác chính trị, tư tưởng, đảm bảo sự đoàn kết thống nhất thực chất. Mỗi cán bộ, đảng viên phải luôn gương mẫu, không ngừng nỗ lực rèn luyện phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống, nâng cao trình độ.
Tăng cường phối hợp và đào tạo cán bộ
Chủ tịch Quốc hội yêu cầu tăng cường hơn nữa công tác phối hợp, bảo đảm thực chất, hiệu quả trong nội bộ Hội đồng, nội bộ Quốc hội và với Chính phủ, nhất là Bộ Dân tộc và Tôn giáo, các địa phương và các cơ quan liên quan. Hội đồng Dân tộc cần quan tâm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, đảm bảo tính chuyên nghiệp, chuyên sâu; phân công hợp lý, tránh tình trạng hội họp nhiều nhưng sản phẩm ít, phân công rộng nhưng trách nhiệm không rõ. Cần nắm chắc tình hình thực tiễn, kịp thời phản ánh, kiến nghị, đóng góp ý kiến có chất lượng vào các quyết sách của Đảng, Nhà nước.
Kết thúc buổi làm việc, Chủ tịch Quốc hội bày tỏ tin tưởng Hội đồng Dân tộc sẽ tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, sáng tạo, đổi mới phương thức, cách làm, quyết tâm đạt được những kết quả cao trong năm 2026 và tạo nền tảng tốt cho cả nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.
