Chiều ngày 20 tháng 5 năm 2026, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã chủ trì buổi làm việc với Thường trực Ủy ban Công tác đại biểu nhằm thảo luận về những nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2026 cũng như định hướng cho nhiệm kỳ 2026 - 2031. Tại cuộc họp, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu Ủy ban cần quán triệt phương châm tham mưu sớm hơn, sâu hơn và chắc hơn; quy trình cần rõ ràng, gọn nhẹ và nâng cao trách nhiệm; công tác cán bộ phải chặt chẽ và minh bạch; đồng thời, công tác đại biểu cần hướng tới tính thực chất và chuyên nghiệp cao hơn. Ông cũng yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số, tập trung vào nghiệp vụ lõi, phục vụ hiệu quả cho công tác quản lý, tham mưu, giám sát và ra quyết định.
Những kết quả đạt được và định hướng mới
Kể từ khi thành lập, Ủy ban Công tác đại biểu đã nhanh chóng ổn định tổ chức, kiện toàn bộ máy và kịp thời tham mưu nhiều nội dung quan trọng có ý nghĩa chính trị, pháp lý và thực tiễn sâu sắc. Tiêu biểu là các đề án về sắp xếp, đổi mới tổ chức bộ máy; phương hướng bầu cử; sửa đổi Luật Bầu cử; thành lập Hội đồng Bầu cử quốc gia; tham mưu cho Bộ Chính trị, Ban Bí thư ban hành văn bản lãnh đạo, chỉ đạo bầu cử; phục vụ công tác nhân sự tại Kỳ họp thứ Nhất; cũng như hướng dẫn hoạt động của Hội đồng Nhân dân sau sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Những kết quả này không chỉ thể hiện tinh thần đổi mới, chủ động, sáng tạo và trách nhiệm của Thường trực Ủy ban, các thành viên và Vụ Công tác đại biểu, mà còn khẳng định vị thế ngày càng quan trọng của Ủy ban trong cơ cấu tổ chức và hoạt động của Quốc hội.
Chủ tịch Quốc hội biểu dương những thành tích mà Ủy ban Công tác đại biểu đã đạt được trong năm 2025 và năm tháng đầu năm 2026. Ông nhấn mạnh rằng, trong bối cảnh triển khai nhiều nhiệm vụ lớn, khó khăn và phức tạp với yêu cầu chính trị, pháp lý và nghiệp vụ rất cao, Thường trực Ủy ban, Vụ Công tác đại biểu cùng đội ngũ cán bộ, công chức đã nỗ lực và hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao.
Chuyển đổi tư duy tham mưu
Về nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ủy ban cần chuyển mạnh từ tham mưu thủ tục sang tham mưu chiến lược. Cụ thể, Ủy ban phải thay đổi tư duy từ việc chỉ "làm đúng quy trình" sang tư duy thiết kế chính sách, chuẩn hóa quy trình, kiểm soát chất lượng và dự báo vấn đề. Các báo cáo, tờ trình của Ủy ban cần giảm bớt mô tả, tăng cường phân tích và kiến nghị; phải có số liệu cụ thể, so sánh, đánh giá tác động, phương án xử lý và chỉ rõ địa chỉ trách nhiệm. Chủ tịch Quốc hội yêu cầu thực hiện đúng tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về xây dựng bộ máy "tinh - gọn - mạnh - hiệu năng - hiệu lực - hiệu quả".
Hoàn thiện tổ chức bộ máy và phân cấp trách nhiệm
Chủ tịch Quốc hội lưu ý về việc hoàn thiện tổ chức bộ máy, đề nghị Ủy ban phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan để hoàn thiện Đề án rà soát, sắp xếp tổ chức bộ máy bên trong Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, Văn phòng Quốc hội và Kiểm toán Nhà nước. Tinh thần là không để xảy ra chồng chéo, giao thoa hay bỏ trống nhiệm vụ; không sắp xếp hình thức; sau khi sắp xếp, bộ máy phải vận hành tốt hơn, trách nhiệm rõ ràng hơn và hiệu quả cao hơn. Trước mắt, Ủy ban cần tham mưu kiện toàn các thiết chế phục vụ đại biểu Quốc hội khóa XVI, đảm bảo tính thiết thực, có nội dung, sản phẩm và đóng góp cụ thể, tránh tình trạng lập ra nhưng hoạt động mờ nhạt, kém hiệu quả.
Nhấn mạnh việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát trách nhiệm, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu những việc thuộc thẩm quyền của Thường trực Ủy ban, Đảng ủy Ủy ban Công tác đại biểu và Vụ Công tác đại biểu thì phải chủ động xử lý, không đẩy việc lên cấp trên khi có đủ thẩm quyền và căn cứ. Cấp trên không làm thay cấp dưới; cơ quan phối hợp không thay cơ quan chủ trì; người đứng đầu phải chịu trách nhiệm đến cùng về tiến độ, chất lượng, tính chính xác và tính hợp pháp của các tham mưu.
Hoàn thiện thể chế và chuyển đổi số
Về hoàn thiện thể chế thuộc lĩnh vực Ủy ban phụ trách, Chủ tịch Quốc hội đề nghị khẩn trương tham mưu sửa đổi, bổ sung Quy chế làm việc mẫu của Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội; nghiên cứu xây dựng Nghị quyết về quản lý công chức và vị trí việc làm công chức thuộc các cơ quan của Quốc hội; chuẩn bị kỹ lưỡng việc sửa đổi, bổ sung Nghị quyết của Quốc hội về lấy phiếu tín nhiệm và bỏ phiếu tín nhiệm. Đồng thời, Ủy ban cần tiếp tục tổng rà soát văn bản thuộc lĩnh vực phụ trách, kịp thời đề xuất sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới nếu phát hiện quy định mâu thuẫn, chồng chéo hoặc không còn phù hợp.
Liên quan đến chuyển đổi số, cơ sở dữ liệu dùng chung và cải cách thủ tục hành chính, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Ủy ban phối hợp chặt chẽ với Văn phòng Quốc hội và các cơ quan liên quan để xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung về đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân, cán bộ thuộc thẩm quyền quản lý của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, nhân sự Đoàn đại biểu Quốc hội, Thường trực Hội đồng nhân dân, cũng như công tác bồi dưỡng, khen thưởng và chế độ chính sách. Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ, chuyển đổi số phải phục vụ trực tiếp cho quản lý, tham mưu, giám sát, dự báo và ra quyết định; gắn liền với cải cách thủ tục hành chính, giảm tầng nấc trung gian, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ. Ông nhấn mạnh không làm phần mềm hình thức, không số hóa quy trình bất hợp lý, mà phải chuẩn hóa quy trình trước, chuẩn hóa dữ liệu sau, rồi mới tiến hành số hóa, kết nối và khai thác.
Nhiệm vụ khác
Ngoài ra, Ủy ban cần tham mưu tốt việc sơ kết mô hình chính quyền địa phương hai cấp và hoạt động của Hội đồng nhân dân; nâng cao chất lượng công tác đại biểu, quy hoạch, bồi dưỡng, xây dựng Đảng, xây dựng cơ quan và đội ngũ cán bộ tham mưu; đồng thời xử lý dứt điểm việc phân định nhiệm vụ với Ban Tổ chức Đảng ủy Quốc hội.
