Hà Nội - Công an quận Long Biên vừa triệt phá thành công đường dây sản xuất, mua bán thiết bị gian lận taxi công nghệ, bắt giữ đối tượng chủ mưu Hoàng Liên Sơn (SN 1986, trú tại Lào Cai). Tang vật thu giữ hàng chục thiết bị phát tín hiệu hồng ngoại, linh kiện điện tử và dụng cụ lắp ráp.
Manh mối từ những lời rao kỳ lạ
Đầu tháng 4/2026, Công an phường Phúc Lợi phát hiện các tài khoản Facebook rao bán 'thiết bị hỗ trợ taxi' với nội dung mập mờ. Các bài đăng xuất hiện ngắn rồi bị xóa, người bán dùng tài khoản ảo, chuyển sang ứng dụng mã hóa để trao đổi. Cùng thời điểm, một doanh nghiệp taxi điện phản ánh doanh thu thực tế không khớp dữ liệu quản lý: xe vẫn hoạt động nhưng hệ thống hiển thị trạng thái trống.
Trung tá Ngô Văn Điển, Phó trưởng Công an phường Phúc Lợi, cho biết: 'Ban đầu chẳng ai dám khẳng định đó là hành vi phạm pháp. Chỉ đến khi đi sâu xác minh, chúng tôi mới nhận thấy đây không phải chuyện bình thường.' Hai nguồn thông tin ghép lại thành bức tranh rõ ràng, Ban chỉ huy báo cáo Ban Giám đốc CATP Hà Nội để triển khai kế hoạch đấu tranh.
Bắt đầu từ con số 0
Khó khăn lớn nhất là không có nhân chứng. Lái xe mua thiết bị biết rõ mục đích, hành khách được lợi, doanh nghiệp chỉ thấy bất thường trong số liệu. 'Có những ngày anh em chỉ ngồi trước màn hình theo dõi từng tài khoản Facebook. Hết tài khoản này bị khóa thì đối tượng lập tài khoản khác' - Trung tá Ngô Anh Phong, Tổ trưởng điều tra viên, kể lại.
Các điều tra viên phải hiểu nguyên lý hoạt động của hệ thống quản lý taxi: cảm biến hồng ngoại nhận biết hành khách, tín hiệu truyền về tổng đài. Đối tượng đánh lừa mắt nhận hồng ngoại, khiến hệ thống hiểu rằng không có hành khách, dù xe vẫn chạy, khách vẫn ngồi, tiền vẫn thu. Trung tá Ngô Văn Điển nhận định: 'Chúng tôi không chỉ đối mặt với vụ gian lận thông thường mà là cuộc đấu trí với kẻ có kiến thức công nghệ.'
Những cuộc hẹn trong bóng tối
Sau nhiều ngày theo dõi, trinh sát nhận thấy đối tượng thường hẹn giao hàng vào giữa trưa hoặc cuối giờ chiều, chọn ngõ nhỏ đông người. Mỗi lần chỉ giao vài chiếc, thời gian tiếp xúc tính bằng phút, có hôm thay đổi địa điểm 3 lần, hủy giao dịch nếu thấy bất thường. Trưa 20/4/2026, tại ngõ 42 Sài Đồng, phường Phúc Lợi, tổ công tác áp sát khống chế Hoàng Liên Sơn khi đối tượng mang túi nhỏ giao hàng. Tang vật thu giữ gồm hàng chục thiết bị phát tín hiệu hồng ngoại, pin, linh kiện điện tử.
Khám xét nơi ở, công an phát hiện xưởng chế tạo thu nhỏ với máy hàn, máy kiểm tra tín hiệu, bo mạch điện tử, pin, dây dẫn và hàng trăm linh kiện. Trung tá Ngô Anh Phong nhận xét: 'Đối tượng đầu tư nghiên cứu rất kỹ, đây không phải sản phẩm làm kiểu ngẫu hứng.' Sơn khai từng học Công nghệ thông tin tại Đại học Quốc gia Hà Nội nhưng bỏ dở, thời gian làm lái xe taxi điện giúp hắn phát hiện nguyên lý cảm biến hồng ngoại. Từ một chiếc điều khiển mua trên mạng giá vài chục nghìn đồng, Sơn sao chép tín hiệu, tạo ra thiết bị phát tín hiệu khiến mắt thu hồng ngoại luôn nhận biết xe không có khách. Mỗi thiết bị tiêu tốn khoảng 75.000 đồng linh kiện nhưng được bán với giá 300.000 - 500.000 đồng.
Những cuộc chiến trong thời đại chuyển đổi số
Theo điều tra, từ tháng 8/2025 đến tháng 4/2026, Sơn đã bán khoảng 600 thiết bị cho nhiều lái xe taxi trên cả nước, thu lợi bất chính khoảng 200 triệu đồng. Một lái xe khai đã mua 2 bộ thiết bị, chỉ trong hơn 1 tháng sử dụng đã gian lận được khoảng 10 triệu đồng doanh thu. Đến nay, Cơ quan Cảnh sát điều tra CATP Hà Nội đã khởi tố 12 bị can liên quan đến hành vi sản xuất, mua bán thiết bị sử dụng vào mục đích trái pháp luật.
Trung tá Đỗ Đức Phúc nhận định: 'Điều khiến các điều tra viên trăn trở không chỉ là số tiền thất thoát của doanh nghiệp. Nguy hiểm hơn, đây là dấu hiệu của xu hướng tội phạm mới. Đối tượng không dùng vũ lực, không phá khóa hay xâm nhập hệ thống máy chủ, chỉ cần nghiên cứu nguyên lý cảm biến rồi chế tạo thiết bị nhỏ gọn là có thể can thiệp vào hệ thống quản lý. Nếu không được phát hiện kịp thời, những thiết bị như vậy hoàn toàn có thể tiếp tục cải tiến để can thiệp vào nhiều hệ thống quản lý khác trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ.'
Song song với biện pháp nghiệp vụ truyền thống, người chiến sĩ Công an hôm nay buộc phải liên tục cập nhật kiến thức về công nghệ, viễn thông, an ninh mạng và thiết bị điện tử. Đấu tranh với loại tội phạm này không chỉ cần bản lĩnh mà còn phải có tư duy của một kỹ sư công nghệ.
